Fot.lozbjn.edu.pl
Obowiązkowe lekcje języka białoruskiego w liceach z dodatkową nauką tego języka naruszają „zasadę dobrowolności” – uważa Podlaski Kurator Oświaty Beata Pietruszka.
Białoruskie organizacje w województwie podlaskim podjęły działania przeciwko zmianom w statutach dwóch liceów ogólnokształcących z dodatkową nauką białoruskiego. Chodzi o licea w Hajnówce i Bielsku Podlaskim. Zmiany pozwoliłyby uczniom nie uczęszczać na obowiązkowe w tych szkołach zajęcia z języka białoruskiego.
Białoruskie środowiska w Polsce zwracają uwagę, że licea istnieją od ponad 70 lat, zostały stworzone specjalnie na potrzeby białoruskiej mniejszości w Polsce i miały dotychczas status szkół białoruskiej mniejszości narodowej. Uczniowie tych placówek uczęszczają na zajęcia z kultury i języka białoruskiego, z którego zdają też maturę – jako języka mniejszości narodowej.
Podkreślają, że jeśli zostaną pozbawione tego statusu, a tym samym obowiązku nauki języka białoruskiego, to zagrożony jest byt białoruskiego szkolnictwa w Polsce!
Po ukazaniu się artykułu w Kurierze Porannym pt: „Urzędnicy: Białoruski nie musi być obowiązkowy w szkole z dodatkową nauką języka białoruskiego” z 14 maja 2023 r. aut. Andrzeja Matysa, Podlaski Kurator Oświaty Beata Pietruszka wydała oświadczenie, w którym zarzut rzekomej próby likwidacji edukacji mniejszości białoruskiej w województwie podlaskim uważa za nieprawdziwy.
Podlaski Kurator Oświaty powołuje się na rozporządzenie ministra edukacji z 2017 roku, według którego uczeń ma prawo do pobierania nauki języka mniejszości narodowej, jak również rezygnacji z niej. W komentarzu czytamy: „przepisy prawa oświatowego nie przewidują sytuacji, aby uczeń, który zrezygnował, po złożeniu we właściwym terminie oświadczenia, z nauki języka mniejszości i nauki własnej historii i kultury, był zobligowany do zakończenia nauki w szkole, do której uczęszcza”.
Kurator pisze w komentarzu; „Odnosząc się do treści artykułu, który pojawił się na łamach Kuriera Porannego 14 maja 2023 r., informuję, że postawiony w ww. artykule zarzut rzekomej próby likwidacji struktury edukacji mniejszości białoruskiej w województwie podlaskim jest sprzeczny ze stanem faktycznym. Podlaski Kurator Oświaty, realizując ustawowy obowiązek zapisany w art. 55 ustawy Prawo oświatowe, oczekuje przestrzegania przez wszystkie szkoły podlegające nadzorowi przepisów prawa i nie prowadzi żadnej działalności wymierzonej przeciwko białoruskiej mniejszości narodowej.
Kurator tłumaczy, że działania w II Liceum Ogólnokształcącym z Dodatkową Nauką Języka Białoruskiego w Hajnówce zostały podjęte na skutek interwencji rodzica i uczennicy, którzy zwrócili się do Podlaskiego Kuratora Oświaty z prośbą o wyjaśnienie kwestii, czy złożona przez ucznia rezygnacja z nauki języka białoruskiego obliguje do zakończenia nauki w tej szkole. W udzielonej odpowiedzi Podlaski Kurator Oświaty odwołał się i wskazał przepisy prawa oświatowego, które obligatoryjnie obowiązują wszystkich dyrektorów szkół publicznych na terenie całego kraju.
Dalej w komentarzy urzędniczka wskazuje, że „zgodnie z § 2 ust.1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej w sprawie warunków i sposobu wykonywania przez przedszkola, szkoły i placówki publiczne zadań umożliwiających podtrzymanie poczucia tożsamości narodowej, etnicznej i językowej uczniów należących do mniejszości narodowych i etnicznych oraz społeczności posługującej się językiem regionalnym, naukę taką organizuje się na podstawie pisemnego wniosku, złożonego w stosownym terminie, przez rodziców ucznia lub pełnoletniego ucznia.
Wniosek ten składa się na zasadzie dobrowolności, a nie obligatoryjnego nałożenia obowiązku na wszystkich uczniów. Podobnie, na podstawie pisemnego oświadczenia, złożonego w stosownym terminie, przez rodziców ucznia lub pełnoletniego ucznia, można zrezygnować z nauki języka mniejszości narodowej. Wówczas uczeń na świadectwie ukończenia szkoły nie będzie miał wpisanej końcowej oceny klasyfikacyjnej z języka mniejszości narodowej, a co za tym idzie, nie będzie on miał obowiązku przystępowania do egzaminu maturalnego z języka mniejszości narodowej jako przedmiotu obowiązkowego. Przywołane przepisy obowiązują we wszystkich szkołach z dodatkową nauką języka mniejszości narodowej”.
Podlaski Kurator Oświaty podkreśla, że przepisy prawa oświatowego nie przewidują sytuacji, aby uczeń, który zrezygnował, po złożeniu we właściwym terminie oświadczenia, z nauki języka mniejszości i nauki własnej historii i kultury, był zobligowany do zakończenia nauki w szkole, do której uczęszcza.
W opinii Kurator, dyrektor II Liceum Ogólnokształcącego z Dodatkową Nauką Języka Białoruskiego w Hajnówce, wbrew obowiązującym przepisom prawa informuje rodziców i uczniów, że jeżeli uczeń chce zrezygnować z nauki języka białoruskiego to powinien jednocześnie zrezygnować z nauki w tej szkole.
“Zgodnie z obowiązującym prawem oświatowym rekrutacja do nich powinna odbywać się w oparciu o zasadę powszechnej dostępności, a zapisy statutowe tych szkół nie mogą stać w sprzeczności z prawem oświatowym.
Art. 4 ust. 1 ustawy o mniejszościach narodowych stanowi, że każda osoba należąca do mniejszości ma prawo do swobodnej decyzji o traktowaniu jej jako osoby należącej bądź też nienależącej do mniejszości, a wybór taki lub korzystanie ze związanych z tym wyborem praw nie pociąga za sobą jakichkolwiek niekorzystnych skutków. Jakiekolwiek działania dyrektorów szkół, mające na celu wpływanie na decyzję rodziców, co do udziału ucznia w nauce języka mniejszości lub rezygnacji z tej nauki są niedopuszczalne i niezgodne z przepisami prawa.
Nie jest więc prawdą, że Podlaski Kurator Oświaty, uczniom należącym do mniejszości białoruskiej na terenie województwa podlaskiego, ogranicza warunki zapewniające naukę języka białoruskiego oraz podtrzymywanie ich tożsamości narodowej. Wszystkie szkoły publiczne na terenie województwa podlaskiego na wniosek rodziców mają możliwość organizowania zajęć służących podtrzymywaniu tożsamości językowej i kulturowej uczniów należących do mniejszości narodowej poprzez organizowanie nauki języka mniejszości narodowej, nauki własnej historii i kultury oraz geografii państwa z którego obszarem kulturowym utożsamia się dana mniejszość narodowa”.
Podpisała: Podlaski Kurator Oświaty Beata Pietruszka
