Zdjęcie autorstwa Michaiła Iwanjuka/ Racyja.com
W Mostowlanach – niewielkiej wsi przy granicy z Białorusią, w której urodził się bohater trzech narodów, odbyła się niezwykła uroczystość.
Obok miejsca, w którym na świat przyszedł Konstanty (Kastuś) Kalinowski (1838–1864) – bohater narodowy Białorusinów, Polaków i Litwinów, uroczyście odsłonięto nowe tablice poświęcone miejscu narodzin jednego z przywódców Powstania Styczniowego na Kresach. Tablice zaprezentowali przewodnicząca Komitetu Organizacyjnego Olga Siemaszko oraz rzeźbiarz Janusz Tałuć, a poświęcił je ks. Wiaczesław Barok z białoruskiego duszpasterstwa w Warszawie – donosi radio Racyja.
W wydarzeniu wzięło udział około stu osób, w tym przedstawiciele lokalnych władz, diaspory białoruskiej oraz Klubu Rekonstrukcji Historycznej Invictus 1863.
Zdjęcie autorstwa Michaiła Iwanjuka/ Racyja.com
Kastuś Kalinowski był nie tylko przywódcą powstania o niepodległość Rzeczypospolitej Obojga Narodów, ale także przewodniczącym Tymczasowego Rządu Gubernialnego Litwy i Białorusi oraz komisarzem Rządu Narodowego w województwie grodzieńskim. Autor podziemnej gazety „Mużyckaja Dumka” i odezw w języku białoruskim, jest uznawany za bohatera narodowego Białorusinów, Litwinów i Polaków.
Nowe tablice ustawiono na fragmentach muru dawnego dworu Kalinowskich. Projekty wykonał lokalny rzeźbiarz Jan Tałuć, twórca wcześniejszego pomnika Kastusia w Mostowlanach. Jedna z tablic pokazuje rekonstrukcję kompleksu dworskiego, druga – przezroczysta – przedstawia prawdopodobny wygląd domu Kalinowskich. Projekt powstał dzięki wsparciu samorządu gminy Michałów oraz wójta Marka Nazarki.
„Cztery lata temu rozmawialiśmy o tym, że to miejsce powinno zostać wyraźnie oznaczone. Ludzie przyjeżdżają do Mostowlan, widzą pomnik i zastanawiają się, gdzie Kalinowski mieszkał. Okazuje się, że fundamenty nadal tu są, a naukowcy odtworzyli plan osiedla” – mówi dziennikarka Olga Siemaszko, inicjatorka przedsięwzięcia.
Odsłonięcie tablic zaplanowano w rocznicę uroczystego ponownego pochówku powstańców, w tym Kastusia Kalinowskiego, na cmentarzu Rossa w Wilnie w 2019 roku. Wtedy w pochodzie uczestniczyły tysiące Białorusinów, niosąc biało-czerwono-białe flagi.
Podczas uroczystości w Mostowlanach uczestnicy złożyli kwiaty pod pomnikiem Kalinowskiego, a następnie zgromadzili się przy nowych tablicach. Poświęcenia dokonał ksiądz Wiaczesław Barok, proboszcz parafii Białorusinów w Warszawie. Przemawiali przedstawiciele lokalnej społeczności, mniejszości białoruskiej oraz władz.
— „To ważne, że zebrali się wszyscy: lokalni działacze, artyści białoruscy i polscy, przedstawiciele władz. Zjednoczyliśmy się pod biało-czerwono-białymi flagami, by uczcić pamięć człowieka, który złotymi literami zapisał się w historii narodu białoruskiego, a jednocześnie łączy nas z Polakami i Litwinami” – podkreślił Paweł Łatuszka, wiceprzewodniczący Zjednoczonego Gabinetu Tymczasowego.
Tablice w Mostowlanach mają przypominać nie tylko o bohaterstwie Kalinowskiego, ale także o wspólnej historii narodów Europy Środkowo-Wschodniej.
