Adam Mickiewicz/gov.pl
1798 – w Zaosiu lub w Nowogródku urodził się Adam Bernard Mickiewicz – największy polski poeta, wieszcz narodowy.
Jego ojcem był Mikołaj Mickiewicz herbu Poraj, adwokat sądowy w Nowogródku i komornik miński, matka – Barbara z Majewskich, córka ekonoma z pobliskiego Czombrowa, pochodząca z konwertowanej na chrześcijaństwo rodziny żydowskiej. Mały Adam został ochrzczony 12 lutego w Nowogródku, jednak w metryce chrztu nie ma informacji o miejscu urodzenia. Oprócz Nowogródka i Zaosia, które należalo wtedy do Bazylego Mickiewicza, wymienia się także karczmę Wygoda pod Zaosiem, pobliski folwark Osowiec i osadę Litówka pod Nowogródkiem.
1637 – Bohdan Chmielnicki podpisał akt kapitulacji powstania Pawluka – antypolskiego i antyszlacheckiego powstania chłopsko-kozackiego na Naddnieprzu.
1659 – wojska rosyjskie Iwana Chowańskiego, po pokonaniu wojsk litewskich na lodzie Jeziora Miadzioł, przekroczyły linię Bugu i dokonały tego dnia rzezi mieszkańców Zabłudowa, którzy chronili się w kościele.
1839 – urodził się Adam Bełcikowski – polski historyk literatury, dramatopisarz i poeta. Publikował m.in. w lwowskim “Dzienniku Literackim”. Zmarł w 1909 r.
1874 – urodził się Adam Didur – polski śpiewak operowy (bas). Studiował na Uniwersytecie Lwowskim. Uczył się śpiewu, a później był nauczycielem śpiewu w Galicyjskim Towarzystwie Muzycznym we Lwowie. Występował m.in. na scenie lwowskiego Teatru Wielkiego. Zmarł w 1946 r.
1890 – urodził się Walerian Czuma – polski generał, dowódca obrony Warszawy we wrześniu 1939 r. W II Brygadzie Legionów walczył w 1918 r. pod Kaniowem. W 1918 r. był polskim komendantem placu w Moskwie – zajmował się ewakuacją Polaków i ich rekrutacją do polskich oddziałów. Od sierpnia 1918 r. organizował 5 Dywizję Strzelców Polskich zwaną też Dywizją Syberyjską, która walczyła przeciwko bolszewikom wspólnie z wojskami admirała Aleksandra Kołczaka, Korpusem Czesko-Słowackim i siłami ekspedycyjnymi Ententy. Dostał się do sowieckiej niewoli, skąd w 1922 r. został wymieniony za bolszewickich komisarzy. Po wojnie działał w Straży Mogił Polskich Bohaterów – organizacji, która zainicjowała budowę Cmentarza Obrońców Lwowa. Po kapitulacji Warszawy w 1939 r. wojnę spędził w niemieckim oflagu. Zmarł w 1962 r. na emigracji w Wielkiej Brytanii.
1898 – odsłonięto Pomnik Adama Mickiewicza na Krakowskim Przedmieściu w Warszawie.
1909 – we Lwowie urodził się Adam Rapacki – polski polityk, ekonomista, minister.
1944 – 89 Polaków zostało zamordowanych przez UPA w Ihrowicy na Podolu.
1946 – w więzieniu na Łubiance został zamordowany Leopold Okulicki ps. “Niedźwiadek” – polski dowódca wojskowy, generał, komendant ZWZ we Lwowie, komendant główny AK. Uczestnik wojny polsko-bolszewickiej. Szef sztabu 13 Kresowej Dywizji Piechoty, następnie w Wydziale “Wschód” w Oddziale III Sztabu Głównego Wojska Polskiego. Oskarżony w “procesie szesnastu”. Przez lata sowieci twierdzili, że Okulicki zmarł na skutek ataku serca i paraliżu, a jego zwłoki zostały spalone. Jednak Adam Bień i Antoni Pajdak, także oskarżeni w “procesie szesnastu”, słyszeli jak wyprowadzono go z celi nr 62 na egzekucję w Wigilię 1946 r.
Kresy24.pl / Historyczne Kalendarium Kresowe – 24 grudnia
