bukvy.org
Mykoła Karpiuk, współzałożyciel UNA-UNSO i były więzień polityczny Rosji zginął 19 września na kierunku zaporoskim. Miał 62 lata – podały ukraińskie media.
Karpiuk był jednym z najbardziej znanych ukraińskich działaczy nacjonalistycznych. Pochodził z obwodu rówieńskiego. Angażował się w Pomarańczową Rewolucję i Rewolucję Godności. W 2014 roku został wiceprzewodniczącym bloku politycznego Prawy Sektor.
W marcu tego samego roku Karpiuk został zatrzymany na granicy ukraińsko-rosyjskiej i przewieziony do Rosji. Rosyjskie śledztwo oskarżyło Karpiuka o udział w pierwszej wojnie czeczeńskiej w latach 1994–1995 oraz o współudział w śmierci rosyjskich żołnierzy. Karpiuk nie przyznał się do winy i twierdził, że nigdy nie walczył w Czeczenii, a zeznania niezbędne do śledztwa uzyskano od niego za pomocą tortur i gróźb skierowanych wobec jego rodziny. W 2016 roku rosyjski sąd skazał go na 22,5 roku więzienia.
Rosyjscy obrońcy praw człowieka uznali Karpiuka za więźnia politycznego. Po latach spędzonych w rosyjskim więzieniu odzyskał wolność 7 września 2019 roku. Został uwolniony w ramach wymiany więźniów między Ukrainą a Rosją.
W latach 90. stał się jedną z postaci UNA-UNSO, kierował rówieńskim oddziałem tej organizacji, a później był jej wiceprzewodniczącym. Dwukrotnie kandydował do Rady Najwyższej – w 1998 i 2002 roku – ale siła polityczna nie przekroczyła progu.
Karpiuk brał udział w konflikcie zbrojnym w Naddniestrzu, a później w wojnie gruzińsko-abchaskiej po stronie Gruzji. Sam później potwierdził swój udział w obu konfliktach, ale kategorycznie zaprzeczył, że kiedykolwiek walczył w Czeczenii.
Na początku XXI wieku Karpiuk przyłączył się do akcji protestacyjnej „Ukraina bez Kuczmy”. Po zamieszkach w Kijowie został skazany na 4,5 roku więzienia. Zwolniono go w 2004 roku, po czym powrócił do działalności w UNA-UNSO.
Podczas Rewolucji Godności Karpiuk dołączył do Prawego Sektora, gdzie angażował się w polityczne kierownictwo organizacji. 19 września Karpiuk zginął na kierunku zaporoskim.
UNA-UNSO to skrajnie nacjonalistyczna, antypolska partia ukraińska.
Powstała 30 czerwca 1990 we Lwowie, założona przez grupę nacjonalistycznie zorientowanej młodzieży. Składa się z UNA (Ukraińskie Zgromadzenie Narodowe), oraz z paramilitarnego skrzydła UNSO (Ukraińska Samoobrona Narodowa). Pierwszym przywódcą był polityk i pisarz Dmytro Korczynskyj. W 1998 przywódcami organizacji zostali Jurij Szuchewycz i Andrij Szkil Głównym celem partii jest m.in. rewizja granic z Polską, oczyszczenie Ukrainy z elementu nieukraińskiego, gloryfikacja OUN-UPA i zacieranie zbrodni tych formacji.
