https://zw.lt
W dniach 24–25 maja 2023 roku (środa–czwartek), w Domu Kultury Polskiej w Wilnie (ul. Naugarduko 76), odbędzie się konferencja naukowa „Echa Zbrodni Katyńskiej – ofiary, kapelani, archiwa i pamięć”, której celem jest zaprezentowanie wyników najnowszych badań naukowych na temat mordu polskich jeńców wojennych wiosną 1940 roku.
Organizatorami wydarzenia jest Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Białymstoku oraz Instytut Polski w Wilnie, przy współpracy Domu Kultury Polskiej w Wilnie.
Program konferencji naukowej „Echa Zbrodni Katyńskiej – ofiary, kapelani, archiwa i pamięć”:
Środa 24 maja 2023 r.
- 9:30 – uroczyste otwarcie konferencji;
- 9:45 – prezentacja publikacji Instytutu Pamięci Narodowej pt.„Gdy nieme groby przemawiają… Archiwum dr. Jana Zygmunta Robla” z udziałem współautorów: dr hab. prof. UKW Danuty Jastrzębskiej-Golonki, dr Ewy Kowalskiej, Katarzyny Ziębik, dr Ewy Dulnej-Rak oraz prof. dr. hab. Tadeusza Wolszy. Wydana staraniem Instytutu Pamięci Narodowej publikacja zawiera materiały z archiwum dr. Jana Zygmunta Robla, tj. m.in.: pamiętniki, zapiski, karty pocztowe, listy oraz inne dokumenty wydobyte z bezimiennych grobów w Katyniu w 1943 roku; to niezwykle cenne świadectwo zbrodni sowieckiej, popełnionej wiosną 1940 roku na elicie narodu polskiego;
- 10:30 – dr hab. prof. UR Patryk Pleskot (Instytut Pamięci Narodowej/Uniwersytet Rzeszowski), „Portret kapelanów zamordowanych przez NKWD w latach 1939–1940”;
- 10:50 – dr hab. prof. UKW Danuta Jastrzębska-Golonka (Instytut Pamięci Narodowej/Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy), „Życie religijne w Kozielsku w świetle pamiętników, notatek i zapisków polskich oficerów z lat 1939–1940”;
- 11:10 – dr hab. Sławomir Kalbarczyk (Instytut Pamięci Narodowej), „Duszpasterstwo i życie religijne w Armii Polskiej w ZSRS w latach 1941–1942”;
- 11:50 – dr Ewa Dulna-Rak, (Instytut Pamięci Narodowej), „Ślady historii. O wielowymiarowym znaczeniu akt katyńskich opracowanych przez zespół dr. Jana Zygmunta Robla”;
- 12:10 – prof. dr hab. Tadeusz Wolsza (Kolegium Instytutu Pamięci Narodowej/Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy), „Katyń 1940. Świadkowie i świadectwa”;
- 12:30 – dr hab. Witold Wasilewski (Instytut Pamięci Narodowej), „Ks. Zdzisław Peszkowski w rzeczywistości komunizmu. Konfrontacja, prześladowanie i próba koegzystencji”;
- 12:50 – ks. prof. dr hab. Józef Marecki (Kolegium Instytutu Pamięci Narodowej/Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie), „Księdza Leona Musielaka walka o prawdę historyczną”;
- 13:10 – przerwa obiadowa;
- 14:00 – Ilona Lewandowska („Kurier Wileński”), „Losy rodziny majora Bronisława Hołuba”;
- 14:20 – Waldemar Szełkowski (Wileński Klub Rekonstrukcji Historycznej Garnizon Nowa Wilejka), „Semper Fidelis. Płk Konstanty Drucki-Lubecki – dowódca Wileńskiej Brygady Kawalerii”;
- 14:40 – dr hab. Jarosław Wołkonowski prof. UwB (Uniwersytet w Białymstoku), „Żołnierze polscy z Wileńszczyzny zamordowani przez NKWD”;
- 15:00 – dr Ewa Kowalska (Instytut Pamięci Narodowej), „Ofiary Zbrodni Katyńskiej związane z ziemią wileńską”;
- 15:20 – Projekcja filmu dokumentalnego pt. „Dulce et decorum est pro Patria mori”,w reżyserii Marty Telakowskiej.
Czwartek 25 maja 2023 r.
- 9:00 – Projekcja filmu dokumentalnego pt. „Kapelani Golgoty Wschodu”,w reżyserii Bogusławy Stanowskiej-Cichoń. Film ukazuje prawdę o dramacie i cierpieniu polskich więźniów wojennych osadzonych w obozach sowieckich w Ostaszkowie, Kozielsku, Starobielsku. Związek Sowiecki nie podpisał Konwencji Genewskiej obejmującej ochroną chorych i rannych żołnierzy w czasie wojny. Uwięzieni oficerowie polscy nie byli jeńcami wojennymi w rozumieniu sowietów, dlatego ich warunki więzienne były wprost niewyobrażalnie ciężkie. Dokument przypomina misję kapelanów wojskowych, którzy nieśli wsparcie duchowe i pomagali współwięźniom przetrwać najczarniejszy okres ich życia. Poprzez wspomnienia krewnych kapelanów, film przybliża historię powołania i posługi kapłańskiej ofiar Katynia, ukazuje znaczenie ich obecności wśród uwięzionych oficerów Wojska Polskiego. W Katyniu – rozumianym szeroko jako wszystkie te miejsca zagłady – ginie też wielokulturowość znana z II Rzeczpospolitej. W Wojsku Polskim posługiwali kapelani katoliccy, prawosławni, grekokatoliccy, ewangeliccy, a także naczelny rabin i naczelny imam. Zarówno duchownych, jak i osoby świeckie, połączyło jedno: elementarne poczucie ludzkiej godności i przyzwoitości, za które trzeba było zapłacić najwyższą cenę.
- 10:00 – Warsztaty edukacyjne dla młodzieży poświęcone Zbrodni Katyńskiej – grupa 1;
- 11:00 – Warsztaty edukacyjne dla młodzieży poświęcone Zbrodni Katyńskiej – grupa 2;
- 12:00 – Warsztaty edukacyjne dla młodzieży poświęcone Zbrodni Katyńskiej – grupa 3.
RES
