Żołnierze KOP-u na granicy polsko-sowieckiej, podczas spotkania z patrolem sowieckim. Źródło: Narodowe Archiwum Cyfrowe
1924 – pierwsze trzy brygady Korpusu Ochrony Pogranicza zostały rozmieszczone na granicy wschodniej w celu jej ochrony przed penetracją agentów i terrorystów przerzucanych do Polski przez sowieckie służby.
Najdrastyczniejszy akt sowieckiej dywersji miał miejsce w nocy z 3 na 4 sierpnia 1924 r. kiedy z terenu ZSRR uzbrojony 100-osobowy oddział pod dowództwem oficera Armii Czerwonej przekroczył granicę i zaatakował Stołpce w Województwie Nowogrodzkim. Sowieci opanowali miasto, splądrowali sklepy i domy, zniszczyli posterunek policji i stację kolejową.
Przed KOP-em stało więc trudne zadanie, które Korpus wypełniał z wielkim poświęceniem. Tylko do końca pierwszego roku swojego istnienia – 1924 – żołnierze KOP zatrzymali ponad 5 tys. osób próbujących nielegalnie przekroczyć granicę, odparli 89 napadów różnych band i wytropili 51 kolejnych. W walkach zraniono lub zabito 70 wrogów.
Pierwszym dowódcą KOP-u był generał dywizji Henryk Odrowąż-Minkiewicz, który potem zginął w Katyniu. Kiedy 17 września 1939 r. Armia Czerwona wtargnęła na polskie Kresy Wschodnie w sile 750 tys. żołnierzy, żołnierze KOP-u – pomimo miażdżącej przewagi liczebnej i technicznej wroga – stawili sowietom heroiczny opór, staczając z nimi m.in. duże bitwy pod Szackiem i Wytycznem oraz szereg mniejszych potyczek.
Warto też pamiętać o zasługach KOP-u dla cywilizacyjnego rozwoju Kresów Wschodnich – aby pozyskać zaufanie mieszkańców Korpus przez cały czas swego istnienia prowadził tam instytucje społeczno – kulturalne, biblioteki, punkty pomocy medycznej, pomagał ludności.
1659 – syn Bohdana Chmielnickiego – Jerzy odnowił układ podporządkowujący Kozaków Rosji. Część Kozaków stanęła jednak po stronie Rzeczypospolitej.
1779 – zmarł Wacław Rzewuski – hetman polny koronny, hetman wielki koronny, wojewoda podolski i krakowski, pisarz. Urodzony w 1706 r. w Rozdole.
1900 – w Żytomierzu urodził się Franciszek Niepokólczycki – polski dowódca, żołnierz AK, uczestnik podziemia antykomunistycznego, prezes WiN. Uczestnik wojny polsko – bolszewickiej. Zmarł w 1974 r.
1910 – w Zbarażu urodził się Karol Kuryluk – polski działacz kulturalny, polityk, minister kultury i sztuki, założyciel i redaktor naczelny lwowskich “Sygnałów”. Zmarł w 1967 r.
1913 – w Tarnopolu urodził się Kornel Filipowicz – polski pisarz, jeden z wybitnych polskich prozaików XX wieku. Zmarł w 1990 r.
Kresy24.pl / Historyczne Kalendarium Kresowe – 27 października
