W grudniu 2022 roku gen. Siergiej Surowikin otrzymał od prezydenta Władimira Putina Order Świętego Jerzego III klasy – najwyższy order wojskowy Federacji Rosyjskiej – nadawany za „przeprowadzenie operacji wojskowych w obronie ojczyzny przed zewnętrznym wrogiem, zakończonych całkowitym rozgromieniem wroga”
Fot. kremlin.ru
Wieczorem w środę 28 czerwca na Telegramie pojawiła się informacja pochodząca od Władimira Romanowa, znanego rosyjskiego dziennikarza ściśle współpracującego z rosyjskim Ministerstwem Obrony o zatrzymaniu przez Federalną Służbę Bezpieczeństwa generał Siergieja Surowikina, jednego z najbardziej znanych w Rosji dowódców wojskowych.
Surowikin miał z dużym wyprzedzeniem znać plany Jewgienija Prigożyna i nie poinformować o tym władz; miał zostać zabrany w niedzielę 25 czerwca z domu i przewieziony do moskiewskiego więzienia Lefortowo.
Sytuacja z akcją Prigożyna nadal nie jest do końca jasna – wielu niezależnych ekspertów uważa, iż szef Grupy Wagnera musiał mieć wsparcie jakichś wysokich rangą rosyjskich wojskowych i dopiero po ich wycofaniu się z poparcia dla puczu – lub na przykład ich aresztowania – zdecydował się przerwać marsz na Moskwę. Co ciekawe to właśnie generał Surowikin miał jako pierwszy zaapelować do Prigożyna, by ten przerwał swój rajd na stolicę Rosji.
Siergiej Surowikin (ur. 1966) pochodzi z Nowosybirska. Po ukończeniu Akademii Wojskowej w Omsku rozpoczął służbę w Specnazie; uczestniczył w wojnie radziecko-afgańskiej.
W roku 1991 był kapitanem i dowódcą batalionu strzelców w 2. Gwardyjskiej Dywizji Zmechanizowanej. Podczas tzw. puczu Janajewa – próby powstrzymania rozpadu ZSSR – jednostkę skierowano do Moskwy. Żołnierze Surowikina zabili trzech demonstrantów. Z tego powodu po nieudanym zamachu stanu dowódca został aresztowany na siedem miesięcy, ale ostatecznie uniknął kary.
W roku 1995 Surowikin został skazany na rok w zawieszeniu przez sąd wojskowy garnizonu moskiewskiego za nielegalną sprzedaż broni, ale nie doszło do uprawomocnienia się wyroku.
W roku 2004, będąc dowódcą 34. Dywizji Strzelców Zmotoryzowanych, Surowikin został oskarżony przez jednego z podpułkowników o pobicie go za głosowanie na „niewłaściwego kandydata” do parlamentu, ale prokuratura nie znalazła obciążających go dowodów.
Surowikin brał udział w II wojnie czeczeńskiej (1999–2009), wojnie w Osetii Południowej (2008) i Donbasie (od 2014). Od marca do grudnia 2017 roku oraz od stycznia do kwietnia 2019 roku był dowódcą rosyjskich oddziałów w Syrii.
W listopadzie 2017 roku generał Surowikin został dowódcą Sił Powietrznych i Kosmicznych; miesiąc później otrzymał z rąk prezydenta Władimira Putina tytuł Bohatera Federacji Rosyjskiej.
W roku 2021 Surowikin został awansowany do stopnia generała armii, zaś w październiku 2022 roku został nowym głównodowodzącym „specjalnej operacji wojskowej” na Ukrainie w miejsce generała Aleksandra Dwornikowa.
W styczniu 2023 roku rosyjskie Ministerstwo Obrony poinformowało o mianowaniu generała Walerija Gierasimowa nowym dowódcą rosyjskich oddziałów na Ukrainie; gen. Siergiej Surowikin został jego zastępcą.
RES na podst. Telegram, „The Moscow Times”
