Fot: printscreen/https://www.youtube.com/@fundacjawolnoscidemokracja
W nocy z 3 na 4 lipca 1941 roku w zajętym przez Niemców Lwowie zaczęły się aresztowania polskich profesorów i ich rodzin. Zostali rozstrzelani na Wzgórzach Wuleckich rano 4 lipca.
Listy proskrypcyjne wszystkich polskich profesorów ze Lwowa przygotowali dla Niemców kolaborujący z nimi Ukraińcy, studenci związani z Organizacją Ukraińskich Nacjonalistów.
Zbrodni dokonał oddział Einsatzkommando pod dowództwem Eberharda Schöngartha.
Wśród zamordowanych na Wzgórzach Wuleckich byli m.in. Tadeusz Boy-Żeleński – pisarz i publicysta, Kasper Weigel – geodeta, profesor Politechniki Lwowskiej, Antoni Łomnicki – matematyk, profesor Politechniki Lwowskiej, Antoni Cieszyński – stomatolog, profesor Uniwersytetu Lwowskiego, Włodzimierz Krukowski – polski inżynier elektryk, profesor Politechniki Lwowskiej.
Lista zamordowanych:
1. Prof. dr med. Antoni Cieszyński, lat 59, kierownik Katedry Dentystyki Uniwersytetu Jana Kazimierza, obrońca Lwowa w 1918.
2. Prof. dr med. Władysław Dobrzaniecki, lat 44, ordynator Oddziału Chirurgii Państwowego Szpitala Powszechnego, obrońca Lwowa w 1918.
3. Prof. dr med. Jan Grek, lat 66, profesor w Klinice Chorób Wewnętrznych UJK.
4. Maria Grekowa, lat 57, żona profesora Jana Greka.
5. Doc. dr med. Jerzy Grzędzielski, lat 40., ordynator Kliniki Okulistycznej UJK.
6. Prof. dr Edward Hamerski, lat 43, kierownik Katedry Chorób Zakaźnych Zwierząt Domowych Akademii Medycyny Weterynaryjnej, obrońca Lwowa w 1918.
7. Prof. dr med. Henryk Hilarowicz, lat 51, profesor Kliniki Chirurgii UJK, obrońca Lwowa w 1918.
8. Ks. dr Władysław Komornicki, lat 29, wykładowca nauk biblijnych w Wyższym Seminarium Duchownym we Lwowie i na UJK, oraz języka greckiego na UJK.
9. Eugeniusz Kostecki, lat 36, mistrz szewski, mąż gospodyni profesora Dobrzanieckiego.
10. Prof. dr Włodzimierz Krukowski, lat 53, kierownik Katedry Pomiarów Elektrycznych Politechniki Lwowskiej.
11. Prof. dr Roman Longchamps de Bérier, lat 56, kierownik Katedry Prawa Cywilnego UJK, prorektor UJK w latach 1938-1939, obrońca Lwowa w 1918.
12. Bronisław Longchamps de Bérier, lat 25, absolwent Politechniki Lwowskiej, syn profesora.
13. Zygmunt Longchamps de Bérier, lat 23, absolwent Politechniki Lwowskiej, syn profesora.
14. Kazimierz Longchamps de Bérier, lat 18, syn profesora.
15. Prof. dr Antoni Łomnicki, lat 60., kierownik Katedry Matematyki Wydziału Mechanicznego Politechniki Lwowskiej.
16. Adam Mięsowicz, lat 19, wnuk profesora Sołowija, zabrany ze swoim dziadkiem.
17. Prof. dr med. Witold Nowicki, lat 63, kierownik Katedry Anatomii Patologicznej UJK, dwukrotny dziekan Wydziału Lekarskiego, obrońca Lwowa w 1918.
18. Dr med. Jerzy Nowicki, lat 27, asystent Zakładu Higieny UJK, syn profesora.
19. Prof. dr Tadeusz Ostrowski, lat 60., kierownik Kliniki Chirurgii, dziekan Wydziału Lekarskiego 1937-1938, obrońca Lwowa w 1918.
20. Jadwiga Ostrowska, lat 59, żona profesora.
21. Prof. dr Stanisław Pilat, lat 60, kierownik Katedry Technologii Nafty i Gazów Ziemnych Politechniki Lwowskiej.
22. Prof. dr Stanisław Progulski, lat 67, profesor w Klinice Pediatrii UJK.
23. Inż. Andrzej Progulski, lat 29, syn profesora.
24. Prof. dr med. (prof. honor.) Roman Rencki, lat 74, były kierownik Kliniki Chorób Wewnętrznych UJK.
25. Maria Reymanowa, lat 40., pielęgniarka Ubezpieczalni Społecznej, zabrana z mieszkania profesora Ostrowskiego.
26. Dr med. Stanisław Ruff, lat 69, ordynator Oddziału Chirurgii Szpitala Żydowskiego, zabrany z mieszkania profesora Ostrowskiego.
27. Anna Ruffowa, lat 55, żona dr. Ruffa.
28. Inż. Adam Ruff, lat 30., syn dr. Ruffa.
29. Prof. dr Włodzimierz Sieradzki, lat 70., kierownik Katedry Medycyny Sądowej UJK, rektor UJK w latach 1924-1925, obrońca Lwowa w 1918 roku.
30. Prof. dr med. Adam Sołowij, lat 82, emerytowany ordynator Oddziału Ginekologiczno-Położniczego Szpitala Powszechnego i dyrektor Szkoły Położnych.
31. Prof. dr Włodzimierz Stożek, lat 57, kierownik Katedry Matematyki Wydziału Inżynierii Lądowej i Wodnej Politechniki Lwowskiej.
32. Inż. Eustachy Stożek, lat 29, asystent Politechniki Lwowskiej, syn profesora.
33. Inż. Emanuel Stożek, lat 24, absolwent Wydziału Chemii Politechniki Lwowskiej, syn profesora.
34. Dr praw Tadeusz Tapkowski, lat 44, zabrany z mieszkania profesora Dobrzanieckiego.
35. Prof. dr Kazimierz Vetulani, lat 61, kierownik Katedry Mechaniki Teoretycznej Politechniki Lwowskiej.
36. Prof. dr Kasper Weigel, kierownik Katedry Miernictwa Politechniki Lwowskiej.
37. Mgr prawa Józef Weigel, lat 33, syn profesora.
38. Prof. dr Roman Witkiewicz, lat 55, kierownik Katedry Pomiarów Maszyn Politechniki Lwowskiej.
39. Walisch, lat 40-45, właściciel magazynu konfekcyjnego Beier i S-ka, zabrany z mieszkania profesora Sieradzkiego.
40. Dr Tadeusz Boy-Żeleński, lat 66, lekarz, publicysta, krytyk literacki, tłumacz literatury francuskiej, podczas okupacji sowieckiej Lwowa w latach 1939-1941, kierownik Katedry Literatury Francuskiej Uniwersytetu Lwowskiego, zabrany z mieszkania szwagra – profesora Jana Greka.
Ponadto 5 lipca 1941 rozstrzelani zostali Katarzyna (Kathy) Demko, lat 34, nauczycielka języka angielskiego, zabrana z mieszkania profesora Ostrowskiego i doc. dr med. Stanisław Mączewski, lat 49, ordynator Oddziału Ginekologiczno-Położniczego Szpitala Powszechnego i dyrektor Państwowej Szkoły Położnych. 11 lipca 1941 aresztowany został dr Władysław Tadeusz Wisłocki, długoletni kustosz Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Lwowie. Jego śmierć do dnia dzisiejszego pozostaje niewyjaśniona.
12 lipca 1941 zamordowani zostali: prof. dr Henryk Korowicz, lat 53, profesor ekonomii Akademii Handlu Zagranicznego i prof. dr Stanisław Ruziewicz, lat 51, profesor matematyki Akademii Handlu Zagranicznego. 26 lipca 1941 rozstrzelany został w więzieniu Brygidki prof. dr Kazimierz Bartel, lat 59, kierownik Katedry Geometrii Wykreślnej Politechniki Lwowskiej, pięciokrotny premier rządu RP.
3 lipca 2011 r. na Wzgórzach Wuleckich został odsłonięty pomnik profesorów lwowskich autorstwa prof. Aleksandra Śliwy. Zbudowano go ze składek społecznych z inicjatywy prezydenta Wrocławia Rafała Dutkiewicza i mera Lwowa Andrija Sadowego.
Fundacja Wolność i Demokracja przedstawia serię krótkich filmów „Profesorowie Lwowscy”, która ma przybliżyć sylwetki polskich profesów zamordowanych przez Niemców w lipcu 1941 r. wkrótce po wyparciu ze Lwowa Sowietów.
Zginęli za to, że byli Polakami, elitą narodu, który próbowano zniszczyć.
Zbrodnia została określona w historii jako mord na profesorach lwowskich, jednak ofiarami byli też członkowie rodzin i współlokatorzy naukowców. Łącznie zamordowano 38 osób.
Kresy24.pl/ba
