W północno-wschodniej części Litwy, niedaleko granicy z Białorusią i Łotwą, mieszka spora polska społeczność. I choć od lat 60. XX wieku pozbawiona jest polskich szkół, to działają tu niezwykle prężnie dwa zespoły ludowe – w Turmontach „Srebrne Pasemko”, a w Wisagini „Tumielanka”.
Zespół ludowy „Tumielanka” z miejscowości Wisaginia nad jeziorem Dryświaty
https://kurierwilenski.lt
Wisaginia, położona nieopodal jeziora Dryświaty, jest miastem wielonarodowym, powstałym około 1975 roku wraz z sowiecką elektrownią jądrową Ignalino, zamieszkałym przez Litwinów, Rosjan, Białorusinów, Polaków i Ukraińców.
Zespół „Tumielanka” został założony w 1998 roku z inicjatywy Krystyny Gotowskiej, ówczesnej prezes miejscowego oddziału Związku Polaków na Litwie, nauczycielki w polskiej szkółce niedzielnej. Tworzą go przedstawiciele sześciu narodowości, mieszkańcy Wisagini: Polacy, Litwini, Rosjanin, Ormianie, Bułgarzy i Ukrainiec; w sumie 20 osób. Zespół działa pod egidą Wisagińskiego Centrum Kultury, a za siedzibę ma pomieszczenie, które wynajmuje Wisagiński Oddział Związku Polaków na Litwie. Warto dodać, że w tym samym lokalu działa polska szkółka niedzielna. Kierownikiem zespołu jest Svetlana Mikelskaitė, zaś kierownikiem kapeli – Skaidrūnė Baliunaitė.
Nazwa zespołu pochodzi od miejscowości Tumelina – nazwiska dawnego właściciela terenów nad brzegiem jeziora Dryświaty, który nazywał się Tumiel. Jego folwark, a później małą wieś w XIX wieku odkupił szlachcic Edward Stoma, powstaniec styczniowy z 1863 roku. Miejscowość (jak i kilka sąsiednich) zlikwidowano przy budowie elektrowni atomowej, a pamięć o niej przetrwała w nazwie ludowego zespołu.
O działalności artystycznej „Tumielanki” tak opowiadał red. Justynie Giedroyć („Kurier Wileński”) Zygfryd Binkiewicz, prezes Wisagińskiego Oddziału ZPL, radny Samorządu m. Wisaginia z ramienia Akcji Wyborczej Polaków na Litwie – Związku Chrześcijańskich Rodzin oraz chórzysta zespołu:
„Repertuar «Tumielanki» stanowią przede wszystkim polskie pieśni ludowe, patriotyczne, okazyjnie wykonujemy także inne utwory muzyczne. Tradycyjnie, w okresie świąt Bożego Narodzenia w Wisagini, w kościele pod wezwaniem św. Pawła Apostoła odbywa się koncert kolęd w wykonaniu zespołu. W repertuarze jest także szereg piosenek autorskich, w tym też nasza «wizytówka» – piosenka o «Tumielance», do której muzykę napisała była kierowniczka zespołu Ludmiła Żukowa, autorką słów jest Helena Krasnopolska. Dzięki wsparciu finansowemu Stowarzyszenia «Wspólnota Polska» mieliśmy możliwość nabycia strojów krakowskich i łowickich. […]
Zespół koncertuje na Litwie, Łotwie, w Polsce – często w Zambrowie i Lidzbarku Warmińskim, w miastach zaprzyjaźnionych z Wisaginią. Niejednokrotnie braliśmy udział w Festiwalu Kultury Wileńskiej Kaziuki – Wilniuki w Lidzbarku Warmińskim. Wówczas w ramach imprezy tradycyjnie występujemy w Szczytnie, Bartoszycach, Kętrzynie, Olsztynie, Braniewie. W sierpniu br. uczestniczyliśmy w uroczystych obchodach 180. rocznicy urodzin Marii Konopnickiej w Przedborzu w Polsce. Wzięliśmy tam udział w konkursie i zostaliśmy odznaczeni Nagrodą Specjalną. Z okazji 20-lecia założenia «Tumielanki» zespół został odznaczony nagrodą pieniężną ministra kultury i dziedzictwa narodowego.
5 października w Wisagini odbył się 23. Festiwal Kultury Polskiej, podczas którego wystąpiła «Tumielanka» oraz zespoły ludowe Wileńszczyzny. Imprezę zorganizował miejscowy Oddział ZPL. […]
Jesteśmy stałymi uczestnikami świąt i imprez odbywających się w naszym mieście takich jak np. Dzień Miasta, Noc Świętojańska, Międzynarodowy Festiwal Folklorystyczny «Rudeninės», «Buki sveikas kaimynėlį». Uczestniczymy w tradycyjnych festynach kultury polskiej organizowanych przez oddziały ZPL. Współpracujemy także z Andriejem Safronowym, filmowcem, dzięki któremu udało się przygotować już cztery muzyczne teledyski, a przy okazji utrwalić polskie tradycje, pieśni, nastrojowe obrazki wsi północnej Wileńszczyzny”.
W roku 2023 zespół „Tumielanka” obchodzić będzie 25-lecie swego istnienia. Przygotowania do uroczystych obchodów tej rocznicy trwają już dziś!
RES
