Aleksander Łukaszenka podczas spotkania ze studentami . Fot: BelTA.
30 września Ministerstwo Sprawiedliwości złożyło do Międzynarodowego Trybunału Karnego (MTK) wniosek Republiki Litewskiej o wszczęcie śledztwa w sprawie zbrodni przeciwko ludzkości popełnionych przez reżim Aleksandra Łukaszenki.
W swoim wniosku rząd litewski stwierdził, że istnieją uzasadnione podstawy, aby sądzić, że od 1 maja 2020 r. do chwili obecnej na Białorusi w dalszym ciągu dochodzi do zbrodni przeciwko ludzkości, w tym deportacji, prześladowań i innych nieludzkich czynów wobec ludności cywilnej Białorusi, na polecenie najwyższych władz, funkcjonariuszy organów ścigania i wojskowych.
Jak informują białoruskie media niezależne, decyzja została podjęta po ocenie przez Ministerstwo Sprawiedliwości materiałów przekazanych przez białoruską opozycję demokratyczną i zebraniu wystarczającego materiału dowodowego na temat zbrodni reżimu z innych źródeł: organizacji pozarządowych i innych platform inicjatywnych, które rejestrują przestępstwa, gromadzą i zabezpieczają dowody. Z doniesień wynika, że do przeprowadzenia oceny wykorzystano także niezależnych ekspertów prawa międzynarodowego.
Ministerstwo Sprawiedliwości Litwy ujawnia istotę przekazanych materiałów. Wynika z nich, że od maja 2020 roku Aleksander Łukaszenka wraz z najwyższymi władzami kraju, w tym wojskiem, organami ścigania, organami sądowymi, służbami bezpieczeństwa i innymi, prowadzi kampanię przeciwko ludności cywilnej Białorusi, która obejmuje m.in.: pozbawianie praw podstawowych; arbitralne zatrzymania, ścigania i wyroki skazujące; bezprawną przemoc; zabójstwa; przemoc seksualną; spowodowanie szkód fizycznych i psychicznych; tortury, nieludzkie i poniżające traktowanie; zastraszanie i molestowanie; praca przymusowa; zaginięcia, deportacje.
Jak stwierdza resort, deportacjea była kluczowym celem ataku białoruskiego reżimu – „pozbycie się na wszelkie sposoby wszystkich krytyków i przeciwników w celu wzmocnienia autorytarnej pozycji rządzącego reżimu”.
Litewska minister sprawiedliwości Ewelina Dobrowolska powiedziała, że Wilno zdecydowało się na ten krok, ponieważ „nie może dłużej biernie czekać, podczas gdy na sąsiedniej Białorusi w sąsiednim kraju na masową skalę nadal popełniane są zbrodnie przeciwko ludzkości, a ofiary marnieją na wygnaniu z dala od swoich domów, rodziny i przyjaciół”.
„Litwa była pierwszym państwem, które zwróciło się do MTK w sprawie sytuacji na Ukrainie i ostatecznie wydano nakaz aresztowania Putina. Teraz podejmujemy krok, aby zwrócić się do MTK o zbadanie sytuacji na Białorusi i oczekujemy wydania nakazu aresztowania Łukaszenki” – powiedziała Dobrowolska.
Minister sprawiedliwości Litwy wezwała inne kraje do przyłączenia się do wniosku.
„Zagadnienie to dotyczy kwestii bezpieczeństwa narodowego i społeczności międzynarodowej jako całości; bezkarność nie może dłużej trwać i należy wymierzyć sprawiedliwość” – stwierdziła.
ba za reform.by
