Władimir Putin © Vyacheslav Prokofyev/TASS
Rosja notuje największy deficyt budżetowy od początku inwazji na Ukrainę. Według wstępnych danych rosyjskiego Ministerstwa Finansów, dziura w budżecie za pierwsze półrocze 2025 roku osiągnęła aż 3,7 biliona rubli. To ponad sześciokrotny wzrost w porównaniu z tym samym okresem ubiegłego roku, kiedy deficyt wynosił 0,6 biliona rubli. Tylko w czerwcu deficyt powiększył się o kolejne 300 miliardów.
W 2024 roku rosyjski budżet przez większą część roku notował okresowy nadwyżki – w maju była to nawet połowa biliona rubli. Tymczasem w 2025 roku, z powodu gwałtownego spadku dochodów z ropy i gazu, sytuacja zmieniła się dramatycznie.
Wydatki w drugim kwartale były aż o 78% wyższe niż w pierwszym. Analitycy nazywają to absolutnym „antyrekordem”.
W ciągu sześciu miesięcy rząd wydał już niemal połowę rocznego budżetu – 21,3 z zaplanowanych 42,3 biliona rubli. Dochody natomiast wyniosły zaledwie 17,6 biliona z planowanych 38,5 biliona. Dodatkowo niedawno budżet został skorygowany: dochody zmniejszono o 1,8 biliona, a wydatki zwiększono o 0,8 biliona rubli.
Wyniki są alarmujące. Deficyt za pół roku dorównał już całorocznym planom Ministerstwa Finansów. W styczniu zakładano, że dziura w budżecie wyniesie tylko 1,2 biliona rubli. Obecnie resort planuje kolejne korekty jesienią.
Dochody z ropy i gazu są o 17% niższe niż rok wcześniej. Przyczyną jest spadek cen ropy, mocny rubel i ograniczenie wydobycia. Wzrosły jedynie wpływy spoza sektora surowcowego – o 13%, ale i one nie wystarczą. Eksperci ostrzegają, że w związku ze spowolnieniem gospodarczym i rosnącą inflacją tempo wzrostu przychodów może gwałtownie spaść. Najlepszym wskaźnikiem jest tu VAT, którego wpływy – mimo lekkiego wzrostu – są dalekie od zeszłorocznego tempa.
Mimo że oficjalnie sytuacja budżetowa Rosji nie jest jeszcze kryzysem, coraz więcej analityków ostrzega: jeśli trend się utrzyma, Kreml może stanąć przed poważnymi decyzjami – albo cięcia wydatków, albo dalsze zadłużenie. Obie opcje są dla rosyjskiej gospodarki niebezpieczne.
Rekordowy deficyt budżetowy oznacza, że Rosja ma coraz mniej środków na finansowanie wojny, utrzymanie armii i propagandy.
