27 grudnia w Historii Kresów

27 grudnia 2013

Król w „Poczecie Królów i Książąt Polskich” Jana Matejki

1459 – urodził się Jan I Olbracht – król Polski. Znany ze zwycięstw nad Tatarami na Kresach ale i z zakończonej klęską wyprawy do Mołdawii.

Za panowania swego ojca – Kazimierza Jagiellończyka – pełnił w latach 1486-90 funkcję namiestnika królewskiego na Rusi, gdzie odznaczył się pokonując w 1487 r. Tatarów pod Kopystrzynem. To właśnie Olbracht rozpoczął tworzenie tzw. obrony potocznej Kresów południowo-wschodnich Wielkiego Księstwa Litewskiego przed Tatarami i Turkami.


W 1497 r. pod panowaniem Olbrachta miało miejsce najbardziej wówczas tragiczne wydarzenie dla Rzeczypospolitej – w wyniku podjętej przez króla nieudanej wyprawy na Mołdawię, która próbowała uniezależnić się od Polski, w bitwie pod Koźminem Turcy, Tatarzy i Wołosi wybili w tamtejszym wąwozie 5 tysięcy polskiego rycerstwa. Klęskę tę do dziś przypomina nam powiedzenie: „Za króla Olbrachta wyginęła szlachta”.

Z kolei wiosną 1498 r. Tatarzy najechali południowo-wschodnie tereny WKL, a wielki książę moskiewski Iwan III Srogi próbował opanować i Smoleńsk rozgramiając w 1500 r. armię polsko-litewską w bitwie nad Wiedroszą.


1595 – w Czehryniu koło Kijowa urodził się Bohdan – hetman kozacki, przywódca powstania kozackiego przeciwko Rzeczypospolitej.

1614 – we Lwowie zmarł Bartosz Paprocki – podczaszy dobrzyński, heraldyk polski i czeski (nazywany ojcem heraldyki polskiej i czeskiej), autor wielu herbarzy, pisarz, historyk, poeta i tłumacz, wydał liczne prace heraldyczne, wśród nich słynne „Herby rycerstwa polskiego”.

1633 – zmarł Melecjusz Smotrycki – pisarz, teolog i nauczyciel Rzeczypospolitej, którego prace wpłynęły na rozwój języków wschodniosłowiańskich, piśmiennictwa i nauczania cerkiewnego i świeckiego. Wykładał w prawosławnej szkole cerkiewnej, tzw. Szkole Brackiej w Wilnie. (Urodził się ok. 1578 r. w Smotryczu.

1891 – zmarł Aleksander – polski poeta, orientalista, slawista. Przyjaciel Adama Mickiewicza. Studiował na Uniwersytecie Wileńskim. Więziony za udział w Towarzystwie Filaretów. (Urodził się w 1804 r. w Krzywiczach na terenie obecnej Białorusi).

1903 – urodził się Bogdan – polski pedagog, historyk, profesor Uniwersytetu Lwowskiego, poseł na Sejm PRL. Zmarł w 1992 r.

1913 – w Timkowiczach urodził się Serafim Żeleźniakowicz – polski duchowny prawosławny, rektor Warszawskiego Seminarium Duchownego. Ukończył seminarium duchowne w Wilnie. Zmarł w 2004 r.

1918 – kawaleria niemiecka opuściła po zagarnięciu wysokiej kontrybucji. Do miasta weszli bolszewicy witani owacyjnie przez część ludności żydowskiej i rosyjskiej.

2007 – zmarł Jerzy – polski reżyser filmowy urodzony w 1922 r. w Gwoźdźcu pod Kołomyją.

Kresy24.pl / Historyczne Kalendarium Kresowe – 27 grudnia

Podziel się tym z innymi. Udostępnij na:

Komentarze nawołujące do przemocy, zawierające zniesławienia, wulgaryzmy, groźby karalne lub spam będą usuwane. Również wpisy osób podających nieprawdziwy email.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *