21 sty 2026784
1940 – wybuchło powstanie przeciw sowietom w Czortkowie - pierwszy zryw zbrojny Polaków na Kresach pod sowiecką okupacją. Wielu powstańców schwytało i zamordowało NKWD.
W odpowiedzi na nasilające się represje pod sowiecką okupacją, w październiku 1939 r. powstała w Czortkowie konspiracyjna polska organizacja...
20 sty 20261056
1616 – urodził się Jerzy Sebastian Lubomirski - marszałek wielki koronny, hetman polny koronny. Wielki wódz, który uratował Polskę przed Potopem szwedzkim.
Postać wybitna i warta przypomnienia z wielu względów. Przede wszystkim jako jedyny polski arystokrata nie złożył hołdu szwedzkiemu królowi Karolowi Gustawowi...
19 sty 20261042
1989 – został zamordowany Stefan Niedzielak - polski ksiądz - opozycjonista, kapelan Armii Krajowej i WiN-u, współzałożyciel Rodziny Katyńskiej.
Urodzony w 1914 r. W czasie II wojny był współpracownikiem Delegatury Rządu na Kraj, dzięki czemu poznał raport Czerwonego Krzyża o Zbrodni Katyńskiej. Latem 1944 r....
18 sty 20261624
1943 - oddział Jana Piwnika "Ponurego" rozbił niemieckie więzienie w Pińsku. Była to jedna z najbardziej brawurowych akcji Armii Krajowej.
Jan Piwnik - wtedy w stopniu porucznika - był zrzuconym do Polski tzw. "cichociemnym" - skoczkiem wyszkolonym do działań dywersyjnych w Anglii. Komendant Główny AK gen. Stefan Rowecki...
16 sty 2026939
1826 - w Szostakowie na Grodzieńszczyźnie urodził się Romuald Traugutt - polski generał, przywódca Powstania Styczniowego, symbol walki Polaków o niepodległość, stracony przez Rosjan na stokach warszawskiej Cytadeli.
Wielki wpływ na jego wychowanie miała babka - Justyna Błocka, która od najmłodszych lat wpajała mu...
14 sty 2026951
1770 - urodził się książę Adam Jerzy Czartoryski - mąż stanu Królestwa Polskiego i Powstania Listopadowego, zasłużony dla polskich szkół na Kresach.
Pełnił funkcję ministra spraw zagranicznych Rosji (1804-1806) i senatora-wojewody Królestwa Polskiego. W 1803 r. car Aleksander I mianował go kuratorem wileńskiego...
13 sty 20261117
1894 – urodził się Stanisław Grzmot-Skotnicki herbu Bogoria - polski generał, dowódca Pomorskiej Brygady Kawalerii i Grupy Operacyjnej "Czersk". Uczestnik wojny polsko-ukraińskiej.
Walkę rozpoczynał w Legionach Polskich. Był jednym z żołnierzy tzw. "siódemki" – patrolu, który w nocy z 2 na 3 sierpnia 1914 r. jako...
12 sty 20261169
1915 – utworzono Legion Puławski - polski oddział liczący ok. tysiąca ochotników, walczący w czasie I wojny w składzie armii rosyjskiej przeciwko Niemcom.
Legion zaczęto tworzyć już w 1914 r. pod auspicjami Komitetu Narodowego Polskiego kierowanego przez Romana Dmowskiego, jednak w lutym 1915 r. rolę tę przejął...
11 sty 20261235
1582 – biskup wileński Jerzy Radziwiłł założył w Wilnie Seminarium Duchowne, które działało tu do likwidacji przez sowietów w 1945 r.
Przez dwa wieki seminarium mieściło się w pałacu biskupim. Nauka trwała cztery lata, a klerycy byli także słuchaczami Uniwersytetu Wileńskiego. W 1774 r. biskup Masalski...
10 sty 2026824
1919 – w Wilnie zmarł Antoni Wiwulski - polski architekt, rzeźbiarz. Autor m.in. wileńskiego Pomnika Trzech Krzyży.
Urodzony w 1877 r. Był pierwszym architektem i rzeźbiarzem pochodzącym z Litwy, który na przełomie XIX i XX wieku ukończył Wyższą Szkołę Techniczną w Wiedniu oraz Państwową Wyższą Szkołę Sztuk...
09 sty 2026511
Cztery dni później sowieci przypuścili szturm na wieżę telewizyjną bronioną przez cywilów litewskich, skąd nadawano program niepodległej Litwy. Zginęło wtedy 14 osób.
1801 – we wsi Brzostowica Wielka koło Grodna urodził się Józef Kowalewski - polski orientalista, badacz języka mongolskiego i lamaizmu....
08 sty 20261166
1967 – w wypadku na dworcu we Wrocławiu zginął Zbigniew Cybulski - pochodzący z Kresów jeden z najwybitniejszych aktorów teatralnych i filmowych powojennej Polski.
Urodził się w 1927 r. w Kniażach koło Stanisławowa. Skończył PWST w Krakowie. Największą popularność przyniosła Cybulskiemu rola Maćka...
