• Ukraina
  • Białoruś
  • Rosja
  • Litwa
  • Region Bałtyku
  • Azja i Zakaukazie
  • Na Świecie
  • Historia i Wspomnienia
  • Kultura
  • Podróże po Kresach
  • Wyszukiwarka Kresowa
  • Kalendarium Kresów
    • Styczeń w Historii Kresów
    • Luty w Historii Kresów
    • Marzec w Historii Kresów
    • Kwiecień w Historii Kresów
    • Maj w Historii Kresów
    • Czerwiec w Historii Kresów
    • Lipiec w Historii Kresów
    • Sierpień w Historii Kresów
    • Wrzesień w Historii Kresów
    • Październik w Historii Kresów
    • Listopad w Historii Kresów
    • Grudzień w Historii Kresów
  • Polacy na Wschodzie
  • Biblioteka Kresowa
  • Kuchnia Kresowa
Kresy24.pl – Wschodnia Gazeta Codzienna
  • 25 maj 2026
  • Gazety i Czasopisma Kresowe
    • Archiwum Dziennika Kijowskiego
    • Archiwum Gazety Polskiej Bukowiny
    • Archiwum Głosu Polonii
    • Archiwum Głosu znad Niemna
    • Archiwum Kuriera Galicyjskiego
    • Archiwum Kwartalnika Echa Polesia
    • Archiwum Kwartalnika Krynica
    • Archiwum Magazynu Polskiego
    • Archiwum Monitora Wołyńskiego
    • Archiwum Mozaiki Berdyczowskiej
    • Archiwum pisma Nasze Drogi
    • Archiwum pisma Polacy Donbasu
    • Archiwum pisma Polonia Charkowa
    • Archiwum pisma Wołanie z Wołynia
    • Archiwum Polak na Łotwie
    • Archiwum Polaka Małego
    • Archiwum Polaka w Niemczech
    • Archiwum Słowa Polskiego
    • Archiwum Słowa Życia
    • Archiwum Tęczy Żytomierszczyzny
Kresy24.pl - Wschodnia Gazeta Codzienna
  • Ukraina
  • Białoruś
  • Rosja
  • Litwa
  • Region Bałtyku
  • Azja i Zakaukazie
  • Na Świecie
  • Historia i Wspomnienia
  • Kultura
  • Podróże po Kresach
  • Wyszukiwarka Kresowa
  • Kalendarium Kresów
    • Styczeń w Historii Kresów
    • Luty w Historii Kresów
    • Marzec w Historii Kresów
    • Kwiecień w Historii Kresów
    • Maj w Historii Kresów
    • Czerwiec w Historii Kresów
    • Lipiec w Historii Kresów
    • Sierpień w Historii Kresów
    • Wrzesień w Historii Kresów
    • Październik w Historii Kresów
    • Listopad w Historii Kresów
    • Grudzień w Historii Kresów
  • Polacy na Wschodzie
  • Biblioteka Kresowa
  • Kuchnia Kresowa
Home
II wojna światowa na Kresach

Tak zaczęła się wojna z sowietami! Tajna depesza z 17 września 1939 r.

17 wrz 2025

Spotkanie Sowietów i Niemców pomiędzy Drohobyczem i Stryjem we wrześniu 1939, fot domena publiczna

Instytut Pamięci Narodowej opublikował na swoim profilu na facebooku odręczny telegram ambasadora Trzeciej Rzeszy w Moskwie, Friedricha-Wernera von der Schulenburga,  z 17 września 1939 r. do niemieckiego MSZ, informujący o wkroczeniu armii sowieckiej do Polski. Wcześniej dokument był znany jedynie historykom. Co wynika z dokumentu?

Podpisanie paktu Ribbentrop-Mołotow, 23 sierpnia 1939 r. Trzeci z lewej stoi Friedrich-Werner von der Schulenburg, fot. domena publiczna

IPN próbuje zrekonstruować wydarzenia z 17 września 1939 roku:

O godz. 2 staje przed Stalinem [von der Schulenburg], od kilku tygodni jego komunistyczne imperium, Związek Sowiecki jest sojusznikiem narodowosocjalistycznych Niemiec. Stalin oświadcza: o godz. 6 atakujemy Polskę.  Spotkanie trwało prawdopodobnie dwie-trzy godziny. Być może Stalin i towarzyszący mu Wiaczesław Mołotow i  Kliment Woroszyłow wprowadzają ambasadora w jakieś szczegóły ataku, być może żądają jakiś gwarancji. Pewnym jest, że uzgadniają wspólnie treść oświadczenia, które zostanie przekazane Polsce i przedstawicielom innych państw.  Ambasador von der Schulenburg wraca do siebie, prawdopodobnie jeszcze w samochodzie pośpiesznie szkicuje treść notatki, którą wyśle do Berlina.

Instytut Pamięci Narodowej podaje najważniejsze informacje z notatki:

  • Sowieci zaatakują na całej długości granicy od Połocka do Kamieńca Podolskiego.
  • Stalin nie chce pomyłek i nieporozumień – chce aby niemieckie samoloty nie przekraczały linii Białystok – Brześć Litewski – Lwów.
  • Już dzisiaj [17 września 1939 r. – przyp. red.] sowieckie samoloty mają bombardować tereny na wschód od Lwowa.
  • Stalin prezentuje treść oświadczenia dla rządu polskiego, ale ambasador niemiecki nie może się na nie zgodzić. Stalin, jak pisze von der Schulenburg, dość posłusznie dokonuje zmian.
  • Wkrótce też ma się odbyć wspólna, niemiecko-sowiecka konferencja w Białymstoku, a wszystkie problemy militarne mają rozwiązywać wyznaczeni dowódcy.

    Pierwsza strona depeszy, fot. IPN

    Druga strona depeszy, fot. IPN

Jak podaje IPN, dokument pochodzi z berlińskiego Politische Archiv – Auswärtiges Amt. Znany był do tej pory historykom w wersji transkrybowanej. Pełna treść komunikatu dostępna jest na profilu IPN na facebooku.

 

 

< Idź pod prąd Zobacz inny >
Ważne? Ciekawe? Podaj dalej:

Nie przegap w tym temacie:

Default ThumbnailDokumenty obrony Lwowa 1939, cz. XI (18 września) Default ThumbnailDokumenty obrony Lwowa 1939, cz. X (17 września) Default ThumbnailDokumenty obrony Lwowa 1939, cz. IX (16 września)
  • Tagi
  • historia
  • historia Kresów Wschodnich
  • Instytut Pamięci Narodowej
  • Pakt Ribbentrop-Mołotow
  • Stalin

6 komentarzy

  1. TakToWidzę
    17 września 2025 o 09:26 Odpowiedz

    Dokumenty dokumentami, zdjęcia uścisków faszystowsko/ bolszewickich na granicy, zbrodnie na narodzie Polskim dalej przemilczane, wspólna faszystowsko/ ruska propaganda że to Polska napadła oba kraje we wrześniu 1939. Aktualna jak widać dalej dla faszystów z kremlowa.

  2. Czesław
    10 października 2020 o 23:35 Odpowiedz

    tutku herbercie Polska jako pierwsza zwróciła się do Francji i Angli, aby dokonać uderzenia wyprzedzającego na hitlerowskie Niemcy, ale tamci “mocarze” odmówili udziału w takim projekcie, a twoje sugestie o udziale Polski w sojuszu z Hitlerem śmierdzą onucami. Piłsudski przed śmiercią powiedział, aby nie ulegać jakimkolwiek naciskom Hitlera, lub Stalina i bronić się do końca w razie wojny z nimi

  3. Herbert
    24 września 2020 o 02:47 Odpowiedz

    Polska jako pierwsza w Europe zawarla z Hitlerem układ w 1934 i miala nadzeje uczesrniczyć w drang nach Osten razem z Niemcami. Ale wujek Wissarion okazal sie za madry, zeby Polsce to potrafilo zrobic.

    1. Czesław
      10 października 2020 o 17:08 Odpowiedz

      tutku herbercie Polska jako pierwsza zwróciła się do Francji i Angli, aby dokonać uderzenia wyprzedzającego na hitlerowskie Niemcy, ale tamci “mocarze” odmówili udziału w takim projekcie, a twoje sugestie o udziale Polski w sojuszu z Hitlerem śmierdzą onucami. Piłsudski przed śmiercią powiedział, aby nie ulegać jakimkolwiek naciskom Hitlera, lub Stalina i bronić się do końca w razie wojny z nimi

    2. a
      12 listopada 2020 o 10:04 Odpowiedz

      cuchniesz na kilometr bolszewikiem smieciu

    3. TakToWidzę
      17 września 2025 o 09:17 Odpowiedz

      Przepisałeś to z pokracznej historii rosji nauczanej przez putinopodobnych?

Dodaj swój komentarz Anuluj pisanie odpowiedzi

Uwaga! Komentarze naruszające prawo będą usuwane, a dane autorów - przekazywane organom ścigania.

Najnowsze wiadomości
Andrzej Poczobut uwolniony!

Andrzej Poczobut uwolniony!

Kresy24.pl zawieszają działalność. Mimo milionów czytelników. Oto powód

Kresy24.pl zawieszają działalność. Mimo milionów czytelników. Oto powód

Trump: Z niecierpliwością czekam na Łukaszenkę w USA

Trump: Z niecierpliwością czekam na Łukaszenkę w USA

Burza po słowach prezesa: Rheinmetall tłumaczy się Ukraińcom

Burza po słowach prezesa: Rheinmetall tłumaczy się Ukraińcom

MSZ RP: Nigdy nie zaakceptujemy Białorusi jako części ruskiego miru

MSZ RP: Nigdy nie zaakceptujemy Białorusi jako części ruskiego miru

Zdrada i terroryzm. Fico ma poważne kłopoty

Zdrada i terroryzm. Fico ma poważne kłopoty

W Rosji zabierają ludziom wypłaty! Potrzebne na wojnę

W Rosji zabierają ludziom wypłaty! Potrzebne na wojnę

Poparcie dla Putina ostro w dół! Najgorszy wynik od początku wojny

Poparcie dla Putina ostro w dół! Najgorszy wynik od początku wojny

W ruskim mirze bez zmian. Zamiast leku na raka, ulepszyli narzędzie zabijania. Już produkują

W ruskim mirze bez zmian. Zamiast leku na raka, ulepszyli narzędzie zabijania. Już produkują

Ukraina i Arabia Saudyjska zawarły porozumienie wojskowe

Ukraina i Arabia Saudyjska zawarły porozumienie wojskowe

Zmień ustawienia cookies
© Kresy24.pl 2018. Wszelkie Prawa Zastrzeżone.  Kontakt | Polityka prywatności
Produkcja: Fundacja Wolność i Demokracja