Mostowlany na Podlasiu. Miejsce narodzin Konstantego Kalinowskiego. Fot: racyja.com
5 listopada w podlaskich Mostowlanach, w pobliżu dawnego zespołu dworsko-parkowego rodziny Kalinowskich, zainstalowano tablice informacyjne o miejscu narodzin bohatera narodowego Białorusinów, Polaków i Litwinów — Konstantego (Kastusia – biał.) Kalinowskiego.
Podczas montażu okazało się, że tablice są umieszczane bezpośrednio na fragmentach, które prawdopodobnie stanowią część historycznego kamiennego muru dawnego majątku Kalinowskich.
Fot: racyja.com
– Ustawiliśmy znak, ponieważ tu znajduje się fundament starego muru. Dobrze, że postawiono tablice – można przeczytać, dowiedzieć się czegoś o tym miejscu,
— powiedział Radiu Racyja wykonawca napisów i uczestnik projektu, rzeźbiarz Janusz Taluts .
Pierwsza tablica, znajdująca się w miejscu narodzin jednego z przywódców powstania styczniowego z 1863 roku na ziemiach dawnej Rzeczypospolitej, narodowego bohatera Polski, Litwy i Białorusi – Konstantego (Kastusia) Kalinowskiego, przedstawia półprzezroczysty wizerunek majątku wkomponowanego w krajobraz, drugi zawiera krótką informację o Mostostalanach oraz o kontekście geograficzno-historycznym.
Uroczyste odsłonięcie tablic zaplanowano na 22 listopada.
Mostowlany na Podlasiu. Miejsce narodzin Konstantego Kalinowskiego. Fot: racyja.com
Konstanty Kalinowski, powstaniec styczniowy, komisarz powstańczego Rządu Narodowego na Litwę i Białoruś urodził się w 1838 roku w Mostowlanach.
Wincenty Konstanty Kalinowski, 1863. Fot: Wikipedia.org/Domena publiczna
W czasie powstania był głównym redaktorem czasopisma w języku polskim „Chorągiew swobody”, które było oficjalnym organem Komitetu Prowincjonalnego skierowanym do całego społeczeństwa. Również w kolejnych numerach „Mużyckiej Praudy” oraz innych swoich odezwach pisanych do chłopów po białorusku (min. Pismo ad Jaśka haspadara s pad Wilni da mużykow ziemli polskoj) wzywał do posłuszeństwa wobec „Rządu Polskiego” i zachęcał do przeciwstawianiu się Moskalom.
Zdradzony przez jednego ze swych żołnierzy, nocą 10 lutego 1864 roku wydany został w ręce Rosjan i uwięziony w Wilnie w kościele dominikanów. Został stracony przez Rosjan w 1864 roku w Wilnie.
Do dziedzictwa Kalinowskiego odwołuje się opozycja antyłukaszenkowska. Podczas inwazji Rosji na Ukrainę w 2022 roku białoruscy ochotnicy walczący po stronie Ukrainy utworzyli Batalion im. Konstantego Kalinowskiego, później przekształcony w Pułk im. Konstatnego Kalinowskiego.
W 2017 roku podczas prac archeologicznych odkryto szczątki dowódców powstania styczniowego, w tym Zygmunta Sierakowskiego i Konstantego Kalinowskiego. Po potwierdzeniu ich tożsamości badaniami genetycznymi, 22 listopada 2019 roku zostali uroczyście pochowani na wileńskiej Rossie wraz z innymi powstańcami. W ceremonii ze strony polskiej wzięli udział najwyżsi przedstawiciele władz Polski, m.in. prezydent Andrzej Duda i premier Mateusz Morawiecki.
ba za racyja.com/wikipedia.pl
