Fot: mcsc.gov.ua
29 lipca w Kijowie odbyło się spotkanie przedstawicieli Ministerstwa Kultury i Komunikacji Strategicznych Ukrainy oraz Ukraińskiego Instytutu Pamięci Narodowej z delegacją Rzeczypospolitej Polskiej, na czele której stanął Przewodniczący Rady Współpracy z Ukrainą, Paweł Kowal. Centralnym tematem rozmów były kwestie związane z pamięcią historyczną, a w szczególności poszukiwania i ekshumacje ofiar rzezi wołyńskiej – temat wciąż niezwykle wrażliwy w relacjach polsko-ukraińskich.
Jednym z głównych punktów spotkania było omówienie organizacyjnych aspektów kolejnego etapu prac ekshumacyjnych na terytorium Polski i Ukrainy. Obie strony pozytywnie oceniły przeprowadzone niedawno działania w miejscowości Puźniki w obwodzie tarnopolskim. Przypomnijmy, że w trakcie zorganizowanych i koordynowanych przez Fundację Wolność i Demokracja prac, wydobyto z szczątki co najmniej 42 osób – kobiet, mężczyzn i dzieci. Według specjalistów, poszukiwania w tej lokalizacji powinny być kontynuowane, ponieważ istnieje prawdopodobieństwo istnienia kolejnego dołu.
Jak podało ukraińskie ministerstwo kultury, wiceminister Andrij Nadżos podziękował stronie polskiej za konsekwentne wspieranie Ukrainy w działaniach na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i pamięci historycznej. Podkreślił znaczenie „nieupolitycznionego”, humanitarnego podejścia do kwestii ekshumacji, które powinno być oparte na szacunku i wspólnej trosce o godność ofiar.
W ramach spotkania poruszono również temat przeciwdziałania nielegalnemu wywozowi dóbr kultury oraz wdrażania sankcji wobec osób odpowiedzialnych za przestępstwa przeciwko dziedzictwu kulturowemu. Ukraina pracuje już nad mechanizmem współpracy z państwami UE i USA w zakresie implementacji unijnych dyrektyw oraz systemu monitorowania i wymiany informacji, szczególnie w kontekście zagrabiania dóbr kultury przez Rosję na tymczasowo okupowanych terytoriach.
Według ukraińskiego resortu, Paweł Kowal zaproponował również wzmocnienie komponentu kulturalnego w ramach zbliżającej się Konferencji Odbudowy Ukrainy (URC2026), która odbędzie się w przyszłym roku w Warszawie, oraz zainicjowanie nowych formatów akademickich i badawczych – od konferencji branżowych po ewentualny Polsko-Ukraiński Kongres Historyczny.
Obie strony potwierdziły wolę dalszego otwartego dialogu, organizacji kolejnych posiedzeń grupy roboczej ds. pamięci narodowej oraz aktywnego włączania instytucji i środowiska naukowego w działania na rzecz ochrony wspólnego dziedzictwa historycznego.
