W dniu 6 grudnia 2022 roku Ministerstwo Kultury i Polityki Informacyjnej Ukrainy zawiadomiło, iż właśnie otrzymało oryginał certyfikatu UNESCO o wpisaniu na Listę Światowego Dziedzictwa Niematerialnego pozycji „Kultura przygotowywania barszczu ukraińskiego”. Przekazanie dokumentu odbyło się na IV posiedzeniu Biura Komitetu Narodowego Ukrainy ds. UNESCO.
Oryginał certyfikatu zaświadczającego o wpisaniu pozycji „Kultura przygotowywania barszczu ukraińskiego” na Listę Światowego Dziedzictwa Niematerialnego UNESCO, który Ukraina otrzymała 6 grudnia 2022 r.
https://twitter.com/MCIPUkraine/status/1600548353670103044/photo/1
Każdy barszcz, niezależnie od odmiany, to przecież „zupa na wywarze z buraków”, niezwykle popularna w wielu krajach Europy Środkowo-Wschodniej; dość dodać, iż w Polsce to tradycyjne danie prawie zawsze obecne na uroczystej wieczerzy w Wigilię Bożego Narodzenia! A barszcz ukraiński jest i nad Wisłą niezwykle popularny i ceniony.
Według Konwencji UNESCO (United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization), której tekst został przyjęty na 32. sesji Konferencji Generalnej UNESCO w październiku 2003 roku, dziedzictwo niematerialne to: zwyczaje, przekaz ustny, wiedza i umiejętności oraz związane z nimi przedmioty i przestrzeń kulturowa, które są uznane za część własnego dziedzictwa przez daną wspólnotę, grupę lub jednostki. Ten rodzaj dziedzictwa jest przekazywany z pokolenia na pokolenie i ustawicznie odtwarzany przez wspólnoty i grupy w relacji z ich środowiskiem, historią i stosunkiem do przyrody. Dla danej społeczności dziedzictwo niematerialne jest źródłem poczucia tożsamości i ciągłości.
Zatem dziedzictwo niematerialne w rozumieniu owej konwencji obejmuje:
- tradycje i przekazy ustne, w tym język jako nośnik niematerialnego dziedzictwa kulturowego,
- sztuki widowiskowe,
- zwyczaje, rytuały i obrzędy świąteczne,
- wiedzę i praktyki dotyczące przyrody i wszechświata,
- umiejętności związane z rzemiosłem tradycyjnym.
Ukraińskie usilne starania o wpisanie narodowej potrawy na Listę Światowego Dziedzictwa Niematerialnego UNESCO rozpoczęły się jeszcze przed wybuchem obecnej wojny i uwieńczone zostały sukcesem 1 lipca 2022 roku. Wtedy to bowiem, na V nadzwyczajnym posiedzeniu Międzyrządowego Komitetu Ochrony Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO, zapadła pozytywna decyzja, a tym samym „kultura przygotowywania barszczu ukraińskiego” uzyskała prawną, międzynarodową ochronę. Ten ukraiński sukces tak skomentował ówczesny minister kultury Ołeksandr Tkaczenko:
„Zwycięstwo w wojnie o barszcz jest nasze! Bitwa o barszcz rozpoczęła się jeszcze przed wojną. I bez względu na to, jak dużo Masza Zacharowa [rzeczniczka prasowa Ministerstwa Spraw Zagranicznych Federacji Rosyjskiej – dop. RES] mówiła, że «książki kucharskie zostały zakazane, a przepis na danie utrzymywany jest w tajemnicy i zakazano gotowania», a w ogóle nasz barszcz jest «przejawem ekstremizmu i nazizmu», to ten «przejaw ekstremizmu» jest teraz oficjalnie ukraiński i oficjalnie chroniony przez UNESCO!”
Zaś po otrzymaniu przez Ukrainę stosownego certyfikatu wiceminister kultury i polityki informacyjnej Kateryna Czujewa dodała:
„Wśród wielu trudnych spraw zawodowych są też takie przyjemne momenty. Cieszymy się z tego osiągnięcia Ukrainy na arenie światowej i aktywnie pracujemy nad nowymi!”.
RES
