W niedzielę 12 maja br., we wsi Lenin położonej w obwodzie Homelskim koło Żytkowic, odbyła się uroczystość odsłonięcia kamienia i tablicy pamiątkowej, ku czci 1200 Polaków i Białorusinów – ofiar hitlerowców, którzy zginęli męczeńską śmiercią w lutym 1943 roku, w ramach odwetu za akcję partyzancką.
Kamień i tablica zostały ufundowane przez Polaka, pana Andrzeja Askaldowicza ze Szczecina, w hołdzie i w imieniu rodzin Bohuk, Horbat i Krukowicz, mieszkających przed wojną w Leninie i okolicach, wymordowanych z rąk Niemców.
Tablice z krzyżami katolickim i prawosławnym zostały konsekrowane przez biskupa diecezji pińskiej bp. Antoniego Dziemiankę oraz prawosławnego ordynariusza eparchii turowskiej i mozyrskiej bp. Leanida. Uroczystość poprzedziły msze święte w miejscowej cerkwi prawosławnej i kościele w pobliskich Mikaszewiczach, oraz wspólna procesja na cmentarze, zakończona modlitwą za zmarłych.
W ceremonii udział wzięli polscy dyplomaci, radca ambasady RP w Mińsku Aleksander Wasilewski oraz kierownik wydziału konsularnego Marek Pędzich. Obecni byli też przedstawiciele władz Żytkowic, z rady deputowanych, komitetu wykonawczego , i rady wiejskiej Lenina.
Przybyli też żyjący jeszcze świadkowie tamtej tragedii sprzed 70 lat, rodzina i bliscy Andrzeja Askaldowicza, oraz przedstawiciele Białoruskiego Towarzystwa Ochrony Zabytków, Historii i Kultury, oraz miejscowi mieszkańcy.
Kamień z tablicą, na której widnieją krzyż katolicki i prawosławny, oraz informacja w języku polskim i białoruskim o masakrze, został ustawiony w w centrum osady, obok pomnika poświęconego partyzantom i żołnierzom Armii Czerwonej, którzy polegli w 1944 roku w walkach o wyzwolenie wsi.
– Mam nadzieję, że władze lokalne i miejscowa ludność zapalą tu czasem świecę i okres II wojny światowej pozostanie w ich pamięci – powiedział Askaldowicz Naszej Niwie.
Miasteczko Lenin przed wojną liczyło 5 tysięcy mieszkańców, w tym 10 procent stanowili Polacy. Podczas wojny zginęło około 4 tysięcy jego mieszkańców: Żydów, Polaków i Białorusinów.
W II Rzeczypospolitej Lenin stał się przygraniczną wsią w województwie poleskim, w powiecie łuninieckim, siedzibą terytorialnie rozległej gminy Lenin, położonej na wschodnich rubieżach województwa i kraju. Na krótko przed wybuchem drugiej wojny światowej polskie władze zmieniły jego nazwę na Sosnkowicze.
Nazwa tej miejscowości nie wywodzi się od nazwiska wodza rewolucji, ale sięga XVI wieku, i według miejscowej legendy pochodzi od imienia córki właściciela tych ziem, Leny, która utopiła się w Słuczy.
Kresy24.pl/nn.by/budzma.org
