Aleksander Łukaszenka. Zdjęcie: BelTA
Biuro Prokuratora Międzynarodowego Trybunału Karnego (MTK) wszczęło śledztwo w sprawie domniemanych zbrodni przeciwko ludzkości popełnionych przez reżim Aleksandra Łukaszenki. Wnioskodawcy ścigania dyktatora zapewniają, że prędzej czy później stanie on przed sądem w Hadze.
Charter97.org przyjrzał się dyktatorom skazanym przez MTK:
Slobodan Milošević
Były prezydent Jugosławii i przywódca Serbii w latach 90., Milošević, został oskarżony o ludobójstwo, zbrodnie wojenne i zbrodnie przeciwko ludzkości popełnione podczas konfliktów w Bośni, Chorwacji i Kosowie. W 2001 roku władze serbskie przekazały go Międzynarodowemu Trybunałowi Karnemu dla byłej Jugosławii w Hadze.
Proces rozpoczął się w 2002 roku i stał się jednym z największych w historii prawa międzynarodowego. Nigdy jednak nie został ukończony: w marcu 2006 roku Milošević zmarł w celi więziennej w Hadze przed ogłoszeniem wyroku na … atak serca.
Charles Taylor
Były prezydent Liberii, który doszedł do władzy po wojnie domowej. Jego reżim był ściśle powiązany z konfliktem w sąsiednim Sierra Leone.
Taylor został oskarżony o wspieranie rebelianckiej grupy Zjednoczonego Frontu Rewolucyjnego, która zasłynęła z masowych mordów, tortur, wykorzystywania dzieci-żołnierzy i brutalnych ataków na ludność cywilną. Zrezygnował z urzędu prezydenta w 2003 roku i kilka lat później został wydany w ręce międzynarodowego wymiaru sprawiedliwości.
Proces odbył się w Hadze pod auspicjami Trybunału Specjalnego dla Sierra Leone. W 2012 roku Taylor został uznany winnym większości zarzutów i skazany na 50 lat więzienia. Był to pierwszy przypadek od czasu procesów norymberskich, kiedy sąd międzynarodowy skazał byłego przywódcę państwa.
Radovan Karadžić
Przywódca polityczny bośniackich Serbów w czasie wojny w Bośni w latach 90. i prezydent samozwańczej Republiki Serbskiej.
Międzynarodowy Trybunał Karny dla byłej Jugosławii oskarżył go o ludobójstwo, zbrodnie przeciwko ludzkości i zbrodnie wojenne. Najpoważniejszy zarzut dotyczył masakry ponad 8000 bośniackich muzułmanów w Srebrenicy w 1995 roku.
Karadžić ukrywał się przez ponad dziesięć lat i został aresztowany w Serbii w 2008 roku. W 2016 roku sąd uznał go za winnego, ale sąd apelacyjny podwyższył mu później karę. Ostatecznym wyrokiem było dożywocie. Karę odbywa w Wielkiej Brytanii.
Ratko Mladić
Naczelny dowódca armii bośniackich Serbów podczas wojny w Bośni. Był uważany za jednego z głównych dowódców operacji wojskowych przeciwko bośniackim Muzułmanom i Chorwatom.
Mladić został oskarżony o ludobójstwo, zbrodnie wojenne i zbrodnie przeciwko ludzkości. Centralnym momentem sprawy była masakra w Srebrenicy, którą sądy międzynarodowe uznały za akt ludobójstwa.
Po wieloletnim polowaniu Mladić został aresztowany w Serbii w 2011 roku i przekazany Trybunałowi Haskiemu. W 2017 roku sąd uznał go za winnego i skazał na dożywocie.
Bilana Plavsić
Przywódczyni polityczna bośniackich Serbów w czasie wojny i była prezydent Republiki Serbskiej.
Została oskarżona o zbrodnie przeciwko ludzkości związane z czystkami etnicznymi podczas konfliktu w Bośni. W przeciwieństwie do wielu innych oskarżonych, Plavšić przyznała się do części zarzutów i współpracowała w śledztwie.
W 2003 roku Trybunał w Hadze skazał ją na 11 lat więzienia, co uczyniło ją jedną z najwyższych rangą kobiet-polityczek skazanych przez trybunał międzynarodowy. Karę odbywała w Szwecji. Po sześciu latach została przedterminowo zwolniona za dobre sprawowanie. Udała się wówczas do Belgradu.
Jean Kambanda
Były premier Rwandy podczas ludobójstwa w 1994 r., w którym zginęło około 800 000 osób.
Kambanda został pierwszym szefem rządu w historii, który przyznał się do ludobójstwa przed sądem międzynarodowym. Był sądzony przez Międzynarodowy Trybunał Karny dla Rwandy. W 1998 roku sąd uznał go winnym wszystkich zarzutów i skazał na dożywocie.
Rodrigo Duterte
Były prezydent Filipin, znany ze swojej zdecydowanej walki z narkotykami. Organizacje praw człowieka twierdziły, że podczas tej kampanii tysiące osób zostało zabitych pozasądowo przez policję i nieznane ugrupowania zbrojne. Wydarzenia te stały się przedmiotem śledztwa Międzynarodowego Trybunału Karnego. Rodrigo Duterte został aresztowany 11 marca 2025 roku po wylądowaniu na lotnisku międzynarodowym w Manili przez policję na podstawie nakazu wydanego przez Międzynarodowy Trybunał Karny. Stamtąd został przewieziony do Hagi w Holandii.
wa/charter97.org
