Prezydent Wołodymyr Zełenski podczas spotkania z ministrami spraw zagranicznych UE w Kijowie. Fot. president.gov.ua
Celem szczytu ukraińskiego w Szwajcarii będzie umożliwienie włączenia rosyjskich urzędników w przyszłe rozmowy po zawarciu porozumienia na temat bezpieczeństwa nuklearnego, bezpieczeństwa żywnościowego i powrotu uprowadzonych dzieci. Poinformowała o tym agencja „Bloomberg”, powołując się na projekt dokumentu ramowego, dotyczącego tej konferencji.
Spotkanie, które odbędzie się 15–16 czerwca w Lucernie w Szwajcarii, skupi się na trzech środkach mających na celu zbudowanie zaufania, co umożliwi późniejszą współpracę z Moskwą w ograniczonej liczbie kwestii.
Chociaż rosyjscy urzędnicy zostali wykluczeni z udziału w tej konferencji, w dokumencie stwierdzono, że do zakończenia wojny potrzebne jest zaangażowanie wszystkich stron.
„Dlatego zgodziliśmy się na podjęcie konkretnych kroków, które mogłyby posłużyć jako środki budowy zaufania w wyżej wymienionych obszarach, przy dalszym zaangażowaniu przedstawicieli Federacji Rosyjskiej” – czytamy w dokumencie, który może ulec zmianie w trakcie negocjacji.
Przed rozpoczęciem rozmów z Moskwą prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski zabiegał o zbudowanie konsensusu wśród krajów – szczególnie tych z tzw. Globalnego Południa – w sprawie szerszego zestawu żądań, które obejmowały całkowite wycofanie wojsk rosyjskich z Ukrainy.
Jednak cele szwajcarskiego szczytu, będącego zwieńczeniem rund rozmów wyższych rangą dyplomatów i doradców ds. bezpieczeństwa narodowego z kilkudziesięciu krajów, zawęziły się do 10-punktowego planu dla Ukrainy, mającego na celu zapewnienie udziału jak największej liczby przywódców.
Ukraina i jej sojusznicy mają trudności z uzyskaniem pełnego wsparcia dla tego procesu, przede wszystkim ze strony Chin, które zasygnalizowały, że mogą nie być obecne na spotkaniu.
Stopień udziału innych kluczowych krajów, takich jak Indie, Brazylia, Republika Południowej Afryki i Arabia Saudyjska, pozostaje niejasny.
Projekt dokumentu zakłada trzy główne zasady:
Obiekty energetyki jądrowej muszą być bezpieczne, a jakakolwiek groźba użycia broni nuklearnej jest „niedopuszczalna”. Obiekty jądrowe, w tym elektrownia w Zaporożu, muszą działać pod kontrolą Ukrainy i zgodnie z zasadami ustalonymi przez Międzynarodową Agencję Energii Atomowej.
Bezpieczeństwo żywnościowe nie powinno być „bronią” – powinno je gwarantować swobodna żegluga na Morzach Czarnym i Azowskim. Ukraina musi mieć dostęp do stron trzecich w sprawie swoich produktów rolnych.
Należy uwolnić wszystkich jeńców, w tym wszystkie „deportowane i nielegalnie przesiedlone” ukraińskie dzieci i cywilów, których należy zawrócić na Ukrainę.
Tymczasem chiński minister spraw zagranicznych Wang Yi powiedział, że ponad dwadzieścia krajów wyraziło poparcie dla inicjatywy Pekinu mającej na celu rozwiązanie wojny, która obejmie zarówno Ukrainę, jak i Rosję.
Projekt, który stwierdza, że droga do pokoju musi być zgodna z Kartą Narodów Zjednoczonych, wzywa do zwołania drugiego szczytu.
Według ukraińskiego przywódcy swój udział w szczycie pokojowym w Lucernie potwierdziło ponad 100 krajów i 75 głów państw. W tym wydarzeniu weźmie udział większość przywódców G7, ale nie prezydent USA Joe Biden. Biały Dom poinformował w poniedziałek, że USA będzie reprezentowała wiceprezydent Kamala Harris. Dołączy do niej doradca Bidena ds. bezpieczeństwa narodowego Jake Sullivan.
Sekretariat Organizacji Narodów Zjednoczonych potwierdził, że ONZ będzie reprezentowana na ukraińskim szczycie pokojowym w Szwajcarii.
Opr. TB, bloomberg.com
