Zdjęcie ilustracyjne. Fot: Kevin Bückert/ Unsplash.com
Premier Bawarii i lider Unii Chrześcijańsko-Społecznej (CSU), Markus Söder, wezwał do całkowitego zniesienia wypłat świadczeń socjalnych (tzw. Bürgergeld) dla ukraińskich uchodźców w Niemczech. Oświadczenie to padło podczas niedzielnego wywiadu telewizyjnego dla stacji ZDF i wywołało szeroką debatę polityczną w Niemczech.
Szef rządu Bawarii argumentował, że obecny system zasiłków działa demotywująco i zniechęca uchodźców z Ukrainy do podejmowania zatrudnienia. – „Mamy zbyt mało ukraińskich pracowników, mimo że wielu z nich ma dobre wykształcenie. To efekt hojnych świadczeń, które czynią pracę nieopłacalną” – stwierdził Söder. Dodał, że żaden inny kraj nie oferuje ukraińskim uchodźcom tak wysokiego wsparcia socjalnego jak Niemcy.
Premier zapowiedział, że CSU będzie zabiegać o pełne odebranie prawa do Bürgergeldu dla wszystkich uchodźców z Ukrainy – nie tylko dla tych, którzy przybyli po 1 kwietnia 2025 roku, ale również dla tych, którzy przebywają w kraju od początku wojny.
Wypowiedź Södera wpisuje się w szerszy nurt zaostrzenia polityki socjalnej wobec uchodźców. W kwietniu tego roku koalicja rządząca – złożona z CDU, CSU i SPD – uzgodniła, że nowo przybyli Ukraińcy nie będą już otrzymywać Bürgergeldu, lecz niższe świadczenia na podstawie ustawy o pomocy dla azylantów. Dotąd jednak przepisy nie weszły w życie w pełni, a część nowych przybyszów nadal korzysta z korzystniejszych warunków.
Söder zaznaczył, że sytuacja gospodarcza Niemiec – w tym wzrost kosztów życia i nowe cła ze strony USA – wymaga „zrewidowania hojności państwa opiekuńczego”.
Według danych federalnych, w 2024 roku wydatki na Bürgergeld dla ukraińskich uchodźców wyniosły ponad 6,3 miliarda euro, co stanowi znaczną część ogólnego budżetu socjalnego.
Dane opublikowane przez stację ZDF pokazują, że w maju 2025 roku wskaźnik zatrudnienia wśród Ukraińców wynosił 34,9% – z lekką tendencją wzrostową. Niemniej, według Södera, tempo integracji zawodowej jest „niewystarczające”.
Propozycja Södera spotkała się z krytyką nawet w łonie własnego ugrupowania. Dennis Radtke z CDU (skrzydło CDA) określił ją jako „efekciarską” i „nieodpowiedzialną próbę rozgrywania problemów społecznych kosztem uchodźców wojennych”.
W najbliższych tygodniach CSU planuje przedstawić projekt ustawy ograniczającej dostęp Ukraińców do Bürgergeldu. Wiele wskazuje jednak na to, że pomysł spotka się z oporem zarówno w Bundestagu, jak i w Bundesracie, zwłaszcza ze strony SPD i Zielonych.
ba za ZDF, Euronews, Bild/Deutsche Welle
