• Ukraina
  • Białoruś
  • Rosja
  • Litwa
  • Region Bałtyku
  • Azja i Zakaukazie
  • Na Świecie
  • Historia i Wspomnienia
  • Kultura
  • Podróże po Kresach
  • Wyszukiwarka Kresowa
  • Kalendarium Kresów
    • Styczeń w Historii Kresów
    • Luty w Historii Kresów
    • Marzec w Historii Kresów
    • Kwiecień w Historii Kresów
    • Maj w Historii Kresów
    • Czerwiec w Historii Kresów
    • Lipiec w Historii Kresów
    • Sierpień w Historii Kresów
    • Wrzesień w Historii Kresów
    • Październik w Historii Kresów
    • Listopad w Historii Kresów
    • Grudzień w Historii Kresów
  • Polacy na Wschodzie
  • Biblioteka Kresowa
  • Kuchnia Kresowa
Kresy24.pl
  • 17 lis 2026
  • Archiwa Czasopism
    • Archiwum Dziennika Kijowskiego
    • Archiwum Gazety Polskiej Bukowiny
    • Archiwum Głosu Polonii
    • Archiwum Głosu znad Niemna
    • Archiwum Kuriera Galicyjskiego
    • Archiwum Kwartalnika Echa Polesia
    • Archiwum Kwartalnika Krynica
    • Archiwum Magazynu Polskiego
    • Archiwum Monitora Wołyńskiego
    • Archiwum Mozaiki Berdyczowskiej
    • Archiwum pisma Nasze Drogi
    • Archiwum pisma Polacy Donbasu
    • Archiwum Słowa Polskiego
    • Archiwum Słowa Życia
    • Archiwum Tęczy Żytomierszczyzny
    • Archiwum pisma Polonia Charkowa
    • Archiwum pisma Wołanie z Wołynia
    • Archiwum Polak na Łotwie
    • Archiwum Polaka Małego
    • Archiwum Polaka w Niemczech
  • Filmoteka
  • Niepodległość
  • Polacy na (Bliskim) Wschodzie
  • Trójmorze
  • TV Kresy24.pl
  • Archiwum Kresowe
Kresy24.pl
  • Ukraina
  • Białoruś
  • Rosja
  • Litwa
  • Region Bałtyku
  • Azja i Zakaukazie
  • Na Świecie
  • Historia i Wspomnienia
  • Kultura
  • Podróże po Kresach
  • Wyszukiwarka Kresowa
  • Kalendarium Kresów
    • Styczeń w Historii Kresów
    • Luty w Historii Kresów
    • Marzec w Historii Kresów
    • Kwiecień w Historii Kresów
    • Maj w Historii Kresów
    • Czerwiec w Historii Kresów
    • Lipiec w Historii Kresów
    • Sierpień w Historii Kresów
    • Wrzesień w Historii Kresów
    • Październik w Historii Kresów
    • Listopad w Historii Kresów
    • Grudzień w Historii Kresów
  • Polacy na Wschodzie
  • Biblioteka Kresowa
  • Kuchnia Kresowa

TDP o Rosji – jakże aktualnie!

19 sty 2017

Przytaczamy fragment 1. manifestu Towarzystwa Demokratycznego Polskiego – jednego z dwu najważniejszych obozów politycznych Wielkiej Emigracji. Fragmenty dotyczące ówczesnej Rosji.

Autorami Małego Manifestu (1832) byli dwaj członkowie założyciele Towarzystwa: Jan N. Janowski i Tadeusz Krępowiecki – uczestnicy powstania listopadowego: pierwszy raczej jako publicysta, drugi bardziej jako żołnierz.

Mały Manifest, w odróżnieniu od Wielkiego, zwanego również poitierskim (1836), powstawał w sytuacji bezpośredniego szoku klęską insurekcji 1830/31 i przewyższa go swoim radykalizmem w kwestiach społecznych.

Według Demokratów nie da się prowadzić skutecznej walki o niepodległość bez udziału szerokich mas chłopskich. Te jednak nie pójdą bić się za Polskę tak długo, jak pozostawać będą klasą nieuprzywilejowaną.

Żeby zmienić ten stan rzeczy i zmienić niekorzystny stosunek sił w zderzeniu z Rosją trzeba, aby chłop został uwłaszczony na ziemi, którą uprawia. Zmiana statusu społecznego przeobrazi jego myślenie.

Kiedy lud “doszlusuje” do polskości, stanie do walki o niepodległość i zwycięży, będzie miał przed sobą jeszcze jedno – niezwykle ambitne zadanie…

Posłuchajmy:

Niechaj wykażą [nasi przeciwnicy ideowi – red.]: czy jest inna możność wstrząśnienia wschodniego barbarzyństwa – czy można inaczej, jak zbliżeniem sąsiedztwa, zasiać nasiona wolności i równości życia towarzyskiego [społecznego] w owych przestrzeniach, z których dotąd wywoływał despotyzm tłumy na zniszczenie wolności, której rozszerzenie u nas zachwiałoby jego posady i zagroziło wydarciem berła utwierdzonego w jego ręku jedynie przez ciemnotę i niewolę.

Lud polski […] potrafi i Rosję natchnąć dążeniem do oświaty, wolności i prawdziwego towarzyskiego życia; bo jedynym powołaniem Polski, jednym jej dla ludzkości obowiązkiem jest nieść w głębie Wschodu prawdziwą oświatę i zrozumienie praw człowieka. Na tej zasadzie istnienie Polski jest potrzebą cywilizacji, szczęścia i pokoju Europy. Polska jest i będzie przedmurzem, zasłoną, ale nie dlatego jedynie, by krwawymi nacisk barbarzyństwa odpierać walkami, lecz by siłę jego umniejszać dobroczynnym

Oto program! Po pierwsze par excellence chrześcijański – zmierzający do wydźwignięcia wschodniego sąsiada z odmętów grzechu, wbrew dopadającemu nas czasem wszystkich pragnieniu: “oby po prostu poszli w diabły”.

Z drugiej – niezwykle pragmatyczny. Nie będzie spokoju w Europie, dopóki Rosja jest, jaka jest. Czy musi taką być? Demokraci spod sztandarów TDP wierzyli, że nie. Czy to tylko święta naiwność?

Kresy24.pl

< Idź pod prąd Zobacz inny >
Ważne? Ciekawe? Podaj dalej:

Nie przegap w tym temacie:

Tomas Venclova: Twierdzenie, że Rosjanie mają imperializm i agresję w genach lub “w kodzie kulturowym”, jest rasizmemTomas Venclova: Twierdzenie, że Rosjanie mają imperializm i agresję w genach lub “w kodzie kulturowym”, jest rasizmem K24Polska musi zniknąć, między Rosją i Niemcami miejsca dla nas nie ma K24Furia Rosji: “Wszyscy kryminaliści do Donbasu! Pełna militaryzacja kraju! Niech się cały świat nas boi!”
  • Tagi
  • Europa
  • imperializm
  • imperializm rosyjski
  • Powstanie Listopadowe
  • Rosjanie

NAJNOWSZE WIADOMOŚCI

Warszawa: Nastolatek z Rosji groził masakrą w szkole

Warszawa: Nastolatek z Rosji groził masakrą w szkole

Amerykańskie wojsko już przy granicy z Białorusią

Amerykańskie wojsko już przy granicy z Białorusią

Walczyły o polskość na Białorusi. Spotkał je wielki zaszczyt

Walczyły o polskość na Białorusi. Spotkał je wielki zaszczyt

Nadchodzi potężny wstrząs dla Ukrainy. „To prawie jedna trzecia narodu”

Nadchodzi potężny wstrząs dla Ukrainy. „To prawie jedna trzecia narodu”

Szokujący plan rządu. Nawet okupacja nie przerwie ich rządów

Szokujący plan rządu. Nawet okupacja nie przerwie ich rządów

Doniesienia ws. Mostu Krymskiego potwierdziły się. Powołano sztab kryzysowy

Doniesienia ws. Mostu Krymskiego potwierdziły się. Powołano sztab kryzysowy

Największy przelew w historii! Ukraina dostanie od nas miliardy

Największy przelew w historii! Ukraina dostanie od nas miliardy

Rosjanie coraz bliżej? Nowe postępy pod Wilnem

Rosjanie coraz bliżej? Nowe postępy pod Wilnem

Zamykają wszystkie przejścia graniczne z Rosją!

Zamykają wszystkie przejścia graniczne z Rosją!

Rosyjscy propagandyści puścili to w świat. Chodzi o prezydenta

Rosyjscy propagandyści puścili to w świat. Chodzi o prezydenta

Mrożący plan Putina. To brzmi jak wyrok dla Polski

Mrożący plan Putina. To brzmi jak wyrok dla Polski

Tego jeszcze nie było. Reakcja Zełenskiego zmieni wszystko!

Tego jeszcze nie było. Reakcja Zełenskiego zmieni wszystko!

Piekło nad bazą Su-34. Co najmniej 30 eksplozji i drugi potężny cios (WIDEO)

Piekło nad bazą Su-34. Co najmniej 30 eksplozji i drugi potężny cios (WIDEO)

Białorusini idą na rzeź. Jest cicha zgoda Mińska

Białorusini idą na rzeź. Jest cicha zgoda Mińska

Główna ofensywa Rosji załamała się! Ale co z Kramatorskiem?

Główna ofensywa Rosji załamała się! Ale co z Kramatorskiem?

Strategiczna rafineria zaliczyła "piątek 13-go"! Płonie (WIDEO)

Strategiczna rafineria zaliczyła "piątek 13-go"! Płonie (WIDEO)

Słowa Łukaszenki dają do myślenia. Ukraina szykuje się na powtórkę

Słowa Łukaszenki dają do myślenia. Ukraina szykuje się na powtórkę

Zielone ludziki Putina wchodzą na Białoruś! Milicja bezradna

Zielone ludziki Putina wchodzą na Białoruś! Milicja bezradna

  • Click here - to select or create a menu
Projekt finansowany ze środków MSZ
© Kresy24.pl 2026. Wszelkie Prawa Zastrzeżone. O nas i Kontakt | Polityka prywatności
Produkcja: Fundacja Wolność i Demokracja