Fot: twitter.com/ipngovpl
Związek Polaków w Niemczech przekazał do Instytutu Pamięci Narodowej swoje ponadstuletnie archiwum. Zbiór liczy kilkaset metrów dokumentów, zdjęć i nagrań filmowych z działalności Polaków na terenie Niemiec.
Wiceprezes Związku Polaków w Niemczech przekazała do Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej wyjątkowe dokumenty zgromadzone i wytworzone w czasie przekraczającej ponad 100 lat działalności Związku.
W konferencji w IPN udział wzięli prezes IPN dr Karol Nawrocki i dyrektor Archiwum IPN Marzena Kruk. Dokumenty zgromadzone i wytworzone w czasie ponad stuletniej działalności Związku zostały przekazane do IPN w ramach projektu „Archiwum Pełne Pamięci”.
Jak przypomniał prezes IPN, powstały w 1922 r. Związek Polaków w Niemczech skupiał 32 tysiące członków.
– Do Archiwum IPN trafia kilkaset metrów akt i dokumentów o aktywności Polaków. W nich zapisana jest także prawda o losie narodu polskiego za naszą zachodnią granicą. To wielki wyraz zaufania do Instytutu Pamięci Narodowej, że w ramach „Archiwum Pełnego Pamięci”, wyjątkowego projektu IPN i naszych archiwistów ten zbiór i te dokumenty trafiają właśnie do nas, gdzie będą przez profesjonalnych archiwistów opracowane, gdzie zostaną poddane zabiegom konserwatorskim, gdzie zostaną zdigitalizowane i upowszechnione dla tych, którzy są zainteresowani, czyli dla dziennikarzy i dla naukowców sprawiając, że ta historia nigdy nie popadnie w studnię niepamięci
– mówił podczas konferencji prezes Instytutu Pamięci Narodowej dr Karol Nawrocki.
Prezes Karol Nawrocki powiedział Informacyjnej Agencji Radiowej, że szczególnie ciekawe są dokumenty pochodzące z czasów prześladowania Polaków przez III Rzeszę.
Związek Polaków w Niemczech został założony 27 sierpnia 1922 roku. Organizacja odgrywała ważną rolę w zachowaniu świadomości narodowej Polaków zamieszkujących obszar Niemiec, zwłaszcza w latach 20-tych i 30-tych XX w. Polacy stworzyli silną instytucję, prężnie działając na polu politycznym, społecznym, kulturalnym i gospodarczym, zbudowali na terenie Niemiec swoje banki, spółdzielnie, przedsiębiorstwa, szkoły, przedszkola, biblioteki, wydawali książki, gazety, czasopisma.
Dynamiczny rozwój Związku zahamowało dojście do władzy Adolfa Hitlera w 1933 roku. Odtąd Polacy podlegali zmasowanym represjom i terrorowi, łącznie z zabójstwami, a polskie placówki były napadane i niszczone. Po wybuchu II wojny światowej Niemcy pozbawili Polaków statusu mniejszości narodowej, działalność ZPwN została zakazana, a majątek przejęty i zdefraudowany. Działacze Związku trafili do obozów koncentracyjnych i więzień. Tam z powodu swojej przynależności narodowej i dotychczasowego manifestowania polskości byli torturowani i mordowani. Do dziś Polacy nie odzyskali w Niemczech statusu mniejszości narodowej, nie zwrócono im również zrabowanego majątku. Ponadto nie zostały też Polsce wypłacone jakiekolwiek reparacje wojenne.
Obecność Polaków na terenie państwa niemieckiego, działalność związku, sylwetki najbardziej znanych działaczy oraz represje, jakie ich spotykały ze strony Niemców za trwanie przy polskości przedstawia ogólnopolska wystawa Instytutu Pamięci Narodowej „»Jesteśmy Polakami«. Związek Polaków w Niemczech”.
Dokumenty związku zostaną przekazane w ramach Archiwum Pełnego Pamięci – projektu prowadzonego przez Archiwum IPN, uruchomionego w maju 2017 r., w ramach którego IPN zaprasza wszystkich do współpracy w utrwalaniu pamięci o losach Polski i Polaków. Zachęca do wydobycia z domowych zbiorów dokumentów ukazujących ważne wydarzenia z dziejów Polski i tych przedstawiających szerzej nieznane lub zapomniane historie rodzinne oraz podzielenia się nimi za pośrednictwem Instytutu z innymi.
ba za ipn.gov.pl
