Nastia Łojka. Fot: Sbaboda.org (Courtesy Photo Iryna Arechouskaya)
Odsiadująca wyrok 7 lat kolonii karnej 36 — letnia obrończyni praw człowieka z Mińska Nastia Łojka, została wtrącona na pół roku do izolatki o zaostrzonym rygorze, do tzw. pomieszczenia typu cela (PKТ).
To przedostatni krąg więziennego piekła. Niżej jest tylko lodowaty, ciemny karcer, gdzie więzień skazany jest na potworne warunki. Bez względu na przeszywające zimno, nosi jedynie cienki drelich, pozbawiony nawet skrawka koca.
Nastia Łojka była podczas swojego pobytu w areszcie (jeszcze przed wyrokiem skazującym) co najmniej dwukrotnie poddawana torturom. Po raz pierwszy podczas przesłuchania potraktowano ją paralizatorem elektrycznym, a 11 listopada jeden z funkcjonariuszy, chcąc zmusić ją do zeznań, wyprowadził kobietę na dziedziniec i zostawił bez ubrania na 8 godzin.
Decyzja wobec Nastii Łojki zapadła po tajemniczym epizodzie związanym z jej wywiezieniem na przesłuchanie do Mińska jesienią 2024 roku, gdzie – jak twierdzą źródła – została zmuszona do udziału w procesie jako świadek.
Zaraz po powrocie do kolonii przeniesiono ją do innego oddziału, a następnie obciążono serią rzekomych „naruszeń regulaminu”, które stały się podstawą do izolacji. Prawdopodobnie nie chciała złożyć obciążających zeznań na kolegów.
Nasta Łojka została aresztowana 28 października 2022 r. i skazana na 7 lat kolonii karnej za rzekome „podżeganie do nienawiści” (art. 130 Kodeksu karnego Białorusi) – oskarżenie uznawane przez organizacje międzynarodowe za czysto polityczne.
Nastia Łojka jest prawniczką, przez lata pracowała w Centrum Praw Człowieka „Wiasna”. Przed aresztowaniem współpracowała z organizacją Human Constanta.
PKT to miejsce w więzieniu bądź kolonii karnej, gdzie osadzony przebywa niemal cały czas w celi, bez kontaktu z innymi więźniami i ma chwilę spaceru dziennie – w praktyce i ten „przywilej” jest łamany. Warunki są surowe, ale mniej brutalne niż w karcerze (ШІЗА) – ponieważ osadzony ma poduszkę i koc. W ciągu dnia nie ma prawa siadać na pryczy.
Co do zasady kara w postaci wtrącenia do PKT nie przekracza sześciu miesięcy dla mężczyzn i 3 miesięcy dla skazanych kobiet. Skazani odbywający karę w PKT wykonują pracę oddzielnie od pozostałych skazanych. Skrócenie terminu izolacji skazańców w koloniach karnych o zaostrzonym rygorze nie jest przewidziane, z wyjątkiem przypadków, gdy jest to konieczne ze względu na stan zły stan zdrowia skazanego. Wobec skazanych przeniesionych do PKT, mogą być stosowane wszystkie kary.
