fot. Bundesarchiv
1945 – rozpoczęła się wielka pacyfikacja Polaków przez sowieckie NKWD na Grodzieńszczyźnie i koło Mołodeczna. Przez 2 miesiące aresztowano 7.245 osób, z których 109 rozstrzelano na miejscu.
Zbrodni dokonały 6 i 10 dywizja NKWD. Była to już druga pacyfikacja Polaków przez NKWD na tych terenach po tzw. “wyzwoleniu”. Wcześniej w okresie wrzesień – listopad 1944 r. dywizja NKWD wymordowała 9.821 osób, w większości mieszkańców wsi, liczbę wywiezionych do łagrów lub przymusowo wcielonych do wojska trudno oszacować. Podobnie jak wcześniej hitlerowcy, sowieci palili całe wioski – m.in. Ławże, Okolicę, Juszkiewicze, Klukowicze, Kołodziszki, Grodzie i Bobrowicze.
1595 – w założonym przez siebie Zamościu kanclerz Jan Zamoyski otworzył akademię zwaną później Akademią Zamojską.
1656 – Potop szwedzki: dywizja Stefana Czarnieckiego rozgromiła Szwedów w Bitwie pod Jarosławiem.
1869 – urodził się Stanisław Wojciechowski – polski polityk, minister spraw wewnętrznych, prezydent II Rzeczypospolitej. Zmarł w 1953 r.
1890 – urodził się Kazimierz Bagiński – polski działacz ruchu ludowego. Studiował na Politechnice Lwowskiej. Działał w PPS. W 1915 r. współorganizował Polskie Stronnictwo Ludowe „Wyzwolenie”. Był także współorganizatorem związków strzeleckich w Galicji w czasie I wojny światowej, legionistą oraz żołnierzem w wojnie polsko – bolszewickiej.
W 1945 r. aresztowany przez NKWD, był jednym z oskarżonych w pokazowym Procesie Szesnastu w czerwcu 1945 – skazany na rok więzienia. W 1947 r. w obawie przed ponownym aresztowaniem, podobnie jak Stanisław Mikołajczyk, uciekł z sowieckiej Polski. Zmarł w 1966 r. w USA.
1903 – urodził się Józef Czechowicz – polski poeta awangardowy i katastroficzny 20-lecia międzywojennego, jeden założycieli grupy poetyckiej “Reflektor”. Choć związany głównie z Lublinem, był m.in. nauczycielem w Słobódce na Wileńszczyźnie i we Włodzimierzu Wołyńskim. Zginął w Lublinie 9 września 1939 r. w czasie niemieckiego bombardowania.
1923 – polska granica wschodnia została uznana przez Radę Ambasadorów Ententy.
1947 – Brańsk na Podlasiu został opanowany przez partyzantów 6 Wileńskiej Brygady AK pod dowództwem kpt. Władysława Łukasiuka “Młota”.
1978 – zmarł Aleksander Kamiński – pedagog, wychowawca, twórca metodyki zuchowej, instruktor harcerski, harcmistrz, żołnierz Armii Krajowej i jeden z ideowych przywódców Szarych Szeregów.
Urodził się w 1903 r. Od 1916 r. mieszkał w Humaniu, gdzie chodził do polskiej szkoły. Od 1918 r. należał tam do I Męskiej Drużyny Skautowej im. Tadeusza Kościuszki . W czasie okupacji i Powstania Warszawskiego członek Głównej Kwatery (“Pasieka”) Szarych Szeregów i redaktor naczelny “Biuletynu Informacyjnego”. Autor znanej książki “Kamienie na szaniec”.
1989 – powstało Stowarzyszenie Łemków.
2005 – zmarła Ewa Skarżanka – polska aktorka urodzona w 1944 r. w Wilnie. Córka Hanny Skarżanki.
Kresy24.pl / Historyczne Kalendarium Kresowe – 15 marca
