• Ukraina
  • Białoruś
  • Rosja
  • Litwa
  • Region Bałtyku
  • Azja i Zakaukazie
  • Na Świecie
  • Historia i Wspomnienia
  • Kultura
  • Podróże po Kresach
  • Wyszukiwarka Kresowa
  • Kalendarium Kresów
    • Styczeń w Historii Kresów
    • Luty w Historii Kresów
    • Marzec w Historii Kresów
    • Kwiecień w Historii Kresów
    • Maj w Historii Kresów
    • Czerwiec w Historii Kresów
    • Lipiec w Historii Kresów
    • Sierpień w Historii Kresów
    • Wrzesień w Historii Kresów
    • Październik w Historii Kresów
    • Listopad w Historii Kresów
    • Grudzień w Historii Kresów
  • Polacy na Wschodzie
  • Biblioteka Kresowa
  • Kuchnia Kresowa
Kresy24.pl
  • 21 lis 2026
  • Archiwa Czasopism
    • Archiwum Dziennika Kijowskiego
    • Archiwum Gazety Polskiej Bukowiny
    • Archiwum Głosu Polonii
    • Archiwum Głosu znad Niemna
    • Archiwum Kuriera Galicyjskiego
    • Archiwum Kwartalnika Echa Polesia
    • Archiwum Kwartalnika Krynica
    • Archiwum Magazynu Polskiego
    • Archiwum Monitora Wołyńskiego
    • Archiwum Mozaiki Berdyczowskiej
    • Archiwum pisma Nasze Drogi
    • Archiwum pisma Polacy Donbasu
    • Archiwum Słowa Polskiego
    • Archiwum Słowa Życia
    • Archiwum Tęczy Żytomierszczyzny
    • Archiwum pisma Polonia Charkowa
    • Archiwum pisma Wołanie z Wołynia
    • Archiwum Polak na Łotwie
    • Archiwum Polaka Małego
    • Archiwum Polaka w Niemczech
  • Filmoteka
  • Niepodległość
  • Polacy na (Bliskim) Wschodzie
  • Trójmorze
  • TV Kresy24.pl
  • Archiwum Kresowe
Kresy24.pl
  • Ukraina
  • Białoruś
  • Rosja
  • Litwa
  • Region Bałtyku
  • Azja i Zakaukazie
  • Na Świecie
  • Historia i Wspomnienia
  • Kultura
  • Podróże po Kresach
  • Wyszukiwarka Kresowa
  • Kalendarium Kresów
    • Styczeń w Historii Kresów
    • Luty w Historii Kresów
    • Marzec w Historii Kresów
    • Kwiecień w Historii Kresów
    • Maj w Historii Kresów
    • Czerwiec w Historii Kresów
    • Lipiec w Historii Kresów
    • Sierpień w Historii Kresów
    • Wrzesień w Historii Kresów
    • Październik w Historii Kresów
    • Listopad w Historii Kresów
    • Grudzień w Historii Kresów
  • Polacy na Wschodzie
  • Biblioteka Kresowa
  • Kuchnia Kresowa

Władysława Andersa wspomina płk Adam Sokołowski

11 sie 2016

W związku ze 124. rocznicą urodzin Władysława Andersa prezentujemy fragment poświęconych tej postaci wspomnień Adama Sokołowskiego, ostatniego wojewody nowogródzkiego (1935-1939). Fragment ten po raz pierwszy opublikowało w zeszłym roku wydawnictwo Editions Spotkania.

“Gdy byłem po śmierci Marszałka mianowany wojewodą, stykałem się częściej z generałem Andersem, który wtedy dowodził brygadą kawalerii z siedzibą dowódcy w Baranowiczach, które wchodziły w skład powiatów województwa nowogródzkiego. Później przeniesiony [został] na inną brygadę, a brygadę baranowicką przejął po nim generał Grzmot-Skotnicki.

W kampanii wrześniowej 1939 roku Anders został ranny w walkach z Niemcami pod Lwowem i umieszczony w lwowskim szpitalu. Po zajęciu Lwowa przez Czerwoną Armię została wywieziony do Rosji i więziony w celi, aż do tak zwane amnestii po układzie Sikorskiego ze Stalinem.

Generał Sikorski po układzie z Rosją o formowaniu polskiej jednostki wojskowej wytypował na dowódcę generała Władysława Andersa, sądząc, że to będzie najlepszy kandydat, zapewniając sobie jego zdaniem, najbardziej lojalnego dla siebie podwładnego.

O ile Sikorski “klajstrował” ze Stalinem, chętny do ustępstw, o tyle generał Anders okazał się twardy, nieustępliwy wobec perfidnej gry Stalina. Anders domagał się między innymi nie tylko uzbrojenia, ale i powiększenia ilości racji żywnościowych, gdyż napływ Polaków był coraz większy, w tym i kobiet, i dzieci w łachmanach i wygłodzonych. Stalin zareagował na to zareagował zmniejszeniem jeszcze ilości racji żywnościowych.

Anders do polityki wojskowej i ogólnej Sikorskiego odnosił się coraz bardziej krytycznie, nie widział w Sikorskim polityka na poziomie, a polityka uległego, którym Stalin kręcił, jak chciał. Anders należał do bardzo ambitnych wojskowo i politycznie. Doszedł do wniosku, a przecież przez te ostatnie lata i więziony i traktowany przez Sowiety jak wróg, że Sikorski nie może być dla niego autorytetem. Anders dojrzał przez te przejścia w Sowietach i w sprawach politycznych.

Anders sądził niewątpliwie, nie bez racji, jak to się później potwierdziło, że on sam przewyższa kwalifikacjami Sikorskiego. Gdy Sikorski się zorientował, że w Andersie nie ma powolnego narzędzia, to po wyprowadzeniu wojska z Rosji na Środkowy Wschód, wysłał tam uprzednio generała Zająca na głównego dowódcę wojsk przybywających z Andersem. Anders nie uznał [tego] i nie podporządkował się, jako przełożonemu, generałowi Zającowi. Wymusił na Sikorskim cofnięcie generała Zająca i zgodę na jego naczelne zwierzchnictwo nad wojskami na Środkowym Wschodzie.

Mimo pojawiających się zarzutów o przeroście ambicji u Andersa (sam niekiedy krytycznie oceniałem jego postępowanie), to jednak należy z całą bezstronnością [uznać] dziś, po latach smutnych doświadczeń, że generał Władysław Anders był nie tylko dobrym dowódcą, ale i wyrobionym politycznie, a co najważniejsze, odznaczał się na pewno silną wolą i mocnym kręgosłupem. Pan Sikorski był za małym człowiekiem, by udało mu się “zgrać” Andersa. Anders był dobrym organizatorem i umiało twardo realizować postawione sobie cele: walki o wolną Polskę do upadłego.

Dziś, gdy po latach patrzę na te już dawno minione dzieje, muszę powiedzieć, że z nielicznymi wyjątkami wśród naszej generalicji Anders, ze swoją wolą, rzeczywiście silną, wybijał się na czoło, wiedząc, co chce osiągnąć i wytrwale dążąc do wytkniętego celu. Toteż, zwłaszcza wśród wojsk naszych na Środkowym Wschodzie oraz w II Korpusie, był popularny i miał zaufanie. Wiem, że na swej drodze miał szereg konfliktów z generałem Sikorskim.

Kończąc tych trochę uwag o generale Andersie – był on na pewno jedną z najwybitniejszych indywidualności w naszym wojsku na emigracji. Pochowany został na cmentarzu polskim pod Monte Cassino”.

Zachęcamy do komentowania materiału na naszym oficjalnym fanpage’u: https://www.facebook.com/semperkresy/

Kresy24.pl

< Idź pod prąd Zobacz inny >
Ważne? Ciekawe? Podaj dalej:

Nie przegap w tym temacie:

30 lipca w Historii Kresów30 lipca w Historii Kresów K24“…Oto dziś dzień krwi i chwały…” Bitwa o masyw Monte Cassino K24Ocaleni od zapomnienia: Stanisław Bąk
  • Tagi
  • Anders
  • Armia Andersa
  • Lwów
  • Sikorski
  • Sokołowski
  • Stalin
  • Układ Sikorski-Majski
  • wspomnienia
  • Związek Sowiecki

NAJNOWSZE WIADOMOŚCI

Już tylko jedna kość niezgody... i koniec wojny?

Już tylko jedna kość niezgody... i koniec wojny?

Alfa wchodzi, 4333 wychodzi (WIDEO)

Alfa wchodzi, 4333 wychodzi (WIDEO)

Szła wyprostowana wśród tych, co na kolanach. Na jej grób nie doszli

Szła wyprostowana wśród tych, co na kolanach. Na jej grób nie doszli

Ciężarówki w matni! To ważniejsze niż Most Krymski

Ciężarówki w matni! To ważniejsze niż Most Krymski

Zacharowa jeszcze grozi odwetem: „Nigdy nie zapominamy”

Zacharowa jeszcze grozi odwetem: „Nigdy nie zapominamy”

Był tajemniczy zapis o Ukrainie ale nagle zniknął. Prezydent ujawnia kulisy

Był tajemniczy zapis o Ukrainie ale nagle zniknął. Prezydent ujawnia kulisy

Pękł węzeł Przyjaźni! Strach i bezsilne przekleństwa (WIDEO)

Pękł węzeł Przyjaźni! Strach i bezsilne przekleństwa (WIDEO)

Kolejna granica przekroczona. Najpierw podmińskie Kuropaty, teraz Homel 

Kolejna granica przekroczona. Najpierw podmińskie Kuropaty, teraz Homel 

Cios w serce kluczowej armii! Tam był syn generała

Cios w serce kluczowej armii! Tam był syn generała

Minister ujawnił szokujące fakty: Na Polskę spadają już nie tylko drony (WIDEO)

Minister ujawnił szokujące fakty: Na Polskę spadają już nie tylko drony (WIDEO)

Rajd w stronę morza! Cel: rozciąć siły wroga

Rajd w stronę morza! Cel: rozciąć siły wroga

Kancelaria premiera: Historia na bok, czas na interesy z Ukrainą

Kancelaria premiera: Historia na bok, czas na interesy z Ukrainą

„Jesteście spadkobiercami NKWD”. Łukaszenka kazał polować na dywersantów

„Jesteście spadkobiercami NKWD”. Łukaszenka kazał polować na dywersantów

Lwów zaatakowany. Są ofiary. Coś spadło pod Biłgorajem i wciąż płonie

Lwów zaatakowany. Są ofiary. Coś spadło pod Biłgorajem i wciąż płonie

Nadchodzi zmiana! Za 9 lat muzułmanów będzie więcej niż chrześcijan!

Nadchodzi zmiana! Za 9 lat muzułmanów będzie więcej niż chrześcijan!

Zobowiązanie moralne mimo wszystko. IPN honoruje wierność Polsce i pamięci pokoleń

Zobowiązanie moralne mimo wszystko. IPN honoruje wierność Polsce i pamięci pokoleń

Sensacyjne odkrycie na zamku. Tu podpisano dokument, który zmienił losy Polski

Sensacyjne odkrycie na zamku. Tu podpisano dokument, który zmienił losy Polski

Xi poklepał Putina po plecach, a potem ... zimny prysznic

Xi poklepał Putina po plecach, a potem ... zimny prysznic

  • Click here - to select or create a menu
Projekt finansowany ze środków MSZ
© Kresy24.pl 2026. Wszelkie Prawa Zastrzeżone. O nas i Kontakt | Polityka prywatności
Produkcja: Fundacja Wolność i Demokracja