Śp. Stanisław Pieszko (1941–2024)
Fot. Jerzy Karpowicz
W środę 31 stycznia wieczorem zmarł śp. Stanisław Pieszko – wybitny działacz społeczności polskiej na Litwie, prezes Fundacji „Samostanowienie” wspierającej oświatę polską na Litwie, członek Związku Polaków na Litwie. Miał 82 lata.
„Ze smutkiem przyjąłem wiadomość o śmierci Stanisława Pieszki”
– napisał na Facebooku Konstanty Radziwiłł, ambasador Polski na Litwie.
Dyplomata przypomniał, że
„za działalność na rzecz społeczności polskiej na Litwie oraz propagowanie polskiej kultury i tradycji narodowych śp. Pieszko wielokrotnie był odznaczany przez władze polskie, w tym Krzyżem Komandorskim Orderu Zasługi RP”.
Stanisław Pieszko urodził się 22 kwietnia 1941 roku w ówczesnym powiecie wileńskim, w okolicach Bujwidz. Po zdobyciu zawodu inżyniera pełnił obowiązki głównego inżyniera w Litewskim Zjednoczeniu Maszyn Rolniczych w regionie wileńskim. Od 1975 roku swoje życie związał z rejonem solecznickim – został dyrektorem Rejonowego Przedsiębiorstwa Naprawy i Obsługi Technicznej w Zawiszańcach. Obowiązki te pełnił do roku 1990. W latach 90. XX w. założył przedsiębiorstwo „Arabeska”, zajmujące się produkcją blach budowlanych. Zakład funkcjonuje do dziś w Jaszunach, w rejonie solecznickim.
W końcu lat 80. Stanisław Pieszko aktywnie włączył się do ruchu odrodzenia narodowego Polaków na Litwie. Był też jednym z pomysłodawców powołania autonomicznej jednostki samorządowej na Wileńszczyźnie – został wybrany na wiceprzewodniczącego Rady Koordynacyjnej.
W lutym 1990 roku w pierwszych pluralistycznych wyborach na Litwie, jako aktywny działacz reprezentujący interesy polskiej mniejszości narodowej, został wybrany w okręgu Jaszuny na deputowanego do Rady Najwyższej Litewskiej SSR. W ławach poselskich zasiadał w latach 1990–1992 i jako deputowany należał do Polskiej Frakcji, z ramienia której występował o uznanie praw oświatowych i kulturalnych polskiej mniejszości na Litwie.
Stanisław Pieszko był aktywnym działaczem Związku Polaków na Litwie, pełnił funkcje wiceprezesa Związku do 2015 roku.
Założona przez Stanisława Pieszkę Fundacja „Samostanowienie” stawiała sobie za cel wspieranie oświaty w języku polskim na Litwie, który realizowała we współpracy z różnymi organizacjami oraz środowiskami społecznymi i politycznymi w Polsce.
Stanisław Pieszko aktywnie wspierał Kościół katolicki na Wileńszczyźnie – był zaangażowany w kształcenie katechetów (wspierał je też finansowo), wyposażenie gabinetów szkolnych do nauczania religii. Był organizatorem corocznych konkursów wiedzy o św. Janie Pawle II dla uczniów szkół Wileńszczyzny, którego zwycięzcy odwiedzali miejsca związane z historią pontyfikatu Papieża Polaka w Rzymie i w Polsce. Jedną z ostatnich inicjatyw Stanisława Pieszki było zaangażowanie w uruchomienie kursu teologiczno-katechetycznego na Filii Uniwersytetu w Białymstoku w Wilnie.
Stanisław Pieszko został odznaczony Krzyżem Kawalerskim (2006), Oficerskim (2012) i Komandorskim (2022) Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej oraz Odznaką Honorową za Zasługi dla Polonii i Polaków za Granicą w roku 2023.
Śp. Stanisław Pieszko (1941–2024)
Fot. Marian Paluszkiewicz
Pożegnanie ze Zmarłym odbędzie się w sali pogrzebowej przy kościele św. Piotra i Pawła w Wilnie (ul. M.K. Paco 4) od godziny 16:00 2 lutego do godz. 12:00 3 lutego. W sobotę 3 lutego o godz. 13:00 zostanie odprawiona Msza św. za Zmarłego w kościele w Bujwidzach.
RES na podst.: l24.lt; salcininkai.lt
