Cztery samoloty ChRL naruszyły 23 lipca strefę zakazu lotów nad Siewierskiem – podała stacja Tomsk TV2, powołując się na dane portalu flightradar24.com, śledzącego ruch samolotów na całym świecie w czasie realnym.
Jakiekolwiek loty nad Siewierskiem wymagają skomplikowanych procedur i uzgodnień z rosyjskimi służbami. Chińczycy, jak widać, latają nad Rosją, gdzie chcą. A oficjalna Moskwa milczy i nawet się o tym incydencie nie zająknęła – komentują internauci.
A “zająknąć się” jest o czym. W Siewiersku, którego gospodarzem jest Federalna Agencja Energii Atomowej Rosatom i nad którym polatały sobie chińskie samoloty, znajduje się Syberyjski Kombinat Chemiczny – jeden z największych producentów plutonu na świecie. Jego budowę rozpoczęto w 1949 roku. Otwarcie nastąpiło w 1954. Kombinat i związane z nim obiekty jądrowe znajdują się około 15 km na północny zachód od Tomska.
Do 1992 Siewiersk był tajnym miastem oznaczonym kryptonimem “Skrytka Pocztowa 7” lub Tomsk-7. Decyzją Borysa Jelcyna powrócono do historycznej nazwy i odtajniono obiekty, które wcześnie nie były umieszczana na żadnej mapie. Pomimo cofnięcia statusu “tajny”, Siewiersk pozostaje miastem zamkniętym. Dostępu do niego chroni sześć punktów kontrolnych (dane za elektrownieatomowe.info), gdzie przyjezdni muszą pokazać dokumenty wjazdu. Zezwolenie na wizytę może być udzielone przez władze.
Na początku działalności kombinat produkował wysoko wzbogacony uran. W 1955 roku pracę rozpoczął Ivan-1 – pierwszy z pięciu reaktorów, których głównym celem była produkcja plutonu. Reaktor Ivan-2 uruchomiono w 1958. W 1961 roku uruchomiono reaktor ADE-3, a w kolejnych latach ADE-4 (1965) i ADE-5 (1968) – konstrukcje bliźniacze do ADE-2 uruchomionego w 1964 roku w innym kombinacie, w Żeleznogorsku.
Na mocy porozumienia z 1993 roku USA i Rosja zobowiązały się, że do roku 2000 zamkną wszystkie bloki produkujące pluton. 8 lat opóźnienia wyniknęło z podpisania nowego porozumienia, które pozwalało na modyfikację rdzeni reaktorów.
Od 2003 r. Syberyjski Kombinat Chemiczny nie powinien być zaangażowany w produkcję materiałów rozszczepialnych, jednak na jego terenie wciąż przechowywane są w różnych formach duże ilości zarówno materiałów rozszczepialnych, jak i odpadów radioaktywnych. Wielkość tych zapasów została utajniona (tylko w listopadzie 2000 roku w SKhK wzbogacono 400t naturalnego uranu, a w latach 1993-2001 wielkość eksportu wzrosła dziesięciokrotnie).
Kresy24.pl
