Collage: za UNN
W Wilnie, Rydze i Tallinnie odliczają ostatnie dni.
Już 8 lutego 2025 roku nastąpi ostateczne rozerwanie połączenia systemu energetycznego państw bałtyckich z kontrolowanym przez Moskwę systemem Rosji i Białorusi – BRELL, a następnie przyłączenie ich do systemu Unii Europejskiej. Tym samym Litwa, Łotwa i Estonia staną się całkowicie niezależne od Moskwy i Mińska w zakresie dostaw prądu.
W bałtyckich stolicach trwa nerwowe odliczanie ostatnich dni przed “momentem zero”, gdy odciętych zostanie ostatnich 6 linii wysokiego napięcia łączących te kraje z Rosją i Białorusią. Potem bałtycki system energetyczny będzie przez 36 godzin działał w reżimie autonomicznym, po czym ruszy połączenie z systemem europejskim.
W Wilnie uruchomiono nawet olbrzymi zegar elektroniczny wysokości dwóch pięter, który odlicza czas do odłączenia. “To kluczowy krok do naszej niezależności i bezpieczeństwa energetycznego. Tak jak świętowaliśmy wyjazd ostatniego rosyjskiego żołnierza z Litwy, tak 8 lutego będziemy świętować niepodległość energetyczną” – mówił minister energetyki Litwy Dainius Kreivys.
Wcześniej kraje bałtyckie planowały odłączenie od posowieckiego systemu BRELL dopiero pod koniec 2025 roku. Z powodu rosyjskiej inwazji na Ukrainę prace nad energetyczną synchronizacją z Europą zostały jednak przyspieszone. Przygotowania i modernizacja sieci trwały 5 lat i kosztowały 1,6 mld euro z kasy UE – przypomina Bloomberg.
Kończy się więc długa epoka, gdy kraje bałtyckie stanowiły “energetyczną wyspę” w Unii Europejskiej, zależną od rosyjskiego prądu, ropy i gazu. Teraz taką samotną wyspą stanie się rosyjski Obwód Królewiecki.
Odłączenie Bałtów od BRELL przyniosło już pierwsze negatywne skutki dla Białorusi, która nie będzie teraz mogła eksportować swojego prądu. Wymusiło to na reżimie Łukaszenki wstrzymanie od 4 grudnia 2024 produkcji energii w elektrowni atomowej w Ostrowcu, którą budował on z Rosjanami przy granicy z Litwą właśnie z myślą o zarabianiu na tym eksporcie.
Zobacz także: Putin, wyskakuj z Królewca? Prezydent Nauseda: To historyczna część Litwy!
KAS
