Pomnik bitwy pod Krawczunami odsłonięty 1 września 1989 roku z inicjatywy mieszkańców wsi Gudele, 13 lipca 2023 r.
Fot. Valdemar Doveiko
W czwartek 13 lipca br. w Wilnie oraz podwileńskich Krawczunach odbyły się uroczystości z okazji 79. rocznicy operacji „Ostra Brama”.
Główne uroczystości 79. rocznicy operacji „Ostra Brama” odbyły się w Krawczunach przy postawionym przez Polaków pomniku upamiętniającym największą bitwę wileńskiej Armii Krajowej z Niemcami.
Pomnik został odsłonięty 1 września 1989 roku w czasie okupacji sowieckiej z inicjatywy mieszkańców wsi Gudele.
Polową Mszę Świętą sprawowaną za dusze poległych i zmarłych żołnierzy AK okręgu wileńskiego poprzedziła ceremonia składania kwiatów.
Po liturgii przemówienie wygłosił szef Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych Jan Józef Kasprzyk, który także uhonorował zasłużone osoby medalami „Pro Patria”.
Po części oficjalnej na wszystkich czekał poczęstunek z kuchni polowej.
Bitwa pod Krawczunami była ostatnią bitwą, który żołnierze AK stoczyli z Niemcami w walce o Wilno w ramach planu „Burza”, której częścią była operacja „Ostra Brama”.
Operacja „Ostra Brama”, której celem było wyzwolenie Wilna spod hitlerowskiej okupacji, trwała od 7 do 13 lipca 1944 roku. W walkach o Wilno wzięło udział ponad 12 tys. żołnierzy AK. 13 lipca Wilno zostało wyzwolone przez wspólne siły AK i armii sowieckiej. W nocy z 12 na 13 lipca 3 tysięcy żołnierzy niemieckich dowodzonych przez gen. Reinera Stahela zdołało wycofać się z miasta. Pod Krawczunami oddziały niemieckie natknęły się na zgrupowanie Armii Krajowej. W trakcie bitwy zginęło 79 polskich żołnierzy. Akowcom udało się jednak zabić lub wziąć do niewoli ok. 1000 Niemców.
Plan „Burza” był głównym planem operacyjnym opracowanym przez Armię Krajową w 1943 roku, gdy Armia Czerwona przekraczała granice przedwojennej Polski. Dowództwo AK stwierdziło, że władze polskie nie mogą dopuścić do „wyzwolenia” własnego państwa przez ZSSR. I postanowiło wraz z postępami Armii Czerwonej, przejmować zbrojnie (w walkach z Niemcami) władzę na polskich terytoriach zajmowanych przez wojska ZSSR. Jednym z pierwszych miast, gdzie wcielono tę strategię w życie, było Wilno właśnie w ramach planu „Ostra Brama”.
Społeczność polska na Litwie co roku składa hołd żołnierzom AK poległym w tej walce.
RES na podst. https://zw.lt
