Władysław Witkowski /Battle of Beresteczko 1651/ Fot: Domena publiczna
1651 – zakończyła się główna bitwa pod Beresteczkiem – największe starcie lądowe XVII wieku. Polacy pod wodzą Jana Kazimierza pokonali wojska Tatarów i Kozaków Chmielnickiego.
Starcie pod Beresteczkiem na Wołyniu było w zasadzie całą serią bitew, które trwały z przerwami od 28 czerwca do 10 lipca, jednak decydujące uderzenie wojsk polskich dowodzonych osobiście przez Jana II Kazimierza nastąpiło właśnie 30 czerwca.
Polski król – mając przeciwko sobie ponad 2-krotnie liczniejsze siły kozacko-tatarskie – zastosował skuteczną “taktykę szachownicy” – ustawił oddziały piechoty na przemian z jazdą. W decydującej fazie bitwy niezwykle skuteczna okazała się właśnie piechota, rażąc przeciwnika z muszkietów i ogniem artyleryjskim. Z kolei jazda dowodzona przez księcia Jeremiego Wiśniowieckiego ostatecznie rozgromiła przeciwników.
Chan tatarski Islam III Girej i Bohdan Chmielnicki uciekli z pola bitwy. Ostateczną klęskę Polacy zadali Kozakom 10 lipca na bagnach nad rzeką Płaszówką. Niedobitki kozackich oddziałów wyprowadził stamtąd Iwan Bohun, dowodzący zamiast Chmielnickiego.
1907 – urodził się Roman Szuchewycz – ukraiński generał, dowódca Ukraińskiej Powstańczej Armii. Jako główny dowódca UPA ponosi bezpośrednią odpowiedzialność za zaakceptowanie ludobójczej taktyki wołyńskiej UPA i przeprowadzenie zorganizowanej czystki etnicznej na polskiej ludności cywilnej (tzw. rzezi wołyńskiej).
Zginął w obławie NKWD w 1950 r. W 2007 r. został pośmiertnie nagrodzony tytułem Bohatera Ukrainy przez prezydenta tego kraju Wiktora Juszczenkę.
1911 – w Szetejniach w rejonie kiejdańskim urodził się Czesław Miłosz – polski pisarz, laureat Nagrody Nobla. Studiował Uniwersytecie Stefana Batorego w Wilnie. Debiutował w 1930 r. na łamach uniwersyteckiego pisma “Alma Mater Vilnensis” wierszami Kompozycja i Podróż.
Był członkiem grupy poetów “Żagary” i współtwórcą pisma o tej samej nazwie. Pracował w Polskim Radiu Wilno. Został zwolniony po oskarżeniach o wspieranie dążeń Litwinów do przejęcia Wilna oraz działalność na rzecz kultury białoruskiej.
Po wojnie pracował w dyplomacji komunistycznego rządu Polski w Stanach Zjednoczonych i jako attaché kulturalny w Paryżu. W 1951 r. poprosił o azyl polityczny i pozostał na emigracji. Zmarł w 2004 r. Przeczytaj artykuł o Czesławie Miłoszu.
1924 – zmarł Franciszek Stefczyk – polski ekonomista, działacz spółdzielczości. Przyczynił się do upowszechnienia wiejskich kas spółdzielczych i osłabienia lichwy na wsi galicyjskiej. W 1907 r. był współorganizatorem Krajowej Centralnej Kasy dla Spółek Rolniczych we Lwowie. Poseł do Sejmu Krajowego we Lwowie.
W czasie Obrony Lwowa w listopadzie 1918 r. był jednym z przywódców polskiego Komitetu Bezpieczeństwa i ochrony dobra publicznego odpowiedzialnym za resort skarbu. Pochowany na Cmentarzu Łyczakowskim. Przeczytaj artykuł o Franciszku Stefczyku.
1929 – w mauzoleum w Parku Strzeleckim w Tarnowie pochowano prochy generała Józefa Bema.
1929 – w Podhajcach koło Lwowa urodził się Jan Łomnicki – polski reżyser i scenarzysta filmów dokumentalnych i fabularnych. Brat aktora Tadeusza Łomnickiego. Zmarł w 2002 r.
1941 – II wojna światowa: Niemcy wkroczyli do Lwowa.
Kresy24.pl / Historyczne Kalendarium Kresowe – 30 czerwca
