• Ukraina
  • Białoruś
  • Rosja
  • Litwa
  • Region Bałtyku
  • Azja i Zakaukazie
  • Na Świecie
  • Historia i Wspomnienia
  • Kultura
  • Podróże po Kresach
  • Wyszukiwarka Kresowa
  • Kalendarium Kresów
    • Styczeń w Historii Kresów
    • Luty w Historii Kresów
    • Marzec w Historii Kresów
    • Kwiecień w Historii Kresów
    • Maj w Historii Kresów
    • Czerwiec w Historii Kresów
    • Lipiec w Historii Kresów
    • Sierpień w Historii Kresów
    • Wrzesień w Historii Kresów
    • Październik w Historii Kresów
    • Listopad w Historii Kresów
    • Grudzień w Historii Kresów
  • Polacy na Wschodzie
  • Biblioteka Kresowa
  • Kuchnia Kresowa
Kresy24.pl
  • 22 lis 2026
  • Archiwa Czasopism
    • Archiwum Dziennika Kijowskiego
    • Archiwum Gazety Polskiej Bukowiny
    • Archiwum Głosu Polonii
    • Archiwum Głosu znad Niemna
    • Archiwum Kuriera Galicyjskiego
    • Archiwum Kwartalnika Echa Polesia
    • Archiwum Kwartalnika Krynica
    • Archiwum Magazynu Polskiego
    • Archiwum Monitora Wołyńskiego
    • Archiwum Mozaiki Berdyczowskiej
    • Archiwum pisma Nasze Drogi
    • Archiwum pisma Polacy Donbasu
    • Archiwum Słowa Polskiego
    • Archiwum Słowa Życia
    • Archiwum Tęczy Żytomierszczyzny
    • Archiwum pisma Polonia Charkowa
    • Archiwum pisma Wołanie z Wołynia
    • Archiwum Polak na Łotwie
    • Archiwum Polaka Małego
    • Archiwum Polaka w Niemczech
  • Filmoteka
  • Niepodległość
  • Polacy na (Bliskim) Wschodzie
  • Trójmorze
  • TV Kresy24.pl
  • Archiwum Kresowe
Kresy24.pl
  • Ukraina
  • Białoruś
  • Rosja
  • Litwa
  • Region Bałtyku
  • Azja i Zakaukazie
  • Na Świecie
  • Historia i Wspomnienia
  • Kultura
  • Podróże po Kresach
  • Wyszukiwarka Kresowa
  • Kalendarium Kresów
    • Styczeń w Historii Kresów
    • Luty w Historii Kresów
    • Marzec w Historii Kresów
    • Kwiecień w Historii Kresów
    • Maj w Historii Kresów
    • Czerwiec w Historii Kresów
    • Lipiec w Historii Kresów
    • Sierpień w Historii Kresów
    • Wrzesień w Historii Kresów
    • Październik w Historii Kresów
    • Listopad w Historii Kresów
    • Grudzień w Historii Kresów
  • Polacy na Wschodzie
  • Biblioteka Kresowa
  • Kuchnia Kresowa

Kuchnia najstarszych chrześcijan (III)

08 sie 2023

Kuchnia najstarszych chrześcijan (III)

Danie biedoty, tradycyjny „hasz” – zupa raczej zimowa, spożywana na śniadanie, które miało zapewnić energię na cały dzień
Fot. ShutterStock

Narodowa „harisa”

„Harisa” to wręcz emblematyczna ormiańska potrawa z długo gotowanej pszenicy z mięsem. Według tradycji patron Armenii św. Grzegorz pragnął nakarmić tłumy ubogich, ale okazało się, że nie ma wystarczająco dużo mięsa. Wtedy polecił, aby do garnków dodano pszenicę. Gdy ziarno zaczęło się przyklejać do dna kotłów św. Grzegorz zawołał „harech!”, czyli „wymieszaj” i od tego słowa wywodzi się nazwę potrawy.

Wykonanie potrawy jest stosunkowo proste, lecz czasochłonne. Do całych ziarn pszenicy, którą wcześniej należy namoczyć na noc, dodaje się mięso; może to być kurczak, chociaż tradycyjnie była to baranina lub jagnięcina. Z kolei do garnka trafia sól i pieprz do smaku oraz roztopione pół szklanki masła, a następnie całość zalewa się wodą i gotuje.

Ważne jest ostrożne mieszanie „harisy”, aby uzyskać odpowiednio gęstą konsystencję, podobną do purée.

„Hasz” dla ubogich

Daniem biedoty był tradycyjny „hasz” – zupa raczej zimowa, spożywana na śniadanie, które miało zapewnić energię na cały dzień.

Potrawa ta jest dosyć specyficzna – to wywar z kawałka nogi baraniej lub wołowej, czasem wieprzowej, który gotowany jest do kilkunastu godzin! Woda podczas przygotowywania posiłku zmieniana jest kilkakrotnie po zagotowaniu, a dopiero ostatnia staje się właściwym wywarem.

Podanie tego dania wiąże się z pewnym rytuałem. W ogrzanych naczyniach otrzymujemy „hasz” z zanurzonym kawałkiem mięsa, przypominającym naszą golonkę, który wyjmujemy, solimy i zawijamy w świeży „lawasz”, a następnie odkładamy na bok. Do wywaru, który również obficie solimy, dokładamy dużo zgniecionego czosnku i pokruszony, wysuszony ormiański chleb. Po zamieszaniu otrzymujemy bardzo gęstą zupę, a po jej zjedzeniu, wracamy do odłożonego wcześniej mięsa, które powinno naciągnąć już wtedy solą.

Do „haszu” często serwowane są kiszone warzywa – ogórki, okra i biała rzodkiew oraz – obowiązkowo – lokalna wódka.

Międzynarodowa „dolma”

O autorstwo tej potrawy walczy Grecja, Turcja, Azerbejdżan i Armenia – i wszędzie tam znajdziemy owe gołąbki, zawijane nie w liście kapusty, a winogron, w menu każdej restauracji. Jednak w wersji „po ormiańsku” owa „dolma” to mogę być także warzywa, takie jak bakłażany, pomidory czy papryka, nadziewane ryżem z mielonym mięsem.

Jak jednak wykonać gołąbki „dolma” w wersji „kanonicznej”? Oto sprawdzony przepis.

Składniki: liście winogron 300 g, czyli 60 szt., mięso mielone z kurczaka 300 g, ryż biały 70 g, cebula 100 g, natka pietruszki 45 g, sól i pieprz.

Przygotowanie: liście winogron umyj, usuń zdrewniałe części na grzbiecie i włóż do garnka. Zalej je wodą, dodaj szczyptę soli i gotuj do miękkości, około 10 minut, odcedź. W drugim garnku ugotuj ryż do miękkości, także odcedź. Ryż zmieszaj z drobno posiekaną cebulą i mielonym mięsem. Farsz dopraw solą, pieprzem i posiekaną natką pietruszki. Łyżeczkę farszu nakładaj na środek liścia; brzegi złóż do środka, a resztę zroluj. Gołąbki układaj łączeniem do dołu do garnka, na spód którego ułóż podarte liście winogron. Całość zalej 400 ml wody z odrobiną soli i gotuj przez 50 minut.

RES

< Idź pod prąd Zobacz inny >
Ważne? Ciekawe? Podaj dalej:

Nie przegap w tym temacie:

Arcydzieło wicehrabiego Chateaubrianda (III)Arcydzieło wicehrabiego Chateaubrianda (III) „Chleba naszego powszedniego…” (II)„Chleba naszego powszedniego…” (II) K24Nie istnieje państwo Górski Karabach
  • Tagi
  • Azerbejdżan
  • chrześcijanie
  • Gruzja
  • Iran
  • kuchnia
  • Ormianie
  • przepisy kulinarne z Kresów

HISTORYCZNE KALENDARIUM KRESÓW

22 listopada w Historii Kresów

22 listopada w Historii Kresów

NA ŚWIECIE

Chcą do UE, ale Moskwa... Władza pokazała karty

Chcą do UE, ale Moskwa... Władza pokazała karty

Mrożący plan Putina. To brzmi jak wyrok dla Polski

Mrożący plan Putina. To brzmi jak wyrok dla Polski

Ukradł szczątki świętego i zrobił z nimi coś niewyobrażalnego

Ukradł szczątki świętego i zrobił z nimi coś niewyobrażalnego

Rozmowy w Abu Zabi: na razie wynik zero. Ale wymiana jeńców

Rozmowy w Abu Zabi: na razie wynik zero. Ale wymiana jeńców

Płynąć, płynie. Ale dokąd? Paliwowa farsa na Atlantyku

Płynąć, płynie. Ale dokąd? Paliwowa farsa na Atlantyku

Wielka gra o Ukrainę. Berlin i Paryż nie oddadzą swego losu w ręce Brukseli

Wielka gra o Ukrainę. Berlin i Paryż nie oddadzą swego losu w ręce Brukseli

Więcej ze świata »

REGION BAŁTYKU

Zacharowa jeszcze grozi odwetem: „Nigdy nie zapominamy”

Zacharowa jeszcze grozi odwetem: „Nigdy nie zapominamy”

Szokujący plan rządu. Nawet okupacja nie przerwie ich rządów

Szokujący plan rządu. Nawet okupacja nie przerwie ich rządów

Zamykają wszystkie przejścia graniczne z Rosją!

Zamykają wszystkie przejścia graniczne z Rosją!

Uderzenie w okręt na Bałtyku! Koniec bezpiecznych portów

Uderzenie w okręt na Bałtyku! Koniec bezpiecznych portów

Nawet +55°C. Hakerzy przejęli kontrolę nad sklepami. Carrefoura też nie oszczędzili

Nawet +55°C. Hakerzy przejęli kontrolę nad sklepami. Carrefoura też nie oszczędzili

Więcej z Regionu Bałtyku »

LITWA

Amerykańskie wojsko już przy granicy z Białorusią

Amerykańskie wojsko już przy granicy z Białorusią

Łasuchy z osmalonymi brwiami. Ten trunek rozpalał zmysły!

Łasuchy z osmalonymi brwiami. Ten trunek rozpalał zmysły!

Koniec polskiej potęgi na Litwie. Ważą się losy

Koniec polskiej potęgi na Litwie. Ważą się losy

Litwa wykryła, polskie wojsko przeoczyło. A Rosja atakuje już przy naszej granicy

Litwa wykryła, polskie wojsko przeoczyło. A Rosja atakuje już przy naszej granicy

Alarm przy granicy z obwodem królewieckim. Wojsko rusza na granicę

Alarm przy granicy z obwodem królewieckim. Wojsko rusza na granicę

Więcej z Litwy »

AZJA I ZAKAUKAZIE

Nadchodzi zmiana! Za 9 lat muzułmanów będzie więcej niż chrześcijan!

Nadchodzi zmiana! Za 9 lat muzułmanów będzie więcej niż chrześcijan!

Xi poklepał Putina po plecach, a potem ... zimny prysznic

Xi poklepał Putina po plecach, a potem ... zimny prysznic

Putin elegancko upokorzony. Wystarczył jeden gest Xi (WIDEO)

Putin elegancko upokorzony. Wystarczył jeden gest Xi (WIDEO)

Drżyjcie chińscy towarzysze! Mao zmartwychwstał

Drżyjcie chińscy towarzysze! Mao zmartwychwstał

Chiny szantażują Putina: oddaj bogactwa! Kłótnia na Kremlu

Chiny szantażują Putina: oddaj bogactwa! Kłótnia na Kremlu

Więcej z Azji i Zakaukazia »

WYSZUKIWARKA KRESOWA

Szukasz swojej rodziny, albo korzeni na Kresach? Zamieść bezpłatnie ogłoszenie w naszej Wyszukiwarce Kresowej. Czytają nas setki tysięcy rodaków w Polsce i na świecie. Może ktoś odpowie?
Wejdź do Wyszukiwarki Kresowej »

BIBLIOTEKA KRESOWA

Człowiek przemieniony w wilka

Człowiek przemieniony w wilka

Dla honoru organizacji

Dla honoru organizacji

Te relacje zhańbią Łukaszenkę na wieki....

Te relacje zhańbią Łukaszenkę na wieki....

Aż 300 zdjęć! Album "Oblicza Powstania 1863-1865"

Aż 300 zdjęć! Album "Oblicza Powstania 1863-1865"

„Przechadzki po Wilnie i jego okolicach” — jedno z najważniejszych źródeł informacji o przeszłości miasta

„Przechadzki po Wilnie i jego okolicach” — jedno z najważniejszych źródeł informacji o przeszłości miasta

Więcej z Biblioteki Kresowej »

KULTURA

Nadchodzi zmiana! Za 9 lat muzułmanów będzie więcej niż chrześcijan!

Nadchodzi zmiana! Za 9 lat muzułmanów będzie więcej niż chrześcijan!

Dziady – noc, w której zmarli wracają do domu

Dziady – noc, w której zmarli wracają do domu

Kresowy Wawel przemówił. Sensacyjne odkrycie pod gruzami!

Kresowy Wawel przemówił. Sensacyjne odkrycie pod gruzami!

Narodowa Galeria Sztuki „Zachęta” pokazała „zapach granicy”

Narodowa Galeria Sztuki „Zachęta” pokazała „zapach granicy”

Skarb? Jest. Ale co tam skarb. Tam się kryje tajemnica szczęścia!

Skarb? Jest. Ale co tam skarb. Tam się kryje tajemnica szczęścia!

Więcej w dziale Kultura »

KUCHNIA KRESOWA

Przekładaniec naleśnikowy, czyli "wschodnie lasagne"

Przekładaniec naleśnikowy, czyli "wschodnie lasagne"

Pierogi leniwe z kapustą - Kuchnia Kresowa

Pierogi leniwe z kapustą - Kuchnia Kresowa

Czebureki z serem - palce lizać! Kuchnia Kresowa

Czebureki z serem - palce lizać! Kuchnia Kresowa

Kurczak w kefirze - Kuchnia Kresowa

Kurczak w kefirze - Kuchnia Kresowa

Kasza kartoflana zapiekana z grzybami

Kasza kartoflana zapiekana z grzybami

Kotlety ze śledzia - Kucharka Litewska

Kotlety ze śledzia - Kucharka Litewska

Więcej z Kuchni Kresowej »
  • Click here - to select or create a menu
Projekt finansowany ze środków MSZ
© Kresy24.pl 2026. Wszelkie Prawa Zastrzeżone. O nas i Kontakt | Polityka prywatności
Produkcja: Fundacja Wolność i Demokracja