• Ukraina
  • Białoruś
  • Rosja
  • Litwa
  • Region Bałtyku
  • Azja i Zakaukazie
  • Na Świecie
  • Historia i Wspomnienia
  • Kultura
  • Podróże po Kresach
  • Wyszukiwarka Kresowa
  • Kalendarium Kresów
    • Styczeń w Historii Kresów
    • Luty w Historii Kresów
    • Marzec w Historii Kresów
    • Kwiecień w Historii Kresów
    • Maj w Historii Kresów
    • Czerwiec w Historii Kresów
    • Lipiec w Historii Kresów
    • Sierpień w Historii Kresów
    • Wrzesień w Historii Kresów
    • Październik w Historii Kresów
    • Listopad w Historii Kresów
    • Grudzień w Historii Kresów
  • Polacy na Wschodzie
  • Biblioteka Kresowa
  • Kuchnia Kresowa
Kresy24.pl
  • 09 lis 2026
  • Archiwa Czasopism
    • Archiwum Dziennika Kijowskiego
    • Archiwum Gazety Polskiej Bukowiny
    • Archiwum Głosu Polonii
    • Archiwum Głosu znad Niemna
    • Archiwum Kuriera Galicyjskiego
    • Archiwum Kwartalnika Echa Polesia
    • Archiwum Kwartalnika Krynica
    • Archiwum Magazynu Polskiego
    • Archiwum Monitora Wołyńskiego
    • Archiwum Mozaiki Berdyczowskiej
    • Archiwum pisma Nasze Drogi
    • Archiwum pisma Polacy Donbasu
    • Archiwum Słowa Polskiego
    • Archiwum Słowa Życia
    • Archiwum Tęczy Żytomierszczyzny
    • Archiwum pisma Polonia Charkowa
    • Archiwum pisma Wołanie z Wołynia
    • Archiwum Polak na Łotwie
    • Archiwum Polaka Małego
    • Archiwum Polaka w Niemczech
  • Filmoteka
  • Niepodległość
  • Polacy na (Bliskim) Wschodzie
  • Trójmorze
  • TV Kresy24.pl
  • Archiwum Kresowe
Kresy24.pl
  • Ukraina
  • Białoruś
  • Rosja
  • Litwa
  • Region Bałtyku
  • Azja i Zakaukazie
  • Na Świecie
  • Historia i Wspomnienia
  • Kultura
  • Podróże po Kresach
  • Wyszukiwarka Kresowa
  • Kalendarium Kresów
    • Styczeń w Historii Kresów
    • Luty w Historii Kresów
    • Marzec w Historii Kresów
    • Kwiecień w Historii Kresów
    • Maj w Historii Kresów
    • Czerwiec w Historii Kresów
    • Lipiec w Historii Kresów
    • Sierpień w Historii Kresów
    • Wrzesień w Historii Kresów
    • Październik w Historii Kresów
    • Listopad w Historii Kresów
    • Grudzień w Historii Kresów
  • Polacy na Wschodzie
  • Biblioteka Kresowa
  • Kuchnia Kresowa

Polska odbudowuje na Ukrainie obserwatorium II RP

03 lis 2015

Ukończony w 1938 roku obiekt był przeznaczony dla specjalistów z Uniwersytetu Warszawskiego. Swoją funkcję pełnił zaledwie przez dwa lata. Po tym, jak rozpoczęła się II wojna światowa, obserwatorium przejął Związek Sowiecki. Ostatnie badania prowadzono tutaj w czerwcu 1941 roku.

Poczynając od 2011 roku Polska sfinansowała kilka etapów prac odbudowy obserwatorium. Po remoncie z obserwatorium będą korzystali badacze nieba z Polski i z Ukrainy. Oprócz bezpośrednio obserwatorium na szczycie góry Pop Iwan będzie funkcjonowała stacja sejsmologiczna, ośrodek badawczy flory i fauny Karpackiego Parku Narodowego, międzynarodowa stacja meteorologiczna oraz ośrodek turystyczny. Przy obserwatorium będzie dyżurowała brygada ratowników górskich, którzy specjalizują się w operacjach ratunkowych w rejonie Czarnogórskiego grzbietu Karpat.

Obserwatorium Astronomiczno-Meteorologiczne, nazywane później potocznie “Białym Słoniem”, zbudowano staraniem rządu Rzeczypospolitej  na szczycie Pop Iwana w latach 1936-1938 . Na pięciu piętrach obserwatorium znajdowały się czterdzieści trzy pomieszczenia. Był tu obszerny hol, mieszkania personelu, jadalnia i świetlica, biuro, pokoje gościnne, a także pomieszczenia z nowoczesną radiostacją i instrumentami meteorologicznymi. Izolowane termicznie ściany miały metr grubości i były ocieplone impregnowanym korkiem oraz wyłożone od wewnątrz cegłą. W wieży z miedzianą kopułą umieszczono astrograf z lunetą i szukaczem.

Jego kierownikiem do 18 września 1939 r. był geograf i meteorolog oraz działacz turystyczny Władysław Midowicz, który zgodnie z instrukcją ewakuując się na Węgry zabrał ze sobą najcenniejsze elementy wyposażenia obserwatorium. 19 września obserwatorium zajęły wojska sowieckie, a w grudniu tegoż roku oficjalnie przejął je w imieniu sowieckiej nauki prof. Aleksander Orłow. Od połowy 1940 roku funkcjonowała tu stacja meteorologiczna, w której od 10 września 1940 sowieci prowadzili stałe obserwacje meteorologiczne. Od wiosny 1941 do czasu niemieckiego ataku na Związek Sowiecki kierownikiem obiektu był Mychajło Karpowicz Korostarenko (1910-1988).

W czerwcu 1941 budynek zajęli Węgrzy, umieszczając w nim swoją placówkę graniczną. Po opuszczeniu przez nich budynku (zapewne jeszcze przed zimą tegoż roku) wyposażenie obiektu zostało rozszabrowane przez miejscową ludność. W marcu 1942 na Pop Iwana dotarł Kurt Walter, komisarz do spraw obserwatoriów astronomicznych w Generalnym Gubernatorstwie. Na jego wniosek zdemontowano i wywieziono z obserwatorium pozostałe jeszcze w nim części astrografu, a sam obiekt pozostawiono swojemu losowi.

Po wojnie środowiska astronomów ukraińskich i rosyjskich zaniechały odbudowy obiektu. Przez dziesięciolecia obserwatorium pozostawało w ruinie. Od 2011roku trwają prace zmierzające do odbudowy budynku z przeznaczeniem na wielofunkcyjny obiekt, mający pomieścić schronisko turystyczne, stację meteorologiczną oraz ośrodek dydaktyczny.

Kresy24.pl/Wikipedia.pl, Słowo Polskie

< Idź pod prąd Zobacz inny >
Ważne? Ciekawe? Podaj dalej:

Nie przegap w tym temacie:

Paranoja! Białoruś będzie ścigać nieżyjących AK-owców za „zbrodnie wojenne”. Na tamtym świecieParanoja! Białoruś będzie ścigać nieżyjących AK-owców za „zbrodnie wojenne”. Na tamtym świecie K24Ambasador Wielkiej Brytanii w Polsce: Fakt, że to Polska była ofiarą agresji ze strony Hitlerowskich Niemiec oraz Związku Radzieckiego jest niepodważalny (WIDEO) K24Ukraińska perspektywa Giedroycia
  • Tagi
  • II RP
  • II wojna światowa
  • RP
  • wojna
  • Związek Sowiecki

NAJNOWSZE WIADOMOŚCI

Wielka gra o Ukrainę. Berlin i Paryż nie oddadzą swego losu w ręce Brukseli

Wielka gra o Ukrainę. Berlin i Paryż nie oddadzą swego losu w ręce Brukseli

Orbán zatrzymany pod zarzutem przemytu ludzi

Orbán zatrzymany pod zarzutem przemytu ludzi

Czarna doba armii Putina! Ten rekord nie mieści się w głowie

Czarna doba armii Putina! Ten rekord nie mieści się w głowie

Piekło Zaporoża. Bliski kontakt (WIDEO)

Piekło Zaporoża. Bliski kontakt (WIDEO)

Pałą po irokezie! Starczy reżim katuje młodych za wygląd (WIDEO)

Pałą po irokezie! Starczy reżim katuje młodych za wygląd (WIDEO)

Jedno słowo, przed którym drży Łukaszenka. Znów o nim mówi

Jedno słowo, przed którym drży Łukaszenka. Znów o nim mówi

Już świętują zakończenie wojny! „Upijemy się gdzieś w Alpach Szwajcarskich!”

Już świętują zakończenie wojny! „Upijemy się gdzieś w Alpach Szwajcarskich!”

Noblista z Białorusi nie może odebrać pieniędzy! Oto powód

Noblista z Białorusi nie może odebrać pieniędzy! Oto powód

Rosyjski generał do Putina: Przegrałeś! Mózgu ci zabrakło (WIDEO)

Rosyjski generał do Putina: Przegrałeś! Mózgu ci zabrakło (WIDEO)

Cios w paliwowe serce północy! Petersburg bez benzyny? (WIDEO)

Cios w paliwowe serce północy! Petersburg bez benzyny? (WIDEO)

Z Poczobutem o cenie, jaką płacimy za wierność przekonaniom

Z Poczobutem o cenie, jaką płacimy za wierność przekonaniom

Drżyjcie chińscy towarzysze! Mao zmartwychwstał

Drżyjcie chińscy towarzysze! Mao zmartwychwstał

Uwielbiani przez Putina, koncertowali w Polsce. Rosja opłakuje muzyka „Lube”

Uwielbiani przez Putina, koncertowali w Polsce. Rosja opłakuje muzyka „Lube”

Sensacja na Białorusi. Odkryto „żywą skamielinę”

Sensacja na Białorusi. Odkryto „żywą skamielinę”

Spadła na Rosję zaraza! Płonące krowy (WIDEO)

Spadła na Rosję zaraza! Płonące krowy (WIDEO)

Nie będą pizzą pluć nam w twarz! Putin zajrzał do gara

Nie będą pizzą pluć nam w twarz! Putin zajrzał do gara

Rosja odkryła, jak pokonać Ukrainę! Wielbłądy to załatwią

Rosja odkryła, jak pokonać Ukrainę! Wielbłądy to załatwią

Taka sytuacja. Hierarcha modli się codziennie za Putina przy Grobie Pańskim

Taka sytuacja. Hierarcha modli się codziennie za Putina przy Grobie Pańskim

  • Click here - to select or create a menu
Projekt finansowany ze środków MSZ
© Kresy24.pl 2026. Wszelkie Prawa Zastrzeżone. O nas i Kontakt | Polityka prywatności
Produkcja: Fundacja Wolność i Demokracja