• Ukraina
  • Białoruś
  • Rosja
  • Litwa
  • Region Bałtyku
  • Azja i Zakaukazie
  • Na Świecie
  • Historia i Wspomnienia
  • Kultura
  • Podróże po Kresach
  • Wyszukiwarka Kresowa
  • Kalendarium Kresów
    • Styczeń w Historii Kresów
    • Luty w Historii Kresów
    • Marzec w Historii Kresów
    • Kwiecień w Historii Kresów
    • Maj w Historii Kresów
    • Czerwiec w Historii Kresów
    • Lipiec w Historii Kresów
    • Sierpień w Historii Kresów
    • Wrzesień w Historii Kresów
    • Październik w Historii Kresów
    • Listopad w Historii Kresów
    • Grudzień w Historii Kresów
  • Polacy na Wschodzie
  • Biblioteka Kresowa
  • Kuchnia Kresowa
Kresy24.pl
  • 20 lis 2026
  • Archiwa Czasopism
    • Archiwum Dziennika Kijowskiego
    • Archiwum Gazety Polskiej Bukowiny
    • Archiwum Głosu Polonii
    • Archiwum Głosu znad Niemna
    • Archiwum Kuriera Galicyjskiego
    • Archiwum Kwartalnika Echa Polesia
    • Archiwum Kwartalnika Krynica
    • Archiwum Magazynu Polskiego
    • Archiwum Monitora Wołyńskiego
    • Archiwum Mozaiki Berdyczowskiej
    • Archiwum pisma Nasze Drogi
    • Archiwum pisma Polacy Donbasu
    • Archiwum Słowa Polskiego
    • Archiwum Słowa Życia
    • Archiwum Tęczy Żytomierszczyzny
    • Archiwum pisma Polonia Charkowa
    • Archiwum pisma Wołanie z Wołynia
    • Archiwum Polak na Łotwie
    • Archiwum Polaka Małego
    • Archiwum Polaka w Niemczech
  • Filmoteka
  • Niepodległość
  • Polacy na (Bliskim) Wschodzie
  • Trójmorze
  • TV Kresy24.pl
  • Archiwum Kresowe
Kresy24.pl
  • Ukraina
  • Białoruś
  • Rosja
  • Litwa
  • Region Bałtyku
  • Azja i Zakaukazie
  • Na Świecie
  • Historia i Wspomnienia
  • Kultura
  • Podróże po Kresach
  • Wyszukiwarka Kresowa
  • Kalendarium Kresów
    • Styczeń w Historii Kresów
    • Luty w Historii Kresów
    • Marzec w Historii Kresów
    • Kwiecień w Historii Kresów
    • Maj w Historii Kresów
    • Czerwiec w Historii Kresów
    • Lipiec w Historii Kresów
    • Sierpień w Historii Kresów
    • Wrzesień w Historii Kresów
    • Październik w Historii Kresów
    • Listopad w Historii Kresów
    • Grudzień w Historii Kresów
  • Polacy na Wschodzie
  • Biblioteka Kresowa
  • Kuchnia Kresowa

Homs-Emesa. Królestwo Słońca

07 lip 2024

Homs – sztych z XVII wieku przedstawiający grobowiec – pomnik lokalnego władcy Szamszigerama

Homs – sztych z XVII wieku przedstawiający grobowiec – pomnik lokalnego władcy Szamszigerama

Dzisiejsze miasto Homs, starożytna Emesa, co w języku aramejskim oznacza jedną z nazw słońca, liczy ponad pół miliona mieszkańców i jest największym ośrodkiem miejskim w środkowej Syrii. Jest położone na szerokiej równinie (508m n.p.m.), nad rzeką Orontes (Asi) , słynie z obfitości zieleni. Ma zdrowy klimat, latem względnie chłodny.

W starożytności było głównym etapem na drodze karawan podążających z Palmyry nad Morze Śródziemne, oraz z Antiochii do Damaszku, a i dziś spotykają się tu wszystkie szlaki komunikacyjne z Aleppo do Damaszku i z pustyni nad morze.

Rządzili tu Amoryci, Egipcjanie, Hetyci, Aramejczycy, Kananejczycy, Persowie, Grecy, Rzymianie. W okresie Królestwa Słońca władca Szamiszigeram budował tu świątynie ku czci bóstwa solarnego czczonego pod postacią ogromnego, czarnego, bazaltowego kamienia – u podstawy okrągłego, a stożkowatego na górze, który jak powszechnie głosili poganie spadł z nieba.

Czczono tu także bóstwo słoneczne zwane z semicka Elah Gabal – Pan Góry, co Grecy sprytnie przeinaczyli na Helioglobal  (helios gr. słońce).

Ogromna świątynia pogańskiej Emesy była ozdobiona mnóstwem artefaktów ze srebra, złota i drogich kamieni, a okoliczni władcy słali bóstwu corocznie drogocenne dary.

Jedynym zachowanym zabytkiem starożytnej Emesy był grobowiec Szamszigerama, istniejący jeszcze na początku XX wieku.  Obecnie można go zobaczyć tylko na sztychu z XVII wieku, sporządzonym zapewne przez jakiegoś europejskiego podróżnika.

Przedstawia on pochówek zwieńczony piramidą. Godność arcykapłana świątyni boga słońca pozostawała prawdopodobnie w rękach jednej rodziny. Za czasów cesarzy Kommodusa i Sewera Aleksandra opiekował się nią Juliusz Basjanus, z pochodzenia Syryjczyk, ale obywatel rzymski, ojciec Julii Dumny i Julii Meze.

Pierwsza poślubił Septymiusz Sewer, gdy przebywał w Syrii, jako dowódca legionów, a gdy został cesarzem Julia z Emesy stała się pierwszą damą imperium. Te dwie kobiety, Julia Dumna, matka cesarzy, Karakalli (186-217) i Gety (189-212) oraz jej siostra, Julia Meza, babka cesarzy Heliogobala (204-220) i Sewera Aleksandra (208-235), dały początek tzw. syryjskiej dynastii cesarzy rzymskich i wywarły ogromny wpływ na politykę imperium. Dzięki ich wpływom i pozycji Emesa odgrywała wówczas ważna rolę w Imperium Rzymskim.

Na równinie Emesy rozegrały się historyczne bitwy z najeźdźcami z Egiptu m.in. zwycięska bitwa legionów cesarza Aureliusza z wojskami Zenobii, królowej Palmyry. W roku 337 zdobyli Emesę Bizantyjczycy. Ich panowanie trwało aż do roku 636, do inwazji muzułmańskiej.

Tradycja przekazuje, ze Piotr Apostoł i Jan Ewangelista osobiście głosili tu Ewangelie. Inne przekazy wymieniają także Kifę, jednego z siedemdziesięciu uczniów Chrystusa, oraz Ilije.

Pierwszym biskupem miasta został w roku 60 Hrysmos. Na rok 59 datuje się powstanie pierwszego  kościoła-groty, w której wierni zbierali się na modlitwę. Na tym miejscu wzniesiono słynny w Syrii i na Bliskim Wschodzie kościół –  Umm Zynor, czyli Pasek Matki Bożej.

Prześladowania chrześcijan w pierwszych trzech wiekach nie ominęły Emesy. Do szczególnie krwawych doszło za czasów cesarza Dioklecjana. Usunięto wówczas chrześcijan ze wszystkich stanowisk administracyjnych, zniszczono ich mienie, w tym biblioteki, pierwsze kościoły, wielu z nich zginęło śmiercią męczeńską w imię Chrystusa.

W roku 311-312 z rozkazu cesarskiego poległ biskup Emesy, Luka (Łukasz) oraz  znany lekarz, święty Mar Lijana.

Po edykcie mediolańskim, po roku 313, chrześcijaństwo w Homsie wyszło z ukrycia. Wierni zaczęli budować kościoły i klasztory oraz oficjalnie obchodzić święta i uroczystości. Tradycja podaje, że sama św. Helena wydala rozkaz budowy z funduszów cesarskich wielkiego kościoła w Homsie, jednego z największych kościołów ówczesnego świata chrześcijańskiego . Powstał on na miejscu świątyni boga słońca starożytnej Emesy.

W okresie krótkotrwałego panowania cesarza Juliana Apostaty i powrotu do pogaństwa katedrę chrześcijańską miasta zamieniono na świątynię Bachusa. Zbezczeszczono również groby chrześcijańskie, zniszczono całkowicie nekropolie chrześcijan. Po tym krótkim nawrocie do pogaństwa kościół wrócił do chrześcijan i został katedrą pw. św. Jana Chrzciciela.

W IV wieku większość plemion arabskich przeszła na religię chrześcijańską.

Chrześcijaństwo objęło cały Homs. 24 lutego 452 roku dokonano odkrycia relikwii czaszki św. Jana Chrzciciela. Po nasze dni kościół wschodni obchodzi pamiątkę tego wydarzenia. Umieszczenie relikwii w katedrze przeszło do historii chrześcijaństwa Wschodu. Jest miejscem pielgrzymek. O wielkiej popularności i czci św. Jana Chrzciciela świadczy fakt, że kilkadziesiąt miast szczyciło się posiadaniem relikwii jego czaszki, m.in. Aleksandria, Aleppo i Damaszek. Nie zawsze zapewne były autentyczne, dowodziły jednak wielkiego kultu tego świętego. Do najważniejszych miejsc jego kultu należała wielka bazylika wystawiona przez cesarza Teodoriusza I Wielkiego (379-395) w Damaszku – obecnie meczet Umajjadów, w którym relikwie świętego spoczywają w złotej szkatule. Muzułmanie bowiem czczą św. Jana jako proroka.

Seryjne trzęsienia ziemi w Antiochii i w innych miastach Syrii sprowadziły do Homsu licznych uciekinierów. W latach 491-518 wzniesiono na nowo mury miasta, odremontowano wiele budowli po wielkich trzęsieniach ziemi w latach 458 i 494. Do kolejnych wstrząsów doszło w latach 526-528.

W VI wieku Homs zdobyli Sasanidzi, którzy wymordowali 400 zakonnic z licznych klasztorów w mieście i okolicy. W ich rękach miasto znalazło się w drugiej dekadzie następnego wieku. Wyparł ich z niego bizantyjski cesarz Herakliusz (610 -641). Był uroczyście witany przez chrześcijan i nadał zakonnikom obszerne ziemie.

W 637 roku Homs zdobyli muzułmanie pod wodzą Abu Ubedy, który obiecał zapewnić miastu i jego mieszkańcom bezpieczeństwo i swobody wyznaniowe. Na początku jego rządów zabrano jednak jedną czwartą katedry św. Jana Chrzciciela na meczet, a chrześcijan obłożono podatkami, tzw. dzizją, za pozostanie przy wierze w Chrystusa.

W latach 775-784, szczególnie kiedy rozpoczęły się walki miedzy Bizancjum a Arabami, w Homsie zaczęły się prześladowania chrześcijan. Kościół Wschodu po nasze dni obchodzi pamiątkę ich męczeństwa za wiarę. Zrujnowano liczne kościoły i klasztory.

W latach 968-1087 Bizantyjczycy kilkakrotnie atakowali Homs. Większość mieszkańców uciekła, spalono meczet, czyli dawną katedrę chrześcijańską. Pod władzą Krzyżowców miasto znajdowało się dwukrotnie – latach 1116 i 1126. Na rok 1260 datuje sie wielki najazd mongolski pod wodza Hulagu, wnuka Czyngis-chana. Częste najazdy obracały kilkakrotnie miasto w ruinę. Powtarzające się trzęsienia ziemi mocno uderzyły w Homs także w roku 1215. W wyniku wielkiej epidemii cholery w roku 1365 wymarła większość mieszkańców.

W 1516 roku Syrię opanowali Turcy. Homs znajdował się pod ich okupacją do początku XX wieku. W okresie okupacji francuskiej miasto ożyło, nastąpił rozwój handlu, przemysłu, rzemiosła, wzrosło zaludnienie.

Po odzyskaniu niepodległości przez Syrię w roku 1945 Homs stał się nowoczesnym miastem z rozwiniętym przemysłem i handlem. W mieście pozostało stosunkowo mało zabytków. Na przykrytych ziemią ruinach wyrosły osiedla, trudno tu więc prowadzić badania archeologiczne. Ze starożytnego muru, który obejmował miasto, nie pozostało nic, poza zapiskami w kronikach.

W mieście znajdują się słynne, zamykane jeszcze do roku 1287 przez specjalnych strażników, bramy: Bab Hud, Bab Masdud, Bab Saaba, Bab Dreb, Bab Suk i Bab Palmyra. Malownicze ruiny fortu, wieńczące wysokie wzniesienie, z którego rozciąga się rozległa, wspaniała panorama na miasto i okolice – góry Anssarja i Akar w Libanie, miasto Hamę, a także na Pustynię Syryjską. Tam na wzniesieniu znajdowała się twierdza. Sukcesywnie odbudowywana, zmieniana, ulepszana już od czasów Hetytów w drugim tysiącleciu przed Chrystusem, zniszczona przez Egipcjan. W latach 30. XX wieku została odrestaurowana.

Barbara Anna Hajjar

Syria, Tartus

< Idź pod prąd Zobacz inny >
Ważne? Ciekawe? Podaj dalej:

Nie przegap w tym temacie:

Góra sług bożych – Tur Abdin/Skąd wyruszyli MędrcyGóra sług bożych – Tur Abdin/Skąd wyruszyli Mędrcy Bnebil – wioska zapomnianych braci i sióstr w wierzeBnebil – wioska zapomnianych braci i sióstr w wierze Monaster ZafaranMonaster Zafaran
  • Tagi
  • architektura
  • chrześcijanie
  • kultura
  • Syria

HISTORYCZNE KALENDARIUM KRESÓW

20 listopada w Historii Kresów

20 listopada w Historii Kresów

NA ŚWIECIE

Chcą do UE, ale Moskwa... Władza pokazała karty

Chcą do UE, ale Moskwa... Władza pokazała karty

Mrożący plan Putina. To brzmi jak wyrok dla Polski

Mrożący plan Putina. To brzmi jak wyrok dla Polski

Ukradł szczątki świętego i zrobił z nimi coś niewyobrażalnego

Ukradł szczątki świętego i zrobił z nimi coś niewyobrażalnego

Rozmowy w Abu Zabi: na razie wynik zero. Ale wymiana jeńców

Rozmowy w Abu Zabi: na razie wynik zero. Ale wymiana jeńców

Płynąć, płynie. Ale dokąd? Paliwowa farsa na Atlantyku

Płynąć, płynie. Ale dokąd? Paliwowa farsa na Atlantyku

Wielka gra o Ukrainę. Berlin i Paryż nie oddadzą swego losu w ręce Brukseli

Wielka gra o Ukrainę. Berlin i Paryż nie oddadzą swego losu w ręce Brukseli

Więcej ze świata »

REGION BAŁTYKU

Szokujący plan rządu. Nawet okupacja nie przerwie ich rządów

Szokujący plan rządu. Nawet okupacja nie przerwie ich rządów

Zamykają wszystkie przejścia graniczne z Rosją!

Zamykają wszystkie przejścia graniczne z Rosją!

Uderzenie w okręt na Bałtyku! Koniec bezpiecznych portów

Uderzenie w okręt na Bałtyku! Koniec bezpiecznych portów

Nawet +55°C. Hakerzy przejęli kontrolę nad sklepami. Carrefoura też nie oszczędzili

Nawet +55°C. Hakerzy przejęli kontrolę nad sklepami. Carrefoura też nie oszczędzili

Koszmar Europy? To, co wydarzy się po zakończeniu wojny

Koszmar Europy? To, co wydarzy się po zakończeniu wojny

Więcej z Regionu Bałtyku »

LITWA

Amerykańskie wojsko już przy granicy z Białorusią

Amerykańskie wojsko już przy granicy z Białorusią

Łasuchy z osmalonymi brwiami. Ten trunek rozpalał zmysły!

Łasuchy z osmalonymi brwiami. Ten trunek rozpalał zmysły!

Koniec polskiej potęgi na Litwie. Ważą się losy

Koniec polskiej potęgi na Litwie. Ważą się losy

Litwa wykryła, polskie wojsko przeoczyło. A Rosja atakuje już przy naszej granicy

Litwa wykryła, polskie wojsko przeoczyło. A Rosja atakuje już przy naszej granicy

Alarm przy granicy z obwodem królewieckim. Wojsko rusza na granicę

Alarm przy granicy z obwodem królewieckim. Wojsko rusza na granicę

Więcej z Litwy »

AZJA I ZAKAUKAZIE

Xi poklepał Putina po plecach, a potem ... zimny prysznic

Xi poklepał Putina po plecach, a potem ... zimny prysznic

Putin elegancko upokorzony. Wystarczył jeden gest Xi (WIDEO)

Putin elegancko upokorzony. Wystarczył jeden gest Xi (WIDEO)

Drżyjcie chińscy towarzysze! Mao zmartwychwstał

Drżyjcie chińscy towarzysze! Mao zmartwychwstał

Chiny szantażują Putina: oddaj bogactwa! Kłótnia na Kremlu

Chiny szantażują Putina: oddaj bogactwa! Kłótnia na Kremlu

Udaremnili zamach stanu! Policja weszła do akcji

Udaremnili zamach stanu! Policja weszła do akcji

Więcej z Azji i Zakaukazia »

WYSZUKIWARKA KRESOWA

Szukasz swojej rodziny, albo korzeni na Kresach? Zamieść bezpłatnie ogłoszenie w naszej Wyszukiwarce Kresowej. Czytają nas setki tysięcy rodaków w Polsce i na świecie. Może ktoś odpowie?
Wejdź do Wyszukiwarki Kresowej »

BIBLIOTEKA KRESOWA

Człowiek przemieniony w wilka

Człowiek przemieniony w wilka

Dla honoru organizacji

Dla honoru organizacji

Te relacje zhańbią Łukaszenkę na wieki....

Te relacje zhańbią Łukaszenkę na wieki....

Aż 300 zdjęć! Album "Oblicza Powstania 1863-1865"

Aż 300 zdjęć! Album "Oblicza Powstania 1863-1865"

„Przechadzki po Wilnie i jego okolicach” — jedno z najważniejszych źródeł informacji o przeszłości miasta

„Przechadzki po Wilnie i jego okolicach” — jedno z najważniejszych źródeł informacji o przeszłości miasta

Więcej z Biblioteki Kresowej »

KULTURA

Dziady – noc, w której zmarli wracają do domu

Dziady – noc, w której zmarli wracają do domu

Kresowy Wawel przemówił. Sensacyjne odkrycie pod gruzami!

Kresowy Wawel przemówił. Sensacyjne odkrycie pod gruzami!

Narodowa Galeria Sztuki „Zachęta” pokazała „zapach granicy”

Narodowa Galeria Sztuki „Zachęta” pokazała „zapach granicy”

Skarb? Jest. Ale co tam skarb. Tam się kryje tajemnica szczęścia!

Skarb? Jest. Ale co tam skarb. Tam się kryje tajemnica szczęścia!

A tam w kącie co za bazgroły? Chagall? Nie znam

A tam w kącie co za bazgroły? Chagall? Nie znam

Więcej w dziale Kultura »

KUCHNIA KRESOWA

Czebureki z serem - palce lizać!

Czebureki z serem - palce lizać!

Kurczak w kefirze - Kuchnia Kresowa

Kurczak w kefirze - Kuchnia Kresowa

Kasza kartoflana zapiekana z grzybami

Kasza kartoflana zapiekana z grzybami

Kotlety ze śledzia - Kucharka Litewska

Kotlety ze śledzia - Kucharka Litewska

Pączki Pana Marszałka. Spiżowa postać? Gdzie tam!

Pączki Pana Marszałka. Spiżowa postać? Gdzie tam!

Buljon rumiany kwaskowaty - Kucharka Litewska

Buljon rumiany kwaskowaty - Kucharka Litewska

Więcej z Kuchni Kresowej »
  • Click here - to select or create a menu
Projekt finansowany ze środków MSZ
© Kresy24.pl 2026. Wszelkie Prawa Zastrzeżone. O nas i Kontakt | Polityka prywatności
Produkcja: Fundacja Wolność i Demokracja