Zełenski w TVP: są rzeczy, o których wiemy tylko ja i Andrzej

Stanisław Piasecki, “Sprawa najważniejsza z ważnych”,
“Prosto z Mostu. Tygodnik literacko-artystyczny”,
nr 51 z 8 grudnia 1935 r., str. 1-2 (zob.:
);

spory końcowy fragmentu zastąpiono białą plamą (na
skutek działania sanacyjnej cenzury), autor krytykował
(jako polski narodowiec) federalistyczną koncepcję
Piłsudskiego, zarazem starał się zrozumieć nacjonalizm
ukraiński z punktu widzenia polskiego nacjonalisty ze
Lwowa; słowa Piaseckiego sprawiają niesamowite wrażenie
swoją, by tak rzec (za Janem Pawłem II w Gdańsku-Zaspie dn.
12 VI 1987) „długomyślnością”:

„I skończmy z bajeczką, stworzoną w najlepszej wierze
przez naszych ojców, że Rusini, to jakiś podszczep
polski, posługujący się gwarą, pozostającą w takim
stosunku do polszczyzny, jak np. gwara kaszubska. To
nieprawda. To naród z własnym językiem. I dajmy
wreszcie spokój tej małostkowości w nazywaniu ich
Rusinami, kiedy oni sami chcą się nazywać Ukraińcami.
[…] Przede wszystkim jednak zacznijmy myśleć o sprawie
ukraińskiej nowocześnie. To wielka sprawa. I dla nich
i dla nas. A zrozumieć ją można tylko wówczas, gdy się
wprzód pomyśli o niej kategoriami nowoczesnego Polaka,
a potem skontroluje siebie samego rozumowaniem: co bym
myślał i czuł, gdybym był Ukraińcem, gdybym był nacjonalistą
ukraińskim. […] Urodziłem się we Lwowie, To mój kraj
rodzinny. Najściślejsza ojczyzna. Nie, Lwowa nie możemy
oddać za nic. Ale właśnie dlatego, że Lwów tak mi jest
drogi, rozumiem, że i oni wyrzec się go nie mogą. […]
Nie sposób nic zrozumieć z kwestii ukraińskiej, jeśli
sobie nie uświadomić, że narodowcy ukraińscy tak samo
czują i myślą po ukraińsku, jak my czujemy i myślimy
po polsku. I choćby nawet można było mieć pewne wątpliwości,
czy świadomość narodowa jest w narodzie ukraińskim
dostatecznie szeroko rozbudzona, choćby nacjonalistów
ukraińskich uważać za garstkę, to napięcie ofiarności,
poświęcenia i bohaterstwa tej garstki jest tak oczywiście
wielkie, że wystarczy nie tylko do wskrzeszenia, ale nawet
do stworzenia narodu. […] Na początku tego wieku, na
terytorium mieszanym, w naszej Małopolsce Wschodniej i
w ich Zachodniej Ukrainie, musiało dojść do konfliktu
między nacjonalizmem polskim i nacjonalizmem ukraińskim.
Myśmy musieli bronić Lwowa – i oni musieli próbować stworzyć
pod koniec zawieruchy wojny światowej niezawisłe państwo
ukraińskie. To był naturalny bieg rzeczy. I oni się nie
mogą tej myśli wyrzec, a my im nie możemy nic darować.
Możemy tylko ― pójść razem. Wiem, że brzmi to w tej chwili
fantastycznie i utopijnie. Za dużo się po obu stronach
nagromadziło nienawiści, wzajemnych słusznych pretensyj,
bólów i zadr. Czy mogą iść razem – wrogowie?”.

Stanisław Piasecki (1900-1941), pochodzący ze Lwowa polski
działacz narodowy, dziennikarz, pisarz, żołnierz, publicysta;
założyciel i redaktor naczelny (1935-1939) nacjonalistycznego
tygodnika „Prosto z Mostu”, rozstrzelany przez Niemców.

Dziś jest jasne, że Ukraińcy i Polacy już więcej wrogami nie będą!
Staną się osią, wokół której Bałto-Słowianie odtworzą cywilizację
łacińską, wbrew zaborczym ciągotom Turków, Moskali i Niemców.