• Ukraina
  • Białoruś
  • Rosja
  • Litwa
  • Region Bałtyku
  • Azja i Zakaukazie
  • Na Świecie
  • Historia i Wspomnienia
  • Kultura
  • Podróże po Kresach
  • Wyszukiwarka Kresowa
  • Kalendarium Kresów
    • Styczeń w Historii Kresów
    • Luty w Historii Kresów
    • Marzec w Historii Kresów
    • Kwiecień w Historii Kresów
    • Maj w Historii Kresów
    • Czerwiec w Historii Kresów
    • Lipiec w Historii Kresów
    • Sierpień w Historii Kresów
    • Wrzesień w Historii Kresów
    • Październik w Historii Kresów
    • Listopad w Historii Kresów
    • Grudzień w Historii Kresów
  • Polacy na Wschodzie
  • Biblioteka Kresowa
  • Kuchnia Kresowa
Kresy24.pl
  • 19 lis 2026
  • Archiwa Czasopism
    • Archiwum Dziennika Kijowskiego
    • Archiwum Gazety Polskiej Bukowiny
    • Archiwum Głosu Polonii
    • Archiwum Głosu znad Niemna
    • Archiwum Kuriera Galicyjskiego
    • Archiwum Kwartalnika Echa Polesia
    • Archiwum Kwartalnika Krynica
    • Archiwum Magazynu Polskiego
    • Archiwum Monitora Wołyńskiego
    • Archiwum Mozaiki Berdyczowskiej
    • Archiwum pisma Nasze Drogi
    • Archiwum pisma Polacy Donbasu
    • Archiwum Słowa Polskiego
    • Archiwum Słowa Życia
    • Archiwum Tęczy Żytomierszczyzny
    • Archiwum pisma Polonia Charkowa
    • Archiwum pisma Wołanie z Wołynia
    • Archiwum Polak na Łotwie
    • Archiwum Polaka Małego
    • Archiwum Polaka w Niemczech
  • Filmoteka
  • Niepodległość
  • Polacy na (Bliskim) Wschodzie
  • Trójmorze
  • TV Kresy24.pl
  • Archiwum Kresowe
Kresy24.pl
  • Ukraina
  • Białoruś
  • Rosja
  • Litwa
  • Region Bałtyku
  • Azja i Zakaukazie
  • Na Świecie
  • Historia i Wspomnienia
  • Kultura
  • Podróże po Kresach
  • Wyszukiwarka Kresowa
  • Kalendarium Kresów
    • Styczeń w Historii Kresów
    • Luty w Historii Kresów
    • Marzec w Historii Kresów
    • Kwiecień w Historii Kresów
    • Maj w Historii Kresów
    • Czerwiec w Historii Kresów
    • Lipiec w Historii Kresów
    • Sierpień w Historii Kresów
    • Wrzesień w Historii Kresów
    • Październik w Historii Kresów
    • Listopad w Historii Kresów
    • Grudzień w Historii Kresów
  • Polacy na Wschodzie
  • Biblioteka Kresowa
  • Kuchnia Kresowa

„ Lucińskie panienki”

06 sty 2014

 Wincenty Dunin Marcinkiewicz, fot. z książki pt. “Liudźmi zwacca”, Tamary Rusaczyk

Grzegorz Suchocki urodzony w 1902 r., w wiosce Mniszany, w zachodniej stronie powiatu mińskiego, guberni mińskiej, kiedy po II wojnie światowej znalazł się na Ziemi Lubuskiej, często wspominał „lucińskie panienki”.[1]

Nazwa „lucińskie”, oznacza pochodzenie od rzeczki – potoku Lucynka, który jest dopływem  Isłoczy, największego dopływu Berezyny Niemeńskiej.  „Poniżej folwarku Tupalszczyzny Isłocz przejmuje wody rzeczki Mokasinki z lewej strony, dalej rzekę Wialik z prawej strony i rzekę Dubleńczyk z lewej; nieco niżej wsi Borowikowszczyzny wpada rzeka Wołma z lewej strony, zaś ok. zaścianka Sutoki rzeka Lucynka z prawej strony”.[2]

W latach XX – lecia międzywojennego (1921 – 1939), w  tamtej okolicy  znajdowała się wieś i dwa folwarki: Lucynka fol., i Lucynka Mała folwark wieś. Ogółem było 9 domów, w których zamieszkiwało 61 mieszkańców (33 kobiety, 28 mężczyzn). Wyznania rzymskokatolickiego 40, prawosławnego 21. Wszyscy podawali narodowość polską.[3]

Poeta białorusko – polski, Wincenty Dunin Marcinkiewicz, pseud. Naum Pryhaworka (1807 – 1884), po ukończeniu studiów w Wilnie, w 1927 r., pracował  na różnych stanowiskach w Wilnie i Mińsku, a kiedy w 1839 r., nastąpiło skasowanie unii przez rząd rosyjski i nasiliły się represje, zrezygnował z posad państwowych, i osiedlił się  pod Mińskiem, gdzie zakupił folwark Lucynkę.

Okresami mieszkał  w Mińsku, gdzie od 1858 r., piastował godność deputata szlacheckiego. Był  jednym z organizatorów życia artystycznego i literackiego Mińszczyzny – przyjaźnił się z Moniuszką, Kątskim, Pieńkiewiczem, Legatowiczem i Kondratowiczem (Syrokomlą). Prowadził jednocześnie działalność oświatową wśród ludu białoruskiego, założył szkółki dla dzieci włościan w Lucynce i mieszczan w Mińsku.[4]

Wśród licznych utworów literackich w j. białoruskim i polskim, w 1861 r., napisał opowiadanie historyczne pt. „Lucynka, czyli Szwedzi na Litwie”, gdzie jak wynika ekspressis verbis, inspiracją była Lucynka. Wincenty Dunin Marcinkiewicz, brał udział w Powstaniu Styczniowym 1863 r., był aresztowany i przebywał w więzieniu w Mińsku. Aresztowania i nadzór policyjny przeszkodziły mu w prowadzeniu działalności oświatowej oraz w  publicznych wystąpieniach, dlatego  pracę kontynuowała jego rodzina, żona i córki.

Poeta zmarł  17 XII 1884 r., w Lucynce, pochowany na cmentarzu w Tupalszczyźnie. Pierwszą  żoną M. była Józefa Baranowska, córka właściciela biura u którego pracował w Wilnie, z którą miał dwie córki Eladię i Cezarynę oraz nieznanego z imienia syna. Po śmierci żony w 1857 r., ożenił się z wdową Olesią Grużewską.[5]

Grzegorz Suchocki z Mniszan, ok. 1910 – 15 r., miał 13 lat, i przez dwie zimy uczył się w rosyjskiej szkole w Pierszajach. Latem, mama posyłała go na służbę do p. Hrynkiewicza, u którego pasał krowy w okolicy wioski Lucynka. Opowiadał, że w Lucynce uczyły go pisać i czytać po polsku „lucińskie panienki”, dwie starsze panie, które miedzy sobą często rozmawiały po francusku. Mały Grzegorz „odwdzięczał” się panienkom za naukę różnymi rzeźbami z drewna w postaci figurek i pudełeczek.

Podczas nauki pisania i czytania po polsku, nauczycielki – „lucińskie panienki”, nauczyły go również kilku słów po francusku, które przydały  się podczas emigracji zarobkowej pod koniec lat XX w Lille we Francji. Zarówno nauka w carskiej szkole w Pierszajach, jak i nauka u „lucińskich panienek” przydała się Grzegorzowi Suchockiemu w sprawowaniu kilkuletniej funkcji sołtysa w wiosce Mniszany – przed ożenkiem, i wyjazdem do Francji, jak i podczas sowieckiej niewoli w latach 1939 – 45.

Dobra znajmość języka rosyjskiego i polskiego w mowie i w piśmie pozwalała, że zwracali się do niego  sowieccy oficerowie z prośbą o tłumaczenie rosyjskojęzycznych rozkazów i rozporządzeń wojskowych podczas służby i walki z Niemcami w II Dywizji im. Henryka Dąbrowskiego. [6]

Wszystko wskazuje na to,  że „lucińskie panienki”, które  w Lucynce uczyły Grzegorza Suchockiego, to  wnuczki białorusko – polskiego poety Wincentego Dunin Marcinkiewicza !  

Stanisław Karlik

 


[1] Grzegorz Suchocki z Mniszan, Archiwum Kresowe…, kresy 24.pl
[2]  Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, T.III, s. 306, Warszawa 1880 – 1914), nakładem  Filipa  Sulimierskieg i Władysława Walewskiego – wydanie elektroniczne.
[3] Skorowidz miejscowości RP, s. 75, T. VII, cz.1, Nakładem GUS, Warszawa 1923 r.
[4] Polski Słownik Biograficzny, T. XIX, Wydawnictwo PAN 1974 r., s. 588
[5] Tamże, s. 589
[6]  Relacja  Ksawerego Suchockiego – syna Grzegorza Suchockiego z dnia 6.01.2014 r.
< Idź pod prąd Zobacz inny >
Ważne? Ciekawe? Podaj dalej:

Nie przegap w tym temacie:

K24Betlejemskie Światło Pokoju trafiło na Białoruś K24Przewodnik “Wędrówki po Grodzieńszczyźnie” – Szlak3 K24Przewodnik “Wędrówki po Grodzieńszczyźnie” – Szlak2
  • Tagi
  • Cerkiew prawosławna
  • Dąbrowski
  • historia
  • historia Kresów Wschodnich
  • Isłocz
  • Kondratowicz
  • Kresy Wschodnie
  • Mińsk
  • Moniuszko
  • Polacy na Białorusi
  • Polacy na Kresach
  • religia
  • służby specjalne
  • Suchocki
  • Syrokomla
  • Wilno
  • Wołma

NAJNOWSZE WIADOMOŚCI

Xi poklepał Putina po plecach, a potem ... zimny prysznic

Xi poklepał Putina po plecach, a potem ... zimny prysznic

Kreml rozdaje zaproszenia na rozmowy pokojowe. Polska też ma się stawić?

Kreml rozdaje zaproszenia na rozmowy pokojowe. Polska też ma się stawić?

Trop prowadzi do Polski: Miliony dolarów i polski ślad w machinie wojennej Putina

Trop prowadzi do Polski: Miliony dolarów i polski ślad w machinie wojennej Putina

Cel: osłabić Polskę i przeciągnąć na swoją stronę miliony Białorusinów

Cel: osłabić Polskę i przeciągnąć na swoją stronę miliony Białorusinów

Trzeci cios w Most Krymski! Co wiadomo o skutkach? (WIDEO)

Trzeci cios w Most Krymski! Co wiadomo o skutkach? (WIDEO)

„Jedno słowo po polsku i idziesz do karceru”

„Jedno słowo po polsku i idziesz do karceru”

Tajemniczy ruch ludzi Trumpa. Tuż po rozmowach face to face z Putinem jadą do Berlina

Tajemniczy ruch ludzi Trumpa. Tuż po rozmowach face to face z Putinem jadą do Berlina

Białoruski noblista ogłosił to po 30 latach!

Białoruski noblista ogłosił to po 30 latach!

Polka zaatakowała ukraińskie dzieci. Jej słowa szokują

Polka zaatakowała ukraińskie dzieci. Jej słowa szokują

To był najdłuższy most w Europie. Ukraiński komunikat mówi wszystko

To był najdłuższy most w Europie. Ukraiński komunikat mówi wszystko

Makabra w szpitalu. 29-lekarz próbował tuszować własną pomyłkę

Makabra w szpitalu. 29-lekarz próbował tuszować własną pomyłkę

Putin elegancko upokorzony. Wystarczył jeden gest Xi (WIDEO)

Putin elegancko upokorzony. Wystarczył jeden gest Xi (WIDEO)

Tu czai się prawdziwe zagrożenie dla Łukaszenki

Tu czai się prawdziwe zagrożenie dla Łukaszenki

Przymykamy oczy? Zachód powtarza błąd, który wyniósł Putina do władzy

Przymykamy oczy? Zachód powtarza błąd, który wyniósł Putina do władzy

Ocaliła polskość na Grodzieńszczyźnie. Wołkowysk żegna Annę Sadowską

Ocaliła polskość na Grodzieńszczyźnie. Wołkowysk żegna Annę Sadowską

Atak na Europę, eskalacja czy użycie broni jądrowej. Jak odpowie Putin?

Atak na Europę, eskalacja czy użycie broni jądrowej. Jak odpowie Putin?

Chwila, która przejdzie do historii (WIDEO)

Chwila, która przejdzie do historii (WIDEO)

Bez Starlinka i bez Muska. Kijów ujawnia tajemnicę operacji

Bez Starlinka i bez Muska. Kijów ujawnia tajemnicę operacji

  • Click here - to select or create a menu
Projekt finansowany ze środków MSZ
© Kresy24.pl 2026. Wszelkie Prawa Zastrzeżone. O nas i Kontakt | Polityka prywatności
Produkcja: Fundacja Wolność i Demokracja