Z okazji Dnia Jedności Ukrainy nacjonalistyczna partia Swoboda przypomina młodym Ukraińcom, że terytorium Ukrainy było 1,6 razy większe niż jest obecnie i że poza granicami kraju znalazły się, oprócz Krymu i Donbasu, również inne “odwieczne, etnicznie ukraińskie ziemie”. Ołeh Tiahnybok i jego partyjni koledzy przywołują w tym kontekście cztery Uniwersały, wydane 100 lat temu przez Ukraińską Centralną Radę. O jakich “etnicznie ukraińskich ziemiach” mówią nacjonaliści?
Po abdykacji cara Mikołaja II Ukraińcy postanowili podjąć działania na rzecz autonomii. Powołali organ ustawodawczy – Ukraińską Centralną Radę, a ta wydała kolejno cztery uniwersały. Pierwszy (23 czerwca 1917) – dotyczył powstania autonomicznego rządu, Drugi (16 lipca 1917) – autonomii w ramach państwa rosyjskiego i ugody z jego Rządem Tymczasowym, Trzeci Uniwersał (20 listopada 1917) zapowiadał niezależność Ukrainy w federacji z Republiką Rosyjską, określając terytorium Ukrainy pod władzą Ukraińskiej Centralnej Rady jako obszar guberni kijowskiej, podolskie, wołyńskiej, czernichowskiej, połtawskiej, charkowskiej, keterynosłąawskiej, chersońskiej taurydzkiej – bez Krymu) (na terenie guberni kurskiej, woroneskiej i chełmsskiej ostateczna granica Ukraińskiej Republiki Ludowej miała być wytyczona na podstawie plebiscytów). Czwarty Uniwersał (22 stycznia 1918) proklamował pełną niepodległość Ukrainy.
Ogłoszenie autonomii w ramach Rosji bolszewickiej doprowadziło do wybuchu pierwszej wojny ukraińsko-bolszewickiej. Deklaracja niepodległości została ogłoszona w trakcie działań wojennych, 22 stycznia 1918 r. Wobec słabości armii ukraińskiej bolszewicy zajęli stolicę Ukrainy (8 lutego 1918 roku). Rząd URL zwrócił się o pomoc do państw centralnych i wysłał swoich delegatów na rozmowy pokojowe w Brześciu.
W ich wyniku 9 lutego 1918 państwa centralne zawarły z URL traktat pokojowy, na podstawie którego Niemcy i Austro-Węgry “odstępowały” proklamowanej Ukrainie Chełmszczyznę z Chełmem i część Podlasia. W tajnej klauzuli dokumentu Austro-Węgry zobowiązywały się do wyodrębnienia Galicji Wschodniej ze Lwowem i Przemyślem jako osobnego autonomicznego kraju koronnego monarchii. Poza tym traktat zawierał obietnicę pomocy militarnej dla URL w zamian za milion ton zboża, które URL zobowiązywała się dostarczyć Niemcom i Austro-Węgrom do końca czerwca 1918 roku. Traktat ten oznaczał uznanie państwa ukraińskiego przez państwa centralne i oddanie URL historycznych ziem Polski. Delegacja Królestwa Polskiego nie została do rozmów dopuszczona .
To do takiej właśnie Ukrainy, z “etnicznie ukraińskimi ziemiami”, odwołują się w Dniu Jedności Ukrainy deklarujący przyjaźń z Polską Oleh Tiahnybok i jego koledzy z partii Swoboda.
Dzień Jedności Ukrainy jest obchodzony 22 stycznia, w rocznicę zjednoczenia URL i ZURL w 1919 roku. Święto zostało ogłoszone dekretem prezydenta Ukrainy Leonida Kuczmy, podpisanym 21 stycznia 1999 roku.
Kresy24.pl
