• Ukraina
  • Białoruś
  • Rosja
  • Litwa
  • Region Bałtyku
  • Azja i Zakaukazie
  • Na Świecie
  • Historia i Wspomnienia
  • Kultura
  • Podróże po Kresach
  • Wyszukiwarka Kresowa
  • Kalendarium Kresów
    • Styczeń w Historii Kresów
    • Luty w Historii Kresów
    • Marzec w Historii Kresów
    • Kwiecień w Historii Kresów
    • Maj w Historii Kresów
    • Czerwiec w Historii Kresów
    • Lipiec w Historii Kresów
    • Sierpień w Historii Kresów
    • Wrzesień w Historii Kresów
    • Październik w Historii Kresów
    • Listopad w Historii Kresów
    • Grudzień w Historii Kresów
  • Polacy na Wschodzie
  • Biblioteka Kresowa
  • Kuchnia Kresowa
Kresy24.pl
  • 30 wrz 2026
  • Archiwa Czasopism
    • Archiwum Dziennika Kijowskiego
    • Archiwum Gazety Polskiej Bukowiny
    • Archiwum Głosu Polonii
    • Archiwum Głosu znad Niemna
    • Archiwum Kuriera Galicyjskiego
    • Archiwum Kwartalnika Echa Polesia
    • Archiwum Kwartalnika Krynica
    • Archiwum Magazynu Polskiego
    • Archiwum Monitora Wołyńskiego
    • Archiwum Mozaiki Berdyczowskiej
    • Archiwum pisma Nasze Drogi
    • Archiwum pisma Polacy Donbasu
    • Archiwum Słowa Polskiego
    • Archiwum Słowa Życia
    • Archiwum Tęczy Żytomierszczyzny
    • Archiwum pisma Polonia Charkowa
    • Archiwum pisma Wołanie z Wołynia
    • Archiwum Polak na Łotwie
    • Archiwum Polaka Małego
    • Archiwum Polaka w Niemczech
  • Filmoteka
  • Niepodległość
  • Polacy na (Bliskim) Wschodzie
  • Trójmorze
  • TV Kresy24.pl
  • Archiwum Kresowe
Kresy24.pl
  • Ukraina
  • Białoruś
  • Rosja
  • Litwa
  • Region Bałtyku
  • Azja i Zakaukazie
  • Na Świecie
  • Historia i Wspomnienia
  • Kultura
  • Podróże po Kresach
  • Wyszukiwarka Kresowa
  • Kalendarium Kresów
    • Styczeń w Historii Kresów
    • Luty w Historii Kresów
    • Marzec w Historii Kresów
    • Kwiecień w Historii Kresów
    • Maj w Historii Kresów
    • Czerwiec w Historii Kresów
    • Lipiec w Historii Kresów
    • Sierpień w Historii Kresów
    • Wrzesień w Historii Kresów
    • Październik w Historii Kresów
    • Listopad w Historii Kresów
    • Grudzień w Historii Kresów
  • Polacy na Wschodzie
  • Biblioteka Kresowa
  • Kuchnia Kresowa

Polska odbudowuje na Ukrainie obserwatorium II RP

03 lis 2015

Ukończony w 1938 roku obiekt był przeznaczony dla specjalistów z Uniwersytetu Warszawskiego. Swoją funkcję pełnił zaledwie przez dwa lata. Po tym, jak rozpoczęła się II wojna światowa, obserwatorium przejął Związek Sowiecki. Ostatnie badania prowadzono tutaj w czerwcu 1941 roku.

Poczynając od 2011 roku Polska sfinansowała kilka etapów prac odbudowy obserwatorium. Po remoncie z obserwatorium będą korzystali badacze nieba z Polski i z Ukrainy. Oprócz bezpośrednio obserwatorium na szczycie góry Pop Iwan będzie funkcjonowała stacja sejsmologiczna, ośrodek badawczy flory i fauny Karpackiego Parku Narodowego, międzynarodowa stacja meteorologiczna oraz ośrodek turystyczny. Przy obserwatorium będzie dyżurowała brygada ratowników górskich, którzy specjalizują się w operacjach ratunkowych w rejonie Czarnogórskiego grzbietu Karpat.

Obserwatorium Astronomiczno-Meteorologiczne, nazywane później potocznie “Białym Słoniem”, zbudowano staraniem rządu Rzeczypospolitej  na szczycie Pop Iwana w latach 1936-1938 . Na pięciu piętrach obserwatorium znajdowały się czterdzieści trzy pomieszczenia. Był tu obszerny hol, mieszkania personelu, jadalnia i świetlica, biuro, pokoje gościnne, a także pomieszczenia z nowoczesną radiostacją i instrumentami meteorologicznymi. Izolowane termicznie ściany miały metr grubości i były ocieplone impregnowanym korkiem oraz wyłożone od wewnątrz cegłą. W wieży z miedzianą kopułą umieszczono astrograf z lunetą i szukaczem.

Jego kierownikiem do 18 września 1939 r. był geograf i meteorolog oraz działacz turystyczny Władysław Midowicz, który zgodnie z instrukcją ewakuując się na Węgry zabrał ze sobą najcenniejsze elementy wyposażenia obserwatorium. 19 września obserwatorium zajęły wojska sowieckie, a w grudniu tegoż roku oficjalnie przejął je w imieniu sowieckiej nauki prof. Aleksander Orłow. Od połowy 1940 roku funkcjonowała tu stacja meteorologiczna, w której od 10 września 1940 sowieci prowadzili stałe obserwacje meteorologiczne. Od wiosny 1941 do czasu niemieckiego ataku na Związek Sowiecki kierownikiem obiektu był Mychajło Karpowicz Korostarenko (1910-1988).

W czerwcu 1941 budynek zajęli Węgrzy, umieszczając w nim swoją placówkę graniczną. Po opuszczeniu przez nich budynku (zapewne jeszcze przed zimą tegoż roku) wyposażenie obiektu zostało rozszabrowane przez miejscową ludność. W marcu 1942 na Pop Iwana dotarł Kurt Walter, komisarz do spraw obserwatoriów astronomicznych w Generalnym Gubernatorstwie. Na jego wniosek zdemontowano i wywieziono z obserwatorium pozostałe jeszcze w nim części astrografu, a sam obiekt pozostawiono swojemu losowi.

Po wojnie środowiska astronomów ukraińskich i rosyjskich zaniechały odbudowy obiektu. Przez dziesięciolecia obserwatorium pozostawało w ruinie. Od 2011roku trwają prace zmierzające do odbudowy budynku z przeznaczeniem na wielofunkcyjny obiekt, mający pomieścić schronisko turystyczne, stację meteorologiczną oraz ośrodek dydaktyczny.

Kresy24.pl/Wikipedia.pl, Słowo Polskie

< Idź pod prąd Zobacz inny >
Ważne? Ciekawe? Podaj dalej:

Nie przegap w tym temacie:

Paranoja! Białoruś będzie ścigać nieżyjących AK-owców za „zbrodnie wojenne”. Na tamtym świecieParanoja! Białoruś będzie ścigać nieżyjących AK-owców za „zbrodnie wojenne”. Na tamtym świecie K24Ambasador Wielkiej Brytanii w Polsce: Fakt, że to Polska była ofiarą agresji ze strony Hitlerowskich Niemiec oraz Związku Radzieckiego jest niepodważalny (WIDEO) K24Ukraińska perspektywa Giedroycia
  • Tagi
  • II RP
  • II wojna światowa
  • RP
  • wojna
  • Związek Sowiecki

NAJNOWSZE WIADOMOŚCI

Ruski weteran wbił się bez kolejki. Oj, błąd... (WIDEO)

Ruski weteran wbił się bez kolejki. Oj, błąd... (WIDEO)

Piją mocz i głodują! Do niewoli? Chętnie

Piją mocz i głodują! Do niewoli? Chętnie

"Niedźwiedź" runął nad Amurem! W Kijowie otwierają szampana (WIDEO)

"Niedźwiedź" runął nad Amurem! W Kijowie otwierają szampana (WIDEO)

Nerwowa reakcja Kremla na plany Polski: Chodzi o „kluczowy dokument”

Nerwowa reakcja Kremla na plany Polski: Chodzi o „kluczowy dokument”

Ziuganow żali się Putinowi: dowalili mi 30 tys. czynszu! (WIDEO)

Ziuganow żali się Putinowi: dowalili mi 30 tys. czynszu! (WIDEO)

Szef MSZ Rosji Siergiej Ławrow rezygnuje z mandatu

Szef MSZ Rosji Siergiej Ławrow rezygnuje z mandatu

Nareszcie! Ważna zmiana na polskim niebie

Nareszcie! Ważna zmiana na polskim niebie

Spokojnie, to jedzie do nas wsparcie. O szlag! Nie! To... (WIDEO)

Spokojnie, to jedzie do nas wsparcie. O szlag! Nie! To... (WIDEO)

Łukaszenka uruchamia wojenny scenariusz. Postawił władze w stan gotowości

Łukaszenka uruchamia wojenny scenariusz. Postawił władze w stan gotowości

Potworna eksplozja pod Jarosławiem! 14 zabitych (WIDEO)

Potworna eksplozja pod Jarosławiem! 14 zabitych (WIDEO)

CIA ostrzega Putina. Scenariusz dla Rosji jest dramatyczny

CIA ostrzega Putina. Scenariusz dla Rosji jest dramatyczny

Są coraz bliżej. Drony uderzyły w strategiczny punkt na granicy (WIDEO)

Są coraz bliżej. Drony uderzyły w strategiczny punkt na granicy (WIDEO)

Polski generał potwierdza: Putin ratuje teraz własne życie

Polski generał potwierdza: Putin ratuje teraz własne życie

Odebrali Polsce pierwszy kufel! Ich piwo najstarsze w dziejach

Odebrali Polsce pierwszy kufel! Ich piwo najstarsze w dziejach

Giną jak jeszcze nigdy! Padnie krwawy rekord wojny

Giną jak jeszcze nigdy! Padnie krwawy rekord wojny

Polski arystokrata na służbie Ukrainy

Polski arystokrata na służbie Ukrainy

Chłopie, a ty tu skąd? Ja z ogłoszenia...

Chłopie, a ty tu skąd? Ja z ogłoszenia...

Ukryte 65 km za frontem, zamaskowane. Dopadli i tam! (WIDEO)

Ukryte 65 km za frontem, zamaskowane. Dopadli i tam! (WIDEO)

Projekt finansowany ze środków MSZ
Zmień ustawienia cookies
© Kresy24.pl 2026. Wszelkie Prawa Zastrzeżone. O nas i Kontakt | Polityka prywatności
Produkcja: Fundacja Wolność i Demokracja