Fot: prezydent.pl
1 marca w Polsce obchodzimy Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych.
Na Kresach Wschodnich zorganizowaną walkę z sowietami w roku 1945 i później prowadziły m.in. okręgi AK Wilno i Nowogródek oraz obwody Grodno i Wołkowysk, potem zaś – do 1948 r. Samoobrona Grodzieńska i Wołkowyska. Do 1949 r. walczył obwód Szczuczyn – Lida, a na Polesiu nawiązujący do tradycji Armii Krajowej Związek Obrońców Wolności.
Ostatnim dowódcą zorganizowanych struktur polskiego podziemia niepodległościowego na Ziemi Nowogródzkiej był Anatol Radziwonik, ps. Olech. Poległ 12 maja 1949 r. nad rzeką Niewisza koło Bakszt podczas przebijania się przez sowiecką obławę.
Z okazji święta, Prezydent RP Andrzej Duda wystosował przesłanie do organizatorów i uczestników obchodów Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych;
Dzisiaj, w Narodowym Dniu Pamięci Żołnierzy Wyklętych, czcimy tych, którzy po klęsce hitlerowskich Niemiec nie złożyli broni, lecz trwali w oporze przeciwko nowej czerwonej okupacji. Łączę się w hołdzie dla poległych za wierność Ojczyźnie ze wszystkimi, którzy pielęgnują pamięć o ich bohaterstwie. Pozdrawiam osoby i środowiska zaangażowane w organizację obchodów tego święta i uczestników uroczystości ku czci podziemia antykomunistycznego.
Wspominamy dziś żołnierzy drugiej konspiracji – tajnej struktury, która powstała 80 lat temu. Na progu 1944 roku walcząca z Niemcami armia sowiecka wkroczyła na przedwojenne terytorium II Rzeczypospolitej. Nasi przywódcy byli świadomi, że tak zwani wyzwoliciele chcą poddać Polskę władzy Stalina, dlatego postanowili stworzyć sieć oporu uzupełniającą działania Armii Krajowej. Zaczątkiem nowego podziemia niepodległościowego stała się organizacja „Nie”, tworzona przez gen. Augusta Emila Fieldorfa „Nila”. Tegoroczne obchody zbiegają się więc z jubileuszem narodzin zrywu, w którym wzięły udział tysiące partyzantów i konspiratorów, walcząc przeciw sowieckiemu zniewoleniu. Oddajemy cześć bohaterom, którzy za niezłomność płacili więzieniem, torturami, śmiercią i skazaniem na zapomnienie.
Pamięć o nich przetrwała, przechowywana w rodzinach, społecznościach lokalnych, a w ostatnich dekadach została przywrócona całemu narodowi. Dzięki olbrzymiej pracy badaczy odnaleziono, zidentyfikowano i godnie pogrzebano szczątki wielu bohaterów podziemia antykomunistycznego. W wielu miejscowościach powstały pomniki upamiętniające ich heroizm i poświęcenie. Władze samorządowe nazywają ich imionami ulice, place i parki. Także lokalne instytucje kultury, muzea, biblioteki, szkoły, stowarzyszenia, grupy rekonstrukcyjne i liczni społecznicy odgrywają doniosłą rolę w przypominaniu Wyklętych–Niezłomnych. Często są to bowiem bohaterowie walk o wolną Polskę najbliżsi miejscowej społeczności, znani osobiście starszym, a młodszym – ze wspomnień domowych i sąsiedzkich. Dlatego to do tych lokalnych wspólnot w sposób szczególny należy pielęgnowanie pamięci i opowiadanie ich historii kolejnym pokoleniom.
Ze współczuciem myślę dziś o rodzinach ofiar komunistycznych represji, które nadal nie znają losów aresztowanych i zaginionych bez wieści bliskich. Serdecznie dziękuję wszystkim, którzy przez dziesięciolecia – również przed 1989 rokiem – kultywowali dziedzictwo „żyjących prawem wilka”. Pamięć o nich jest naszą patriotyczną powinnością i obowiązkiem niepodległej, suwerennej Rzeczypospolitej.
Cześć i chwała bohaterom podziemia antykomunistycznego! Wieczna pamięć poległym!
Z wyrazami szacunku
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej
Andrzej Duda
