Lwowskie sensacje
Niedawno do rąk czytelników trafiła książka Jurija Smirnowa „Lwowskie sensacje”. To zbiór esejów o zjawiskach i procesach typowych dla kształtowania się Lwowa od przełomu XIX/XX w. Autor skupia się na 20-leciu międzywojennym.
Przedstawione historie to pretekst do pokazania życia społecznego w wielonarodowym i wielokulturowym regionalnym centrum kultury wysokiej, gospodarki i nauki. Starczy wspomnieć o wizytówce Lwowa tego czasu – plejadzie wybitnych uczonych Uniwersytetu Jana Kazimierza: Kazimierzu Twardowskim – twórcy lwowsko-warszawskiej szkoły filozoficznej, Stefanie Banachu – czołowym przedstawicielu lwowskiej szkoły matematycznej, mikrobiologowi, wynalazcy szczepionki przeciw tyfusowi Rudolfie Weiglu, Ignacym Drexlerze, architekcie i ubraniście oraz gronie prawników na czele z Herschem Lauterpachtem i Rafałem Lemkinem, znawcami prawa międzynarodowego i karnego, autorami koncepcji zbrodni przeciwko ludzkości i zbrodni ludobójstwa. Kariery trzech ostatnich również są tematem książki.
W sześciu wątkach tematycznych – Żywe Miasto, Rodzina, Szpiedzy, Kronika policyjna, Zawody miłosne, Życie wieczne – poznajemy nie tylko blaski miasta. Ważniejsze są cienie. Kariery i dorobek zawodowy nie zawsze szły w parze z ustabilizowanym życiem. Przykładem opisana przez autora seria zagadkowych samobójczych śmierci członków rodzin lwowskich przedsiębiorców i inteligentów. W grę wchodził zawód miłosny, ale bardziej kontakty półświatkiem, któremu autor też poświęcił wiele uwagi.
Przed pierwszą wojną światową Lwów i region przygraniczny był dla rosyjskiej Ochrany doskonałym miejscem do działań szpiegowskich. W książce zostały opisane afery szpiegowskie, których uwagę przed długi czas przyciągały najpoczytniejsze dzienniki galicyjskie.
W dwudziestoleciu międzywojennym Małopolska Wschodnia (Galicja Wschodnia) była matecznikiem różnych odcieni ukraińskiego ruchu narodowego i komunistycznego. Na kartach książki ta złożona historia jest również obecna w kontekście działań polskiej policji przeciw ukraińskiemu podziemiu.
Książka warta uwagi.
Jurij Smirnow, “Lwowskie sensacje”, Księży Młyn. Dom Wydawniczy, Łodź 2023 (ISBN 978-83-7729-652-3)
TB
