Na Ukrainie pojawiła się idea, aby zakazać używania – w języku codziennym i oficjalnym – słowa Rosja dla określenia państwa funkcjonującego w granicach dzisiejszej Federacji Rosyjskiej, ze stolicą w Moskwie.
Zamiast niego należy wprowadzić termin „Moskowia” – proponuje deputowana Rady Najwyższej z ramienia Radykalnej Partii Ołeha Laszki Oksana Korczińska. Stosowny projekt ustawy został złożony w ukraińskim parlamencie 3 lipca. Za używanie określenia Rosja zamiennie z FR grozić ma kara grzywny.
Według autorów pomysłu, Rosja – nazwa pochodna od słowa Ruś, jest historycznym dziedzictwem Ukrainy i nazwą terytorium, na którym położona jest Ukraina. W związku z tym użycie terminu Ruś jako synonimu dla Federacji Rosyjskiej uwłacza gosności Ukraińców, jest sugerowaniem krótkiej państwowości oraz pogwałceniem suwerenności.
Co mówią językoznawcy
Nazwa „Rosja” pochodzi od greckiej nazwy Rusi (Ῥωσσία, Rhōssía). Zatem faktycznie Rosja znaczy tyle co „Ruś”. Nazwa ewoluowała tak: Rus (IX w.), Rusija (XV w.), Rossija (XVI w.). Jednak o ile etymologia słowa Rosja jest oczywista, o tyle już pochodzenie słowa Ruś wzbudza wiele kontrowersji. W historii wywodzono ją od nazwy starożytnego plemienia Roksolanów, ale również od słowa rossieje, co oznacza rozsiane (po ziemi, daleko) i wielu różnych nazw topograficznych. Współcześni językoznawcy wywodzą najczęściej nazwę „Ruś” od ugrofińskiego słowa „Ruotsi”, które oznacza „mieszkańcy wybrzeża”, „brzeżanie”. Finowie do dzisiaj nazywają tak Szwedów, od których słowo to mogli przejąć, gdyż roslag oznacza w staronordyjskim „wybrzeże”.
A co z Ukrainą?
Określenie „ukraina” jako nazwa pospolita pojawiło się w średniowieczu i oznaczało pierwotnie nazwę granicznych regionów geograficznych. Do końca XVI wieku termin „ukraina” nie miał charakteru oficjalnego i oznaczał jedynie „ugranicze” („pogranicze”, „krańce państwowe”) poszczególnych terenów, będących pod kontrolą różnych państw.
Na przełomie XVI i XVII w. nazwę „Ukraina” (już jako nazwę własną) zaczęto utożsamiać z krainą leżącą nad środkowym i dolnym Dnieprem, tzw. Ukrainą naddnieprzańską (Naddnieprzem). Początkowo obejmowała ona tylko województwo kijowskie, część województwa bracławskiego na wschód od rzekMurachwa i Słucz, a w latach 1635-1686 także województwo czernihowskie. Przykładowo, w czasie sejmu 1659 roku wymieniono „Woiewodztwa Ukrainne” i były to „woiewodztwa, Kiiowskie, Bracławskie, Czerniechowskie”.
W 1648 kartograf francuski w służbie Zygmunta III i Władysława IV Wilhelm Beauplan wykonał mapę Delineatio Generalis Camporum Desertorum vulgo Ukraina…, traktując wymiennie nazwy „Dzikie Pola” i „Ukraina”. W wydanym w 1651 dziele Opisanie Ukrainy, którą tworzą liczne prowincje Królestwa Polskiego leżące pomiędzy granicami Moskowii i Transylwanii, umiejscowił Ukrainę pomiędzy granicami Carstwa Rosyjskiego a Siedmiogrodem, z wyłączeniem Rusi Czerwonej.
W roku 1686 w traktacie Grzymułtowskiego Rzeczpospolita odstąpiła Carstwu Rosyjskiemu Ukrainę za Dnieprem (Ukraina Lewobrzeżna); tę część oficjalnie w Rosji urzędowo określano Małorosją (Małorusią). Nazwę tę rozciągnięto porozbiorach Polski na cały Kraj Południowo-Zachodni w składzie Imperium Rosyjskiego, pozostawała w obiegu urzędowym do rewolucji lutowej i obalenia caratu w marcu 1917. Po zlikwidowaniu przez Katarzynę II Siczy Zaporoskiej południową Ukrainę określano w Imperium Rosyjskim jako… Noworosję.
Kresy24.pl
