Rosyjski system zagłuszający Murmansk-BN. Fot. mil.ru
Od dwóch lat Rosja regularnie zakłóca nawigację satelitarną na Morzu Bałtyckim. Jak wynika z dochodzenia brytyjskiego dziennika „The Times”, niektóre obszary stały się praktycznie niedostępne dla bezpiecznej żeglugi.
Według gazety zakłócenia te często wpływają na systemy nawigacyjne w tak poważnym stopniu, że jednostki cywilne zmuszone są do nawigacji przy użyciu tradycyjnych metod – map, kompasów i punktów odniesienia wizualnego. Czasami nawet jednostki wojskowe napotykają problemy, mając trudności z wytyczeniem kursu.
Dziennikarze ustalili, że pierwsze oznaki powszechnych zakłóceń GPS w północno-wschodniej Europie zaczęły być wykrywane pod koniec 2023 roku. Wtedy eksperci zaczęli omawiać powszechne przypadki zagłuszania i imitowania sygnału – technik, w których fale radiowe blokują lub zniekształcają sygnały satelitarne wykorzystywane przez statki, samoloty, urządzenia nawigacyjne i urządzenia mobilne.
Dziennikarze „The Times” odkryli, że źródłem zagłuszania radarów były co najmniej dwa rosyjskie systemy: mobilny system walki elektronicznej w pobliżu Sankt Petersburga oraz stacjonarny system dużej mocy Murmańsk-BN w obwodzie królewieckim. Sygnały zagłuszające były okresowo wykrywane również z innych lokalizacji w obwodzie królewieckim.
Do niedawna uwaga opinii publicznej koncentrowała się głównie na problemach w lotnictwie. Na przykład, w 2024 roku fińskie linie lotnicze Finnair tymczasowo zawiesiły loty z Helsinek do Tartu w Estonii, po tym jak piloci byli zmuszeni dwukrotnie przerwać lądowanie z powodu problemów nawigacyjnych.
W marcu tego roku brytyjski wojskowy samolot transportowy, na pokładzie którego znajdował się ówczesny brytyjski minister obrony Grant Shapps, również został zaatakowany przez rosyjskie systemy walki elektronicznej. Samolot przelatywał w pobliżu Kaliningradu w drodze na ćwiczenia NATO w Polsce. Rok później podobna sytuacja miała miejsce w przypadku lotu Ryanair w Wilnie – samolot został zmuszony do zmiany trasy i lądowania w Warszawie.
Jednak, jak zauważają eksperci „The Times”, branża żeglugowa cierpi jeszcze bardziej z powodu takich zakłóceń. Wysoki rangą litewski urzędnik ds. bezpieczeństwa powiedział dzeinnikarzom, że marynarze mają znacznie mniej alternatyw dla nawigacji GPS niż piloci.
Oficjalne dane dotyczące skali problemu są rzadko publikowane – wiele krajów uważa takie informacje za wrażliwe z punktu widzenia bezpieczeństwa narodowego. Niemniej jednak rząd Estonii poinformował, że od początku 2024 roku na jego wodach terytorialnych odnotowano na statkach co najmniej 60 przypadków zakłóceń GPS.
Również fińska Straż Przybrzeżna potwierdza, że w Zatoce Fińskiej dochodzi do ciągłych zakłóceń. Według agencji zakłócenia są odnotowywane niemal nieprzerwanie we wschodniej części akwenu, a w czasie upałów mogą rozprzestrzeniać się na centralną część zatoki. Odrębne badanie przeprowadzone przez naukowców z Akademii Morskiej w Gdyni, we współpracy z polską firmą GPS Patron, wykazało powtarzające się serie zagłuszeń sygnału z obwodu królewieckiego nad Zatoką Gdańską. Czasami takie zakłócenia trwały nawet 20 godzin.
Problemy z sygnałem radiowym dotyczą również sił zbrojnych państw NATO. Według dziennikarzy w kwietniu ubiegłego roku kilka niemieckich okrętów, w tym trałowców, tymczasowo utraciło nawigację GPS podczas ćwiczeń w Zatoce Gdańskiej. Eksperci ostrzegają, że takie działania mogą stanowić poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa żeglugi i lotnictwa w regionie Morza Bałtyckiego.
Przypomnijmy, według danych „Lloyd’s List Intelligence” w styczniu br. na Morzu Bałtyckim zauważono 23 rosyjskie statki tzw. floty cieni, pływające pod fałszywymi banderami (używały podrobionych lub sfałszowanych bander). Wielka Brytania zadeklarowała gotowość do przejęcia powiązanych z Rosją tankowców należących do „floty cieni”, co może doprowadzić do otwarcia nowego frontu przeciwko Moskwie.
Eksperci z ukraińskiego portalu „Instytut Czarnomorskich Studiów Strategicznych” twierdzą, że obecna sytuacja geopolityczna stwarza najbardziej sprzyjające warunki do ataku Rosji na państwa regionu bałtyckiego,
Opr. TB, thetimes.com
