Aktywa. Fot. Stevepb/pixabay.com
Francja kontroluje drugie co do wielkości zamrożone aktywa rosyjskie w Unii Europejskiej. Od ponad dwóch lat francuskie władze ukrywają banki, w których przechowywane są te aktywa.
Według dziennika „The Financial Times” (FT), Francja nie ujawnia instytucji, w których przechowywane jest 18 mld euro rezerw rosyjskiego banku centralnego, ani sposobu wykorzystania naliczonych odsetek, powołując się na tajemnicę bankową. Powoduje to rosnącą irytację wśród krajów UE.
Zainteresowanie tymi aktywami wzrosło z powodu planu Komisji Europejskiej dotyczącego „pożyczki reparacyjnej” dla Ukrainy, która miałaby być zabezpieczona zamrożonymi aktywami rosyjskimi. Nowa propozycja przewiduje wykorzystanie aktywów w całej UE, a nie tylko 185 mld euro przechowywanych przez Euroclear, międzynarodową instytucję finansową z siedzibą w Brukseli. Belgia podkreśla, że ciężar ten nie może spoczywać wyłącznie na Euroclear, ponieważ naraża go to na działania odwetowe ze strony Rosji i ryzyko finansowe.
Francuscy urzędnicy popierają koncepcję pożyczki reparacyjnej, ale sprzeciwiają się również programowi dźwigni finansowej w postaci wykorzystania aktywów przechowywanych w bankach komercyjnych, argumentując, że wierzyciele mają inne zobowiązania umowne niż Euroclear.
Według FT, kraje UE zamroziły następujące kwoty rosyjskich aktywów (kwoty mogą ulec zmianie ze względu na wahania kursów papierów wartościowych i kursów walut): Belgia – 192 mld euro; Francja – 18 mld euro; Niemcy – 200 mln euro; Cypr – poniżej 100 mln euro; Szwecja i Luksemburg – około 10 000 euro.
Dziennikarze zauważają, że prawie wszystkie dodatkowe 25 mld euro zamrożonych aktywów w UE poza Euroclear jest przechowywanych we francuskich i belgijskich bankach komercyjnych. We Francji 18 mld euro jest przechowywane głównie w instytucjach prywatnych.
Źródła FT spekulują, że znaczna część może należeć do BNP Paribas, największego francuskiego banku, który odmówił komentarza w tej sprawie. Komentarza odmówiły również Crédit Agricole, Société Générale oraz belgijskie banki KBC i Belfius, powołując się na klauzulę poufności.
Euroclear, który nie ma obowiązku płacenia odsetek od aktywów Rosji, uzyskał znaczne „nieoczekiwane zyski” z ich zablokowania: 5,4 mld euro w 2023 roku i 2,4 mld euro w pierwszej połowie 2024 roku. Znaczna część tych środków została przeznaczona na sfinansowanie kredytu dla Ukrainy. Ponieważ aktywa Euroclear są największe, nadal odgrywają kluczową rolę w negocjacjach.
W przeciwieństwie do Euroclear, banki komercyjne mogą być zobowiązane do zapłaty Rosji części odsetek naliczonych od depozytów. Warunki są jednak różne, a niektóre banki, według źródeł, już naliczyły te odsetki.
„Francuskie banki są w tej kwestii konsekwentne; nie chcą uczestniczyć w rozmowach” – powiedziało źródło znające sytuację w Paryżu.
Francuscy urzędnicy – od Pałacu Elizejskiego po Ministerstwo Finansów i Bank Centralny – nie komentują dokładnej lokalizacji zamrożonych aktywów. Wiadomo jedynie, że po wybuchu wojny Paryż ogłosił konfiskatę jachtów i nieruchomości należących do objętych sankcjami Rosjan oraz zamrożenie aktywów rosyjskiego banku centralnego o wartości około 22 mld euro. Jednocześnie agencja wywiadu finansowego Tracfin poinformowała, że jeden z głównych francuskich banków ostrzegł władze o próbie repatriacji tych środków przez Rosję.
Kwestia pożyczki reparacyjnej ma zostać omówiona przez przywódców UE podczas szczytu za dwa tygodnie, a stanowisko Francji jest kluczowym czynnikiem napięcia w tej sprawie.
Przypomnijmy, 3 grudnia Komisja Europejska przedstawiła długo oczekiwany wniosek o wykorzystanie zamrożonych aktywów rosyjskich do zabezpieczenia pożyczki dla Ukrainy. Według „The Economist” kwota ta wynosi około 210 mld euro.
Zgodnie z tym wnioskiem Ukraina mogłaby początkowo otrzymać 90 mld euro, ale ostateczna kwota może być znacznie wyższa. Decyzja ta pozwoli Ukrainie finansować działania rządu i wojska przez kilka następnych lat. Pomysł ten potępiła Belgia, gdzie znajduje się większość zamrożonych rosyjskich aktywów. Przywódcy siedmiu państw członkowskich UE zaapelowali do swoich partnerów o szybkie rozważenie propozycji wykorzystania zamrożonych rosyjskich aktywów do finansowania Ukrainy. Przywódcy Estonii, Finlandii, Irlandii, Łotwy, Litwy, Polski i Szwecji wystosowali list w tej sprawie do kierownictwa Rady UE i Komisji Europejskiej.
Opr. TB, ft.com
