Fot: venice.coe.int
Komisja Wenecka opublikowała swoją opinię w sprawie Ustawy Ukrainy „O zapobieganiu zagrożeniom bezpieczeństwa narodowego związanym z nadmiernym wpływem osób mających znaczącą wagę gospodarczą lub polityczną w życiu publicznym (oligarchów)”, która została przyjęta przez Radę Najwyższą w 2021 r.
Jak informuje Ukrinform, konkluzja została opublikowana na stronie internetowej Komisji Weneckiej.
Zdaniem komisji koncentracja wielkich wpływów w rękach jednej osoby jest oczywiście niebezpieczna, a do jej przezwyciężenia potrzebna jest skuteczna polityka konkurencji, walka z korupcją i praniem brudnych pieniędzy, zapewnienie pluralizmu środków masowego przekazu itp.
Jednak zdaniem europejskich sędziów, zamiast takiego wielosektorowego, „systemowego” podejścia, ustawa o oligarchach przewiduje „podejście spersonalizowane”.
To „osobiste podejście” ma na celu identyfikowanie osób jako „oligarchów” na podstawie określonych kryteriów, takich jak majątek, własność mediów itp., i nakłada na nie szereg ograniczeń (np. zakaz finansowania partii politycznych i kampanii wyborczych.
W opinii Komisji Weneckiej, takie podejście ma niewątpliwie charakter represyjny.
Jak zauważyła w konkluzji KW, nie ma uniwersalnych środków w walce z wpływami oligarchów, a w wyjątkowych sytuacjach takie środki o charakterze personalnym mogą być uzasadnione w ostateczności, doraźnie. Mogą one jednak stanowić jedynie uzupełnienie, a nie alternatywę dla podejścia „systemowego” – podkreśla Komisja.
„Obecnie ustawy o oligarchach nie można postrzegać jako demokratycznej odpowiedzi na problem oligarchizacji. Ustawa jest trudna do pogodzenia z zasadami pluralizmu politycznego i praworządności, gdyż potencjalnie może być wykorzystywana do celów politycznych…
Komisja Wenecka stwierdza, że prawo nie powinno być wdrażane w takiej postaci, w jakiej już istnieje, i że należy zastosować podejście „systemowe” – czytamy w dokumencie.
Komisja Wenecka rekomenduje legislacyjne odroczenie wejścia w życie ustawy o oligarchach, zidentyfikowanie jej mankamentów i opracowanie alternatywnego projektu ustawy, który zapewniłby skuteczną politykę konkurencji, zwiększenie przejrzystości zamówień publicznych, walkę z korupcją, wzmocnienie pluralizmu mediów itp.
„Aby takie środki były skuteczne, Komisja Wenecka zaleca również zapewnienie niezależności, integralności i bezstronności wymiaru sprawiedliwości zgodnie ze standardami europejskimi”.
W listopadzie 2021 roku prezydent Wołodymyr Zełenski podpisał ustawę „O zapobieganiu zagrożeniom bezpieczeństwa narodowego związanym z nadmiernym wpływem osób mających znaczące znaczenie gospodarcze lub polityczne w życiu publicznym (oligarchów)”.
29 czerwca 2022 roku prezydent Wołodymyr Zełenski wprowadził w życie decyzję RBNiO w sprawie rejestru oligarchów, trybu jego tworzenia i prowadzenia.
W marcu 2023 r. minister sprawiedliwości Denys Maliuska stwierdził, że jedyną przeszkodą we wdrażaniu ustawy o deoligarchizacji jest wymóg Komisji Europejskiej czekania na rozstrzygnięcie Komisji Weneckiej w sprawie tej ustawy.
ba za ukrinform.ua
