• Ukraina
  • Białoruś
  • Rosja
  • Litwa
  • Region Bałtyku
  • Azja i Zakaukazie
  • Na Świecie
  • Historia i Wspomnienia
  • Kultura
  • Podróże po Kresach
  • Wyszukiwarka Kresowa
  • Kalendarium Kresów
    • Styczeń w Historii Kresów
    • Luty w Historii Kresów
    • Marzec w Historii Kresów
    • Kwiecień w Historii Kresów
    • Maj w Historii Kresów
    • Czerwiec w Historii Kresów
    • Lipiec w Historii Kresów
    • Sierpień w Historii Kresów
    • Wrzesień w Historii Kresów
    • Październik w Historii Kresów
    • Listopad w Historii Kresów
    • Grudzień w Historii Kresów
  • Polacy na Wschodzie
  • Biblioteka Kresowa
  • Kuchnia Kresowa
Kresy24.pl
  • 20 paź 2026
  • Archiwa Czasopism
    • Archiwum Dziennika Kijowskiego
    • Archiwum Gazety Polskiej Bukowiny
    • Archiwum Głosu Polonii
    • Archiwum Głosu znad Niemna
    • Archiwum Kuriera Galicyjskiego
    • Archiwum Kwartalnika Echa Polesia
    • Archiwum Kwartalnika Krynica
    • Archiwum Magazynu Polskiego
    • Archiwum Monitora Wołyńskiego
    • Archiwum Mozaiki Berdyczowskiej
    • Archiwum pisma Nasze Drogi
    • Archiwum pisma Polacy Donbasu
    • Archiwum Słowa Polskiego
    • Archiwum Słowa Życia
    • Archiwum Tęczy Żytomierszczyzny
    • Archiwum pisma Polonia Charkowa
    • Archiwum pisma Wołanie z Wołynia
    • Archiwum Polak na Łotwie
    • Archiwum Polaka Małego
    • Archiwum Polaka w Niemczech
  • Filmoteka
  • Niepodległość
  • Polacy na (Bliskim) Wschodzie
  • Trójmorze
  • TV Kresy24.pl
  • Archiwum Kresowe
Kresy24.pl
  • Ukraina
  • Białoruś
  • Rosja
  • Litwa
  • Region Bałtyku
  • Azja i Zakaukazie
  • Na Świecie
  • Historia i Wspomnienia
  • Kultura
  • Podróże po Kresach
  • Wyszukiwarka Kresowa
  • Kalendarium Kresów
    • Styczeń w Historii Kresów
    • Luty w Historii Kresów
    • Marzec w Historii Kresów
    • Kwiecień w Historii Kresów
    • Maj w Historii Kresów
    • Czerwiec w Historii Kresów
    • Lipiec w Historii Kresów
    • Sierpień w Historii Kresów
    • Wrzesień w Historii Kresów
    • Październik w Historii Kresów
    • Listopad w Historii Kresów
    • Grudzień w Historii Kresów
  • Polacy na Wschodzie
  • Biblioteka Kresowa
  • Kuchnia Kresowa

Polska odbudowuje na Ukrainie obserwatorium II RP

03 lis 2015

Ukończony w 1938 roku obiekt był przeznaczony dla specjalistów z Uniwersytetu Warszawskiego. Swoją funkcję pełnił zaledwie przez dwa lata. Po tym, jak rozpoczęła się II wojna światowa, obserwatorium przejął Związek Sowiecki. Ostatnie badania prowadzono tutaj w czerwcu 1941 roku.

Poczynając od 2011 roku Polska sfinansowała kilka etapów prac odbudowy obserwatorium. Po remoncie z obserwatorium będą korzystali badacze nieba z Polski i z Ukrainy. Oprócz bezpośrednio obserwatorium na szczycie góry Pop Iwan będzie funkcjonowała stacja sejsmologiczna, ośrodek badawczy flory i fauny Karpackiego Parku Narodowego, międzynarodowa stacja meteorologiczna oraz ośrodek turystyczny. Przy obserwatorium będzie dyżurowała brygada ratowników górskich, którzy specjalizują się w operacjach ratunkowych w rejonie Czarnogórskiego grzbietu Karpat.

Obserwatorium Astronomiczno-Meteorologiczne, nazywane później potocznie “Białym Słoniem”, zbudowano staraniem rządu Rzeczypospolitej  na szczycie Pop Iwana w latach 1936-1938 . Na pięciu piętrach obserwatorium znajdowały się czterdzieści trzy pomieszczenia. Był tu obszerny hol, mieszkania personelu, jadalnia i świetlica, biuro, pokoje gościnne, a także pomieszczenia z nowoczesną radiostacją i instrumentami meteorologicznymi. Izolowane termicznie ściany miały metr grubości i były ocieplone impregnowanym korkiem oraz wyłożone od wewnątrz cegłą. W wieży z miedzianą kopułą umieszczono astrograf z lunetą i szukaczem.

Jego kierownikiem do 18 września 1939 r. był geograf i meteorolog oraz działacz turystyczny Władysław Midowicz, który zgodnie z instrukcją ewakuując się na Węgry zabrał ze sobą najcenniejsze elementy wyposażenia obserwatorium. 19 września obserwatorium zajęły wojska sowieckie, a w grudniu tegoż roku oficjalnie przejął je w imieniu sowieckiej nauki prof. Aleksander Orłow. Od połowy 1940 roku funkcjonowała tu stacja meteorologiczna, w której od 10 września 1940 sowieci prowadzili stałe obserwacje meteorologiczne. Od wiosny 1941 do czasu niemieckiego ataku na Związek Sowiecki kierownikiem obiektu był Mychajło Karpowicz Korostarenko (1910-1988).

W czerwcu 1941 budynek zajęli Węgrzy, umieszczając w nim swoją placówkę graniczną. Po opuszczeniu przez nich budynku (zapewne jeszcze przed zimą tegoż roku) wyposażenie obiektu zostało rozszabrowane przez miejscową ludność. W marcu 1942 na Pop Iwana dotarł Kurt Walter, komisarz do spraw obserwatoriów astronomicznych w Generalnym Gubernatorstwie. Na jego wniosek zdemontowano i wywieziono z obserwatorium pozostałe jeszcze w nim części astrografu, a sam obiekt pozostawiono swojemu losowi.

Po wojnie środowiska astronomów ukraińskich i rosyjskich zaniechały odbudowy obiektu. Przez dziesięciolecia obserwatorium pozostawało w ruinie. Od 2011roku trwają prace zmierzające do odbudowy budynku z przeznaczeniem na wielofunkcyjny obiekt, mający pomieścić schronisko turystyczne, stację meteorologiczną oraz ośrodek dydaktyczny.

Kresy24.pl/Wikipedia.pl, Słowo Polskie

< Idź pod prąd Zobacz inny >
Ważne? Ciekawe? Podaj dalej:

Nie przegap w tym temacie:

Paranoja! Białoruś będzie ścigać nieżyjących AK-owców za „zbrodnie wojenne”. Na tamtym świecieParanoja! Białoruś będzie ścigać nieżyjących AK-owców za „zbrodnie wojenne”. Na tamtym świecie K24Ambasador Wielkiej Brytanii w Polsce: Fakt, że to Polska była ofiarą agresji ze strony Hitlerowskich Niemiec oraz Związku Radzieckiego jest niepodważalny (WIDEO) K24Ukraińska perspektywa Giedroycia
  • Tagi
  • II RP
  • II wojna światowa
  • RP
  • wojna
  • Związek Sowiecki

NAJNOWSZE WIADOMOŚCI

Zadbaliśmy o swoich! Od Cmentarza Orląt Lwowskich po Puźniki

Zadbaliśmy o swoich! Od Cmentarza Orląt Lwowskich po Puźniki

Królewiec do likwidacji! Koniec z Korytarzem Suwalskim

Królewiec do likwidacji! Koniec z Korytarzem Suwalskim

Narodowa Galeria Sztuki „Zachęta” pokazała „zapach granicy”

Narodowa Galeria Sztuki „Zachęta” pokazała „zapach granicy”

Rzeź w parku. Zginęły dzieci, w tym roczne maleństwo

Rzeź w parku. Zginęły dzieci, w tym roczne maleństwo

Zobacz - to twoja "zwycięska armia"! (WIDEO)

Zobacz - to twoja "zwycięska armia"! (WIDEO)

11 białoruskich karateków zatrzymanych w Polsce

11 białoruskich karateków zatrzymanych w Polsce

Polskie media na Wschodzie walczą o przetrwanie

Polskie media na Wschodzie walczą o przetrwanie

Cios w super-mózg Gałuszkin! Rosja od tego zgłupiała

Cios w super-mózg Gałuszkin! Rosja od tego zgłupiała

Trzy wyrzutnie wystarczą... Rosja szykuje ruch na Białorusi

Trzy wyrzutnie wystarczą... Rosja szykuje ruch na Białorusi

Główny sojusznik Putina staje w obronie Zełenskiego w sporze z Trumpem

Główny sojusznik Putina staje w obronie Zełenskiego w sporze z Trumpem

Niemcy blokują polską inwestycję na Bałtyku

Niemcy blokują polską inwestycję na Bałtyku

Polska kupowała najwięcej. Ukraina drastycznie tnie eksport tego surowca

Polska kupowała najwięcej. Ukraina drastycznie tnie eksport tego surowca

Losy świata rozstrzygną się 18 listopada br. Ponad głowami Europy!

Losy świata rozstrzygną się 18 listopada br. Ponad głowami Europy!

Zameldujcie Putinowi, że zdobyliście całą Ukrainę! A co tam...

Zameldujcie Putinowi, że zdobyliście całą Ukrainę! A co tam...

Szokujące słowa Trumpa o Zełenskim

Szokujące słowa Trumpa o Zełenskim

Tajny szlak na Białoruś. Prigożyn ubija interes z Łukaszenką

Tajny szlak na Białoruś. Prigożyn ubija interes z Łukaszenką

Na Syberii zaczął się głód! (WIDEO)

Na Syberii zaczął się głód! (WIDEO)

Wyważyli "Bramę Syberii"! Yandex znów oberwał (WIDEO)

Wyważyli "Bramę Syberii"! Yandex znów oberwał (WIDEO)

  • Click here - to select or create a menu
Projekt finansowany ze środków MSZ
© Kresy24.pl 2026. Wszelkie Prawa Zastrzeżone. O nas i Kontakt | Polityka prywatności
Produkcja: Fundacja Wolność i Demokracja