Władimir Putin. Fot: Kremlin.ru
Według analizy przywoływanej przez Forbes, Władimir Putin znajduje się w coraz bardziej krytycznej sytuacji politycznej, a jego utrzymanie się przy władzy może być ograniczone czasowo — potencjalnie do około trzech lat.
Wśród rozważanych scenariuszy jego odejścia pojawiają się zarówno „gwałtowne formy eliminacji fizycznej”, jak i kontrolowane procesy polityczne, a ich przebieg zależeć ma od rozwoju wojny, sytuacji wewnętrznej w Rosji oraz stanowiska Chin.
W miarę wzrostu napięć wokół Kremla, rosyjska elita zaczyna — według cytowanej analizy — coraz silniej obawiać się własnego bezpieczeństwa. Zakłada się, że społeczne niezadowolenie w pierwszej kolejności może zostać skierowane nie bezpośrednio przeciw Putinowi, lecz przeciw jego otoczeniu, które jest postrzegane jako filtr odcinający go od rzeczywistości.
Z tego powodu część elit mogłaby zdecydować się na działania uprzedzające — nawet przed ewentualnym buntem w armii. W tle pojawia się rywalizacja między różnymi strukturami siłowymi: FSB, Gwardią Narodową, wojskami MSW oraz osobistą ochroną Putina, liczącą dziesiątki tysięcy funkcjonariuszy. Ich wzajemna konkurencja zwiększa ryzyko destabilizacji, a nawet scenariuszy wewnętrznego konfliktu.
Jednym z kluczowych dylematów elit miałby być sposób zakończenia rządów Putina. Szybka eliminacja przywódcy mogłaby ograniczyć chaos i zapobiec konsolidacji jego zaplecza, ale jednocześnie uniemożliwiłaby przeprowadzenie kontrolowanego procesu rozliczeniowego.
Alternatywą byłby scenariusz „procesu pokazowego”, który pozwoliłby obarczyć odpowiedzialnością samego Putina, jednocześnie chroniąc część obecnych elit i umożliwiając im utrzymanie wpływów w nowym układzie politycznym. W tym kontekście przywoływany jest przykład Nicolae Ceaușescu, którego szybka egzekucja w 1989 roku pozwoliła części rumuńskiego aparatu władzy przetrwać transformację i zachować pozycję w nowym systemie.
W analizie podkreśla się, że w warunkach narastającej paranoi władzy niemal każdy czynnik może stać się impulsem kryzysowym. Wymieniane są m.in.:
— intensyfikacja ukraińskich ataków na rosyjskie terytorium, w tym Moskwę,
— problemy z zaopatrzeniem i pogarszająca się sytuacja gospodarcza,
— możliwe rebelie w regionach etnicznych, takich jak Tatarstan, Baszkiria czy Czeczenia,
— potencjalne działania destabilizujące na Krymie.
W tym kontekście wskazuje się również na znaczenie Chin jako kluczowego gracza. Pekin — według tej logiki — mógłby odegrać rolę czynnika przyspieszającego zmiany, ograniczając wsparcie dla Moskwy lub zwiększając presję strategiczną, jeśli uzna, że osłabienie Putina leży w jego interesie.
Jako przykład narastającej niestabilności przywoływane są także nagłe zgony i eliminacje osób z bliskiego otoczenia rosyjskiego przywódcy, w tym śmierć Siergieja Iwanowa, wieloletniego współpracownika i potencjalnego następcy. Takie wydarzenia — jak podkreślają analizy — zwiększają atmosferę nieufności w elitach i mogą prowadzić do działań prewencyjnych przeciw samemu Putinowi.
