W tym roku na Litwie obchodzona jest 32. rocznica „wydarzeń styczniowych” z 1991 roku, a tradycyjne uroczystości upamiętniające odbędą się w miejscach, które stały się symbolami jedności, gdzie wówczas w dzień i noc czuwali przy ogniskach ludzie z całego, odzyskującego niepodległość, kraju.
Fot. S. Žiūra/https://zw.lt
Litewski Dzień Obrońców Wolności upamiętnia tragiczne wydarzenia z początku 1991 roku – nocą z 12 na 13 stycznia tysiące osób zebrały się w Wilnie w strategicznych miejscach, by nie dopuścić do ich zajęcia przez sowieckie jednostki wojskowe. 14 osób zginęło, kilkadziesiąt zostało rannych od kul, a kilkaset doznało obrażeń.
11 marca 1990 roku Litwa ogłosiła niepodległość („Akt Przywrócenia Państwa Litewskiego” – „Aktas dėl Lietuvos nepriklausomos valstybės atstatymo“); w odpowiedzi Moskwa wprowadziła czołgi do Wilna – stolicy Litwy.
Tłum mieszkańców Wilna otoczył m.in. wieżę telewizyjną, aby nie dopuścić do przerwania emisji programu, w którym na bieżąco relacjonowano wkroczenie wojsk sowieckich. Obrońcy litewskiego parlamentu również przygotowywali się na wypadek szturmu – ten jednak ostatecznie nie nastąpił.
Program obchodów Dnia Obrońców Wolności w Wilnie:
12 stycznia 2023 r. (czwartek):
- 14:00–19:00 – w Litewskiej Bibliotece Narodowej im. Martynasa Mažvydasa (Gedimino pr. 51) odbędzie się akcja krwiodawstwa poświęcona pamięci „obrońców wolności Litwy”.
- 15:00–21:30 – będzie można odwiedzić Memoriał 13 Stycznia w pobliżu Sejmu Republiki Litewskiej (Gedimino pr. 53).
- 17:00–21:30 – godziny „otwartych drzwi” w galeriach Litewskich Obrońców Wolności i Witraży Sejmu (I budynek, Gedimino pr. 53).
- 17:00–03:00 – projekcja instalacji wideo, ze zdjęciami czternastu poległych „obrońców wolności Litwy”, na fasadzie katedry wileńskiej (Bazylika Archikatedralna św. Stanisława i św. Władysława, Šventaragio g.), dla upamiętnienia poległych za wolność Litwy.
- 17:30–19:00 – pod wieżą telewizyjną w Wilnie (godz. 17:30), przy gmachu Litewskiego Narodowego Radia i Telewizji (godz. 18:00) oraz na placu Niepodległości rozpalone zostaną pamiątkowe ogniska.
- 20:00 – koncert „In memoriam” w kościele św. Jana (Šv. Jono g. 12) – światowa premiera utworu „Mszy Bałtyckiej”.
13 stycznia 2023 r. (piątek):
- 8:00 – wszyscy mieszkańcy Litwy są zaproszeni do udziału w akcji obywatelskiej „Atmintis gyva, nes liudija” – zapalania zniczy w oknach budynków i uczczenia w ten sposób pamięci obrońców wolności.
- 9:00 – odbędzie się uroczystość złożenia kwiatów pod pomnikiem „Žinia” („Akt 11 Marca”) na placu Niepodległości.
- 12:00 – na placu Niepodległości odbędzie się uroczystość podniesienia flagi państwowej.
- 12:30–14:30 – godziny „otwartych drzwi” w galeriach Litewskich Obrońców Wolności i Witraży Sejmu (I budynek, Gedimino pr. 53).
- 12:30–14:30 – będzie można odwiedzić Memoriał 13 Stycznia w pobliżu Sejmu Republiki Litewskiej (Gedimino pr. 51).
- 13:30 – uroczystość ku czci poległych na Cmentarzu na Antokolu (Karių kapų g. 11).
- 17:00–03:00 – projekcja instalacji wideo, ze zdjęciami czternastu poległych „obrońców wolności Litwy”, na fasadzie katedry wileńskiej (Bazylika Archikatedralna św. Stanisława i św. Władysława, Šventaragio g.), dla upamiętnienia poległych za wolność Litwy.
- 17:30 – Msza Święta w katedrze wileńskiej (Bazylika Archikatedralna św. Stanisława i św. Władysława, Šventaragio g.).
- 19:00 – w kościele św. Katarzyny (Vilniaus g. 30) odbędzie się koncert „Laisvės balsas keičia pasaulį!” w wykonaniu Wileńskiej Orkiestry Kameralnej im. św. Krzysztofa i Chóru Kobiet Wileńskiego Centrum Kultury „Liepa”.
14 stycznia 2023 r. (sobota):
- 18:00 – spektakl „Juoda – Balta“ poświęcony ofiarom „wydarzeń styczniowych” w wieży telewizyjnej w Wilnie.
Więcej informacji na: https://vilnius.lt/lt/2023/01/11/laisves-gyneju-dienos-renginiu-metu-bus-eismo-ribojimu/
RES
