Pierwszy z trzech aktów unii horodelskiej z przywieszonymi pieczęciami polskiego króla Jagiełły i litewskiego wielkiego księcia Witolda
Fot. Wikipedia – domena publiczna
610 lat temu, 2 października 1413 roku przedstawiciele Korony i Wielkiego Księstwa Litewskiego zawarli unię w Horodle, bliżej łączącą oba państwa.
Horodło (lit. Horodle) to obecnie wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie hrubieszowskim, w gminie Horodło, na lewym brzegu Bugu. Horodło zapisało się w historii Polski przede wszystkim jako miasto, w którym została zawarta w roku 1413 unia polsko-litewska, decydująca o dalszych losach obydwu narodów. Wielkie Księstwo Litewskie weszło na drogę ku integracji z Koroną Polską.
„Mało jest na świecie rzeczy tak zaraźliwych jak wolność. Horodło było jednym z najważniejszych aktów w dziedzinie przenoszenia na wschód najlepszych zdobyczy polskich”
– pisał Paweł Jasienica w „Polsce Jagiellonów”.
Unia wprowadziła wspólne sejmy i zjazdy polsko-litewskie dla rozstrzygania wspólnych spraw. W celu jej umocnienia 47 polskich rodów przyjęło do swoich herbów 47 rodzin bojarskich z Wielkiego Księstwa Litewskiego. Powoływanie władców w obu państwach miało odbywać się za porozumieniem stron. Dla omawiania ważnych spraw dotyczących Korony i Litwy przewidziano wspólne zjazdy walne.
Unia horodelska stała się także jednym z najważniejszych punktów odniesienia dla kolejnych pokoleń odwołujących się do dorobku wspólnej państwowości Polski i Litwy.
Kopiec usypany w 1861 roku w Horodle, dla uczczenia 448 rocznicy Unii
Fot. Wikipedia – domena publiczna
Także w czasie zaborów Horodło było symbolem sprzeciwu wobec przemocy Moskwy i pozostałych zaborców. Obchody 448. rocznicy zawarcia unii w roku 1861 przerodziły się w wielką manifestację patriotyczną Polaków, Litwinów, Rusinów i przedstawicieli innych narodowości tworzących dawną Rzeczpospolitą.
„My niżej podpisani, deputowani z ziem i powiatów Polski w granicach przedrozbiorowych, zebrawszy się w Horodle dnia 10 października 1861 roku […] stwierdzamy, że Unia, która wszystkie ziemie polskie zjednoczyła, dziś się odnawia na zasadzie uznania praw wszystkim ludom, stanom i wyznaniom służących, i że ona czyni jeszcze ściślejszym związek mający na celu wyzwolenie ojczyzny i ustalenie jej zupełnej niepodległości”
– deklarowano wówczas.
RES
