Pogrzeb polskich żołnierzy w Mościskach na Ukrainie w 2016 roku. Fot: PrtSc: Kurier Galicyjski
Władze Ukrainy wydały drugie pozwolenie na ekshumację szczątków Polaków na Ukrainie. Informację podało w środę ukraińskie Ministerstwo Kultury i Komunikacji Strategicznej, a później potwierdził ją polski resort kultury. To kolejny krok w trudnym, ale niezbędnym procesie przywracania pamięci.
Chodzi o zgodę na prace ekshumacyjne na terenie dawnej wsi Zboiska, która dziś leży w granicach Lwowa. Są tam pochowani polscy żołnierze, polegli w obronie Lwowa w 1939 roku. Wniosek o ekshumacje został złożony przez IPN. Prace będą prowadzone przez stronę polską według standardu wypracowanego przez Fundację Wolność i Demokracja w trakcie ekshumacji w dawnej wsi Puźniki.
W listopadzie 2019 roku IPN poinformowała, że zespół pracowników z Wydziału Kresowego Biura Poszukiwań i Identyfikacji we współpracy ze specjalistami strony ukraińskiej przeprowadził prace poszukiwawcze na terenie dawnego cmentarza. Celem prac było ustalenie, czy na badanym terenie znajduje się zbiorowa mogiła żołnierzy polskich poległych we wrześniu 1939 roku w obronie Lwowa.
W wyniku przeprowadzonych prac zlokalizowano zbiorową mogiłę, w której spoczywają polscy żołnierze września 1939 roku, o czym świadczą licznie odnalezione przedmioty (elementy odzieży, umundurowania, fragmenty masek przeciwgazowych, pasów wojskowych, a także guzików, monet i innych przedmiotów).
Od 2012 roku prace poszukiwawcze miejsc pochówków Polaków, zarówno żołnierzy Wojska Polskiego jaki i cywilnych ofiar UPA prowadzi Fundacji Wolność i Demokracja z Warszawy.
W 2016 roku Fundacja zorganizowała w Mościskach pochówek 27 polskich żołnierzy poległych w rejonie Lwowa w 1939 roku. Wśród nich jest dwóch oficerów. Polegli, gdy szli na odsiecz Lwowa.
W poszukiwaniach szczątków żołnierzy Fundacji Wolność i Demokracja pomagała polska młodzież we Lwowie oraz studenci z uczelni w Warszawie, Wrocławiu i Krakowie. Zlokalizowano prawie 300 żołnierzy, z czego ekshumowano ponad 140 ciał.
Fundacja WiD jest organizacją, która jako pierwsza (po latach) uzyskała od władz Ukrainy pozwolenie na poszukiwania w dawnej wsi Puźniki na Tarnopolszczyźnie. W maju zakończyły się ekshumacje szczątków ca. 42 Polaków zamordowanych przez Ukraińską Powstańczą Armię (UPA) w 1945 roku. Szczątki spoczywały w jednym dole, WID wystąpiła o zgodę na poszukiwania drugiego dołu, w którym, według relacji świadków spoczywają szczątki pozostałych ofiar mordu.
Według Macieja Dancewicza z kierownictwa WID, w lutym 1945 roku w Puźnikach zamordowano co najmniej 80 osób.
ba/Fot: BPiI IPN
