Pałac Rzewuskich-Lanckorońskich w Rozdole, stan obecny
Fot. archiwum „Nowego Kuriera Galicyjskiego”
Pałac Rzewuskich-Lanckorońskich w Rozdole w XIX wieku
Fot. polska-org.pl
Podczas aukcji w miasteczku Rozdół w obwodzie lwowskim została sprzedana historyczna polska rezydencja – Pałac Rzewuskich-Lanckorońskich wraz z działką o powierzchni 6,5 hektara; nieruchomość osiągnęła sumę 20 milionów hrywien, czyli ponad 2 miliony złotych.
Spośród pięciu uczestników zwycięzcą aukcji zostało prywatne przedsiębiorstwo „Ukrpromresurs-2008”; owi właściciele zaproponowali sumę za pałac prawie trzy razy większą od początkowej ceny wywoławczej, która wynosiła 7 milionów hrywien. Nieruchomość jest w złym stanie technicznym i wymaga remontu i renowacji.
Pałac jest pod ochroną konserwatora zabytków, zaś park otaczający budynek to rezerwat przyrody, co oznacza, że nowi właściciele będą musieli w trakcie remontu zachować historyczny wygląd rezydencji, wcześniej podpisując stosowną umowę o ochronie dziedzictwa kulturowego.
W roku 1746 wojewoda podolski Michał Rzewuski (zm. 1770) wzniósł w Rozdole murowany pałac, który od imienia swej żony, Franciszki z Cetnerów, nazwał „Frankopolem”. Jako posag jego jedynej córki Ludwiki majątek przeszedł w 1793 roku na Antoniego Józefa Lanckorońskiego (1760–1830), marszałka sejmu galicyjskiego, byłego członka Komisji Edukacji Narodowej. W ręku jego rodziny pozostał aż do roku 1939. Ostatnią właścicielką pałacu była Karolina Lanckorońska (1898–2002), córka hrabiego Karola Lanckorońskiego i jego trzeciej żony Małgorzaty von Lichnowsky.
Na początku XIX wieku Antoni Lanckoroński rozebrał stary pałac Rzewuskich i wzniósł na jego miejscu nową, klasycystyczną siedzibę. Jego wnuk Karol Lanckoroński (1848–1933), znany kolekcjoner, w kilku etapach w latach 1874–1908 przekształcił ją w okazałą rezydencję w stylu francuskiego neorenesansu. W pałacu zgromadził ogromną kolekcję cennych dzieł sztuki, złożoną przede wszystkim ze stylowych mebli oraz kilkuset obrazów, wśród których były stare kopie Rafaela i Rembrandta, staropolskie portrety Rzewuskich, a także dzieła Jacka Malczewskiego, który był zaprzyjaźniony z gospodarzem i często gościł w Rozdole. Były też cenne zbiory porcelany, sreber, broni, tkanin i przedmiotów pochodzących z wykopalisk archeologicznych oraz bogate archiwum z dokumentami sięgającymi XIV wieku, zbiór starych rycin, map i atlasów oraz biblioteka. W skład kolekcji wchodził unikatowy zestaw 120 tysięcy fotografii najcenniejszych dzieł sztuki z muzeów i zbiorów prywatnych z całego świata.
W czasach sowieckich w pałacu działała filia jednego z sanatoriów Morszyna, zaś w roku 2017 roku nieruchomość trafiła do zasobu ukraińskiego Skarbu Państwa. W 2022 roku majątek przeszedł pod zarząd Funduszu Mienia Państwowego, który zorganizował aukcję sprzedaży.
RES na podst. „Nowy Kurier Galicyjski”