Kotlina Fergańska (zaznaczona kolorem jasno zielonym), gdzie Kirgistan i Uzbekistan mają swoje eksklawy
Wikipedia – domena publiczna
Na wspólnym posiedzeniu komisji demarkacyjnej w Samarkandzie przedstawiciele Kirgistanu i Uzbekistanu, po 30 latach dyskusji, doszli do porozumienia w sprawie wytyczenia dokładnego przebiegu spornego odcinka granicy o długości 312 kilometrów.
Kirgistan jak i Uzbekistan uzyskały niepodległość wraz z rozpadem Związku Sowieckiego 31 sierpnia 1991 roku.
Republika Kirgiska graniczy z Chinami (długość granicy 858 km), Kazachstanem (1051 km), Tadżykistanem (870 km) i Uzbekistanem (1099 km).
Z kolei łączna długość granic Uzbekistan z poszczególnymi sąsiadami wynosi 6221 km: (Afganistan 137 km, Kazachstan 2203 km, Kirgistan 1099 km, Tadżykistan 1161 km i Turkmenistan 1621 km).
Kirgistan i Uzbekistan od początku istnienia nie mogły porozumieć się w sprawie przebiegu granicy między oboma państwami. Wynikało to nie tylko z uwarunkowań geograficznych, lecz również z tego, że przedstawiciele obu narodów zamieszkują na tych samych terenach – obie grupy narodowościowe najbardziej przenikają się w Kotlinie Fergańskiej. Kirgistan i Uzbekistan mają swoje eksklawy, czyli część terytorium państwa położoną w oddzieleniu od głównego jego obszaru, lecz na tym samym obszarze lądowym.
Na tym tle dochodziło nawet do krwawych konfliktów, jak choćby 31 maja 2020 roku, gdy 25 obywateli Kirgizji zostało rannych w starciach, które wybuchły w pobliżu uzbeckiej eksklawy Sokh w południowym Kirgistanie.
Incydent miał miejsce po tym, jak mieszkańcy kirgiskiej wioski Chechme i mieszkańcy uzbeckiej wioski Chashma pokłócili się o źródło wody położone na tym obszarze.
W ubiegłym roku parlamenty obu zwaśnionych krajów zatwierdziły traktat między Kirgistanem a Uzbekistanem w sprawie niektórych odcinków granicy państwowej, a nawet podpisały porozumienie o wspólnym zarządzaniu zasobami wodnymi Zalewu Andiżańskiego, co jednak spowodowało niezadowolenie części społeczeństwa Kirgizji.
Umowa została ratyfikowana w stolicy Kirgistanu, Biszkeku, w styczniu 2023 roku, podczas wizyty w kraju prezydenta Uzbekistanu, Szawkata Mirzijojewa.
Dodatkowo, w listopadzie ubiegłego roku oba kraje ogłosiły zakończenie sporu granicznego, który trwał ponad 30 lat. Oznacza to, że w końcu osiągnięte zostało porozumienie w sprawie nieuregulowanych dotąd 312 kilometrów granicy pomiędzy Kirgistanem i Uzbekistanem. Było to pierwsze posiedzenie wspólnej komisji demarkacyjnej, na którym omówiono wyniki badań terenowych na niektórych odcinkach granicy; strony zgodziły się co do jej przebiegu.
Uzbecka redakcja Radia Swobody poinformowała także, że na przejściu granicznym Bekabad–Chanabad między Kirgistanem i Uzbekistanem, po uzbeckiej stronie, zburzono mur blokujący przejazd od 2010 roku.
RES na podst. PAP, Svoboda.org
