W piątek 10 marca 2023 roku, o godz. 12:00, w przeddzień Dnia Odrodzenia Niepodległości Litwy, w Wilnie, zaplanowano otwarcie wystawy planszowej „Nusikaltėlių paktas – Pakt zbrodniarzy”. Uroczystość odbędzie się przed Muzeum Ofiar Ludobójstwa przy ul. Aukų 2A.
http://www.wilnoteka.lt
23 sierpnia 1939 roku w Moskwie, po trwających zaledwie jeden dzień negocjacjach, podpisano pakt o nieagresji pomiędzy Związkiem Sowieckim i III Rzeszą, który został poszerzony o tajny protokół. Porozumienie to znane jest jako pakt Ribbentrop–Mołotow.
Adolf Hitler i Józef Stalin wspólnie przygotowali Europie i całemu światu hekatombę wojny o niespotykanych dotąd rozmiarach. Pierwszą ofiarą ich współpracy padła Polska, zaatakowana z dwóch stron 1 i 17 września 1939 roku.
W wyniku trwających sześć lat represji obydwu reżimów totalitarnych Rzeczpospolita Polska straciła blisko 6 milionów obywateli; to historia tysięcy zbrodni, których symbolami pozostają do dzisiaj KL Auschwitz i Katyń.
Związek Sowiecki po dwuletnim okresie bliskiej współpracy z III Rzeszą 22 czerwca 1941 roku sam został przez nią zaatakowany. ZSRS wojnę kończył już w szeregach zwycięskiej koalicji alianckiej. Anglosasi ustępowali wobec nowej imperialnej polityki sowieckiego totalitaryzmu. O sowieckim współudziale w „zbrodni założycielskiej” niewielu chciało wówczas pamiętać.
Hitler i Ribbentrop za swoje czyny zapłacili śmiercią. Pierwszy w obliczu klęski popełnił samobójstwo w bunkrze Kancelarii Rzeszy w Berlinie. Drugi został skazany na karę śmierci przez Międzynarodowy Trybunał Wojskowy w Norymberdze. Tysiące niemieckich oprawców pozostało jednak bezkarnych.
Stalin, Mołotow i inni sowieccy przywódcy oraz ich podwładni do dzisiaj nie tylko nie zostali rozliczeni, ale bywa, że ich ogromne zbrodnie są w ogóle kwestionowane…
Dnia Odrodzenia Niepodległości Litwy upamiętnia tzw. Akt Przywrócenia Państwa Litewskiego (lit. Aktas dėl Lietuvos nepriklausomos valstybės atstatymo) – deklarację niepodległości uchwaloną 11 marca 1990 roku przez parlament Litewskiej Socjalistycznej Republiki Sowieckiej. Podpisany przez wszystkich członków Rady Najwyższej Republiki Litewskiej akt podkreślał odnowienie i prawną kontynuację państwa litewskiego z okresu międzywojennego, które zostało anektowane przez ZSRS i utraciło niepodległość w czerwcu 1940 roku. Litwa jako pierwsza z republik sowieckich proklamowała niezależność od chylącego się ku upadkowi Związku Sowieckiego.
Wystawa plenerowa „Nusikaltėlių paktas – Pakt zbrodniarzy” została przygotowana przez Instytut Pamięci Narodowej w 2022 r. w 83. rocznicę podpisania paktu Ribbentrop–Mołotow. Czynna będzie do 25 kwietnia 2023 roku.
Organizatorzy: Instytut Pamięci Narodowej, Instytut Polski w Wilnie, Centrum Badania Ludobójstwa i Ruchu Oporu Mieszkańców Litwy.
RES
