• Ukraina
  • Białoruś
  • Rosja
  • Litwa
  • Region Bałtyku
  • Azja i Zakaukazie
  • Na Świecie
  • Historia i Wspomnienia
  • Kultura
  • Podróże po Kresach
  • Wyszukiwarka Kresowa
  • Kalendarium Kresów
    • Styczeń w Historii Kresów
    • Luty w Historii Kresów
    • Marzec w Historii Kresów
    • Kwiecień w Historii Kresów
    • Maj w Historii Kresów
    • Czerwiec w Historii Kresów
    • Lipiec w Historii Kresów
    • Sierpień w Historii Kresów
    • Wrzesień w Historii Kresów
    • Październik w Historii Kresów
    • Listopad w Historii Kresów
    • Grudzień w Historii Kresów
  • Polacy na Wschodzie
  • Biblioteka Kresowa
  • Kuchnia Kresowa
Kresy24.pl
  • 25 lip 2026
  • Gazety i Czasopisma Kresowe
    • Archiwum Dziennika Kijowskiego
    • Archiwum Gazety Polskiej Bukowiny
    • Archiwum Głosu Polonii
    • Archiwum Głosu znad Niemna
    • Archiwum Kuriera Galicyjskiego
    • Archiwum Kwartalnika Echa Polesia
    • Archiwum Kwartalnika Krynica
    • Archiwum Magazynu Polskiego
    • Archiwum Monitora Wołyńskiego
    • Archiwum Mozaiki Berdyczowskiej
    • Archiwum pisma Nasze Drogi
    • Archiwum pisma Polacy Donbasu
    • Archiwum pisma Polonia Charkowa
    • Archiwum pisma Wołanie z Wołynia
    • Archiwum Polak na Łotwie
    • Archiwum Polaka Małego
    • Archiwum Polaka w Niemczech
    • Archiwum Słowa Polskiego
    • Archiwum Słowa Życia
    • Archiwum Tęczy Żytomierszczyzny
Kresy24.pl
  • Ukraina
  • Białoruś
  • Rosja
  • Litwa
  • Region Bałtyku
  • Azja i Zakaukazie
  • Na Świecie
  • Historia i Wspomnienia
  • Kultura
  • Podróże po Kresach
  • Wyszukiwarka Kresowa
  • Kalendarium Kresów
    • Styczeń w Historii Kresów
    • Luty w Historii Kresów
    • Marzec w Historii Kresów
    • Kwiecień w Historii Kresów
    • Maj w Historii Kresów
    • Czerwiec w Historii Kresów
    • Lipiec w Historii Kresów
    • Sierpień w Historii Kresów
    • Wrzesień w Historii Kresów
    • Październik w Historii Kresów
    • Listopad w Historii Kresów
    • Grudzień w Historii Kresów
  • Polacy na Wschodzie
  • Biblioteka Kresowa
  • Kuchnia Kresowa
Home
II wojna światowa na Kresach

Tak zaczęła się wojna z sowietami! Tajna depesza z 17 września 1939 r.

17 wrz 2025

Spotkanie Sowietów i Niemców pomiędzy Drohobyczem i Stryjem we wrześniu 1939, fot domena publiczna

Instytut Pamięci Narodowej opublikował na swoim profilu na facebooku odręczny telegram ambasadora Trzeciej Rzeszy w Moskwie, Friedricha-Wernera von der Schulenburga,  z 17 września 1939 r. do niemieckiego MSZ, informujący o wkroczeniu armii sowieckiej do Polski. Wcześniej dokument był znany jedynie historykom. Co wynika z dokumentu?

Podpisanie paktu Ribbentrop-Mołotow, 23 sierpnia 1939 r. Trzeci z lewej stoi Friedrich-Werner von der Schulenburg, fot. domena publiczna

IPN próbuje zrekonstruować wydarzenia z 17 września 1939 roku:

O godz. 2 staje przed Stalinem [von der Schulenburg], od kilku tygodni jego komunistyczne imperium, Związek Sowiecki jest sojusznikiem narodowosocjalistycznych Niemiec. Stalin oświadcza: o godz. 6 atakujemy Polskę.  Spotkanie trwało prawdopodobnie dwie-trzy godziny. Być może Stalin i towarzyszący mu Wiaczesław Mołotow i  Kliment Woroszyłow wprowadzają ambasadora w jakieś szczegóły ataku, być może żądają jakiś gwarancji. Pewnym jest, że uzgadniają wspólnie treść oświadczenia, które zostanie przekazane Polsce i przedstawicielom innych państw.  Ambasador von der Schulenburg wraca do siebie, prawdopodobnie jeszcze w samochodzie pośpiesznie szkicuje treść notatki, którą wyśle do Berlina.

Instytut Pamięci Narodowej podaje najważniejsze informacje z notatki:

  • Sowieci zaatakują na całej długości granicy od Połocka do Kamieńca Podolskiego.
  • Stalin nie chce pomyłek i nieporozumień – chce aby niemieckie samoloty nie przekraczały linii Białystok – Brześć Litewski – Lwów.
  • Już dzisiaj [17 września 1939 r. – przyp. red.] sowieckie samoloty mają bombardować tereny na wschód od Lwowa.
  • Stalin prezentuje treść oświadczenia dla rządu polskiego, ale ambasador niemiecki nie może się na nie zgodzić. Stalin, jak pisze von der Schulenburg, dość posłusznie dokonuje zmian.
  • Wkrótce też ma się odbyć wspólna, niemiecko-sowiecka konferencja w Białymstoku, a wszystkie problemy militarne mają rozwiązywać wyznaczeni dowódcy.

    Pierwsza strona depeszy, fot. IPN

    Druga strona depeszy, fot. IPN

Jak podaje IPN, dokument pochodzi z berlińskiego Politische Archiv – Auswärtiges Amt. Znany był do tej pory historykom w wersji transkrybowanej. Pełna treść komunikatu dostępna jest na profilu IPN na facebooku.

 

 

< Idź pod prąd Zobacz inny >
Ważne? Ciekawe? Podaj dalej:

Nie przegap w tym temacie:

K24Dokumenty obrony Lwowa 1939, cz. XI (18 września) K24Dokumenty obrony Lwowa 1939, cz. X (17 września) K24Dokumenty obrony Lwowa 1939, cz. IX (16 września)
  • Tagi
  • historia
  • historia Kresów Wschodnich
  • Instytut Pamięci Narodowej
  • Pakt Ribbentrop-Mołotow
  • Stalin

6 komentarzy

  1. TakToWidzę
    17 września 2025 o 09:26 Odpowiedz

    Dokumenty dokumentami, zdjęcia uścisków faszystowsko/ bolszewickich na granicy, zbrodnie na narodzie Polskim dalej przemilczane, wspólna faszystowsko/ ruska propaganda że to Polska napadła oba kraje we wrześniu 1939. Aktualna jak widać dalej dla faszystów z kremlowa.

  2. Czesław
    10 października 2020 o 23:35 Odpowiedz

    tutku herbercie Polska jako pierwsza zwróciła się do Francji i Angli, aby dokonać uderzenia wyprzedzającego na hitlerowskie Niemcy, ale tamci “mocarze” odmówili udziału w takim projekcie, a twoje sugestie o udziale Polski w sojuszu z Hitlerem śmierdzą onucami. Piłsudski przed śmiercią powiedział, aby nie ulegać jakimkolwiek naciskom Hitlera, lub Stalina i bronić się do końca w razie wojny z nimi

  3. Herbert
    24 września 2020 o 02:47 Odpowiedz

    Polska jako pierwsza w Europe zawarla z Hitlerem układ w 1934 i miala nadzeje uczesrniczyć w drang nach Osten razem z Niemcami. Ale wujek Wissarion okazal sie za madry, zeby Polsce to potrafilo zrobic.

    1. Czesław
      10 października 2020 o 17:08 Odpowiedz

      tutku herbercie Polska jako pierwsza zwróciła się do Francji i Angli, aby dokonać uderzenia wyprzedzającego na hitlerowskie Niemcy, ale tamci “mocarze” odmówili udziału w takim projekcie, a twoje sugestie o udziale Polski w sojuszu z Hitlerem śmierdzą onucami. Piłsudski przed śmiercią powiedział, aby nie ulegać jakimkolwiek naciskom Hitlera, lub Stalina i bronić się do końca w razie wojny z nimi

    2. a
      12 listopada 2020 o 10:04 Odpowiedz

      cuchniesz na kilometr bolszewikiem smieciu

    3. TakToWidzę
      17 września 2025 o 09:17 Odpowiedz

      Przepisałeś to z pokracznej historii rosji nauczanej przez putinopodobnych?

Dodaj swój komentarz Anuluj pisanie odpowiedzi

Uwaga! Komentarze naruszające prawo będą usuwane, a dane autorów - przekazywane organom ścigania.

Najnowsze wiadomości
Tragedia pod Kijowem. Nie żyje pracownik polskiej firmy zbrojeniowej

Tragedia pod Kijowem. Nie żyje pracownik polskiej firmy zbrojeniowej

Putin właśnie zarżnął kraj! Technologiczna agonia

Putin właśnie zarżnął kraj! Technologiczna agonia

Co za dureń to zrobił! Tragiczne skutki ukraińskiej decyzji

Co za dureń to zrobił! Tragiczne skutki ukraińskiej decyzji

Potwierdza się! Jatka pod Dobropolem. Nowe nagranie (WIDEO)

Potwierdza się! Jatka pod Dobropolem. Nowe nagranie (WIDEO)

Potężne trafienie w strategiczny zakład! (WIDEO)

Potężne trafienie w strategiczny zakład! (WIDEO)

Pancerna rzeź pod Oczeretino! Rosja zaskoczyła (WIDEO)

Pancerna rzeź pod Oczeretino! Rosja zaskoczyła (WIDEO)

Rumunia pokazała zęby. F-16 dostał rozkaz i otworzył ogień

Rumunia pokazała zęby. F-16 dostał rozkaz i otworzył ogień

Tragedia na drodze. Wojskowy MAZ dachował, są zabici i ranni żołnierze

Tragedia na drodze. Wojskowy MAZ dachował, są zabici i ranni żołnierze

Mińsk „ostrzega” Polskę przed zamachem terrorystycznym. Jest reakcja

Mińsk „ostrzega” Polskę przed zamachem terrorystycznym. Jest reakcja

„Polska nie może być więzieniem”. Poczobut apeluje do Tuska

„Polska nie może być więzieniem”. Poczobut apeluje do Tuska

Kreml szykuje się na najgorsze. ISW: Wojna totalna i zamieszki w Rosji

Kreml szykuje się na najgorsze. ISW: Wojna totalna i zamieszki w Rosji

Ostro zaczyna: "Władze Rosji nie mają prawa istnieć!"

Ostro zaczyna: "Władze Rosji nie mają prawa istnieć!"

Zabrała pieniądze i zniknęła. „Cyberpartyzanci”: Czołowa opozycjonistka to szpieg KGB

Zabrała pieniądze i zniknęła. „Cyberpartyzanci”: Czołowa opozycjonistka to szpieg KGB

Syrski: Teraz już można! (FOTO)

Syrski: Teraz już można! (FOTO)

Rosja: Dron dopadł szefa komunistów!

Rosja: Dron dopadł szefa komunistów!

Projekt finansowany ze środków MSZ
Zmień ustawienia cookies
© Kresy24.pl 2018. Wszelkie Prawa Zastrzeżone.  Kontakt | Polityka prywatności
Produkcja: Fundacja Wolność i Demokracja